Domain Sorgulama: Alan Adı Müsait mi? (2026 Rehberi)

Kısa cevap: Bir alan adının müsait olup olmadığını öğrenmek için domain sorgulama (WHOIS/RDAP) yaparsınız. Yazmak istediğiniz alan adını bir domain sorgulama aracına girer, sistem alan adının dünyadaki kayıt veritabanlarını (registry) sorgular ve "kayıtlı" (alınmış) ya da "müsait" (boşta, satın alınabilir) sonucunu döner. Pratik kural: marka adınızı her zaman .com + .com.tr uzantılarıyla birlikte sorgulayın; ikisinden biri doluysa marka karışıklığı ve tescil riski doğar. Karar formülü basittir: müsaitlik (RDAP) + marka tescili (TÜRKPATENT) + sosyal medya kullanıcı adı = gerçek kullanılabilirlik. Üçü birden "yeşil" değilse o ismi seçmeyin. Aşağıdaki araçla saniyeler içinde kontrol edebilirsiniz.

Yeni bir e-ticaret markası kurarken, blog açarken ya da bir projeye isim verirken atılacak ilk somut adım alan adının müsaitliğini doğrulamaktır. Çünkü logo tasarlatmak, ambalaj bastırmak, sosyal medya hesaplarını açmak gibi her şey alan adına bağlıdır; sonradan "bu domain alınmış" gerçeğiyle karşılaşmak haftalarca emeği boşa çıkarır. Sahada gördüğüm en pahalı hata da budur: marka iletişimi, kartvizit ve ambalaj basıldıktan sonra domainin alınmış olduğunun fark edilmesi. Bu rehberde domain sorgulamanın ne olduğunu, WHOIS ile RDAP arasındaki farkı, sorgulamanın nasıl yapıldığını, gerçek bir sayısal örneği, e-ticarette nerede işinize yaradığını ve sık yapılan hataları sahadan örneklerle, mini-tablolar ve kontrol listeleriyle anlatıyorum.

Domain (alan adı) sorgulama nedir?

Domain sorgulama, bir alan adının (örneğin markaadiniz.com) şu anda birisi tarafından kayıt edilip edilmediğini öğrenme işlemidir. Teknik olarak bu sorgu, alan adlarının tutulduğu merkezi kayıt veritabanlarına yapılır. Her uzantının (.com, .net, .com.tr, .org gibi) bir "registry" denilen yetkili kuruluşu vardır ve bu kuruluş hangi alan adının kime ait olduğunu kayıt altında tutar. Örneğin .com'un registry'si Verisign, .com.tr'nin yetkilisi ise Türkiye'de TRABIS/BTK çatısı altındaki yapıdır.

Burada üç katmanı birbirinden ayırmak işinizi kolaylaştırır:

• Registry: Uzantının ana veritabanını tutan kuruluş (kim hangi domaine sahip).
• Registrar: Domaini size satan aracı firma (örneğin bir hosting/domain sağlayıcısı). Türkiye'de onlarca registrar vardır.
• Registrant: Domaini kayıt eden kişi/kurum, yani siz.

Sorgulama iki temel protokolle yapılır:

• WHOIS: Klasik, on yıllardır kullanılan sorgu protokolü. Alan adının kayıtlı olup olmadığını, kayıt ve bitiş tarihlerini, kayıt kuruluşunu (registrar) ve geçmişte sahip bilgilerini döndürürdü. Bugün KVKK/GDPR nedeniyle kişisel bilgiler çoğunlukla gizlidir.
• RDAP (Registration Data Access Protocol): WHOIS'in modern, yapılandırılmış (JSON formatında) halefidir. ICANN, yeni nesil sorgular için RDAP'ı standart kabul etti. Veriyi makinelerin daha kolay okuyabileceği biçimde döner, daha güvenli ve daha tutarlıdır. Günümüzde ciddi araçlar arka planda RDAP kullanır.

Sorgu sonucunda alacağınız temel durumlar şunlardır:

İpucu: "Müsait" sonucu, o anki durumu gösterir; bağlayıcı bir rezervasyon değildir. Sorgu ile satın alma arasında geçen her saniye, başkasının o ismi kaydetme ihtimalini taşır. Ciddi bir adayda sorgu ile ödeme arasını dakikalarla ölçün, günlerle değil.

WHOIS gizliliği neden sonucu etkiler?

Eskiden WHOIS sorgusu yaptığınızda alan adı sahibinin adı, e-postası, telefonu görünürdü. KVKK ve GDPR sonrası bu bilgiler büyük oranda maskelenir (privacy/proxy). Bu yüzden bugün domain sorgulamanın asıl değeri "sahibi kim" değil, "alan adı boşta mı, dolu mu" sorusuna net cevap vermesidir. Sahip bilgisine ulaşmanız gerekiyorsa (örneğin satın alma için iletişim), registrar üzerinden anonim iletişim formu çoğu zaman tek yoldur. Bazı premium/satılık domainlerde ise registrar bir "make offer" (teklif ver) sayfası sunar.

Bir domainin anatomisi: hangi parça ne demek?

"shop.markaadiniz.com.tr" gibi bir adresi parçalara ayıralım, çünkü doğru parçayı sorgulamak önemlidir:

Domain sorgularken kayıt edilebilir kısım asıl ad + uzantı'dır (markaadiniz.com.tr). Alt alan adları (shop., blog.) domaini aldıktan sonra ücretsiz oluşturulur; onları ayrıca satın almazsınız.

Domain sorgulama nasıl yapılır? (adım adım)

Domain sorgulamanın bir "formülü" yoktur ama doğru sırayla ilerlerseniz zaman ve para kaybetmezsiniz. Sahada uyguladığım adım adım yöntem şu:

1. İsim adaylarını listeleyin. 3-5 kısa, akılda kalıcı, telaffuzu kolay aday belirleyin. Tire (-) ve rakamdan mümkünse kaçının; sözlü iletişimde sorun çıkarır.
2. Çekirdek uzantıları birlikte sorgulayın. Türkiye için en az .com ve .com.tr'yi aynı anda kontrol edin. Marka ciddi ise .net, .co, .com.tr, .org'u da ekleyin.
3. Müsaitliği aracı/RDAP ile doğrulayın. Yukarıdaki araca adayı girin; "müsait" mi "kayıtlı" mı görün. Tek bir sitenin "müsait" demesine güvenmeyin; ciddi adaylarda ikinci bir kaynaktan teyit edin.
4. Marka tescilini kontrol edin. Alan adı müsait olsa bile aynı/benzer isim Türk Patent (TÜRKPATENT) veritabanında tescilliyse, ileride marka ihlali davası riski vardır. Müsaitlik ≠ kullanım hakkı.
5. Sosyal medya ve marka kullanılabilirliğini doğrulayın. Instagram, TikTok, X'te aynı kullanıcı adı boşta mı? Tutarlı bir marka için bunlar da önemlidir.
6. Hemen satın alın. Müsait ve uygun bir isim bulduysanız bekletmeyin. İlginç bir gerçek: sorguladığınız bazı isimler kısa süre sonra "alınmış" olabilir (domain front-running tartışmaları); ciddi adayı doğrulayınca aynı oturumda kayıt edin.
7. Koruma uzantılarını ve typo varyantlarını ekleyin. Ana domaini aldıktan sonra yazım hatalı en olası 1-2 varyantı ve yakın uzantıyı da alıp asıl adrese yönlendirin.

30 saniyelik hızlı domain kontrol listesi

Bir aday ismi elerken bu listeyi sırayla geçin; herhangi bir maddede "hayır" çıkarsa adayı düşürün:

• ☐ .com müsait mi (ya da makul fiyata alınabilir mi)?
• ☐ .com.tr müsait mi?
• ☐ Telefonda söylendiğinde tek seferde doğru yazılıyor mu?
• ☐ Tire/rakam içermiyor mu?
• ☐ 15 karakterden kısa mı?
• ☐ Güçlü bir markaya tehlikeli derecede benzemiyor mu?
• ☐ TÜRKPATENT'te aynı sınıfta tescilli çakışma yok mu?
• ☐ Instagram/TikTok kullanıcı adı boşta mı?

İpucu: "Telefon testi" en az takdir edilen filtredir. İsmi bir arkadaşınıza telefonda söyleyin, yazsın. İlk denemede yanlış yazıyorsa, o ismi her reklam ve ağızdan-ağıza tavsiyede kaybedersiniz.

Hangi uzantıyı seçmeliyim?

Uzantı seçimi, hedef kitlenize ve marka stratejinize bağlıdır. Genel çerçeve:

Pratik tavsiye: e-ticaret markası kuruyorsanız .com'u almadan ilerlemeyin. .com doluysa ve alternatif uzantıyla devam edecekseniz, en azından .com'un kim tarafından, hangi amaçla kullanıldığını sorgulayın; rakip ya da park edilmiş bir sayfaysa marka karışıklığı kaçınılmazdır.

.com.tr ile .com arasındaki pratik farklar

*Fiyatlar registrar, kampanya ve döviz kuruna göre değişir; mutlaka kayıt anında ve yenileme fiyatını ayrıca teyit edin.

Adım adım sayısal örnek: "Lavanta Butik" markası

Diyelim ki Kayseri'de el yapımı sabun ve doğal kozmetik satacak "Lavanta Butik" adında bir e-ticaret markası kuruyorsunuz. Domain sorgulamayı baştan sona uygulayalım.

1. İsim adayları:

• lavantabutik
• lavantasabun
• lavantabutiktr
• lavantakozmetik

2. Çekirdek uzantılarla sorgu sonuçları (örnek senaryo):

3. Yorum: "lavantabutik.com" alınmış ve içinde reklam dolu bir park sayfası var; bu, markanızın asıl trafiğini sürekli başka yere kaçıracak demektir. Müşteri "lavantabutik.com" yazıp boş bir reklam sayfası görünce sizin "lavantabutik.com.tr"nizi aramaz, doğrudan vazgeçer. Bu yüzden bu adayı elerim. "lavantakozmetik.com" ise premium fiyatlı; registry binlerce dolar isteyebilir, küçük bir butik için mantıksız.

4. En güçlü aday: "lavantasabun.com" — hem .com hem .com.tr müsait, ürünü doğrudan anlatıyor, kısa ve telaffuzu kolay. SEO açısından da "sabun" kelimesi domainde geçtiği için ürün araması yapan kullanıcıya tanıdık gelir (ama aşırı genel anahtar kelime domaini de marka olmaktan çıkarabilir, dengeli düşünün).

5. Maliyet tahmini (değişebilir, kayıt anında teyit edin):

*Fiyatlar registrar'a, kampanyaya ve döviz kuruna göre değişir; ilk yıl indirimli, yenilemede tam fiyat olabilir. Mutlaka yenileme fiyatını da kontrol edin.

6. 5 yıllık toplam sahip olma maliyeti (örnek): Domain ucuz görünür ama yenilemelerle birikir. İki uzantıyı 5 yıl tuttuğunuzu varsayalım:

Bu tabloyu çıkarmanın amacı paniğe kapılmak değil; domainin tek seferlik değil yinelenen bir gider olduğunu planınıza yazmaktır. Yıllık 1.000 ₺ altında bir kalem, doğru isimle kazanacağınız marka değerinin yanında devede kulaktır.

7. Karar: "lavantasabun.com" + "lavantasabun.com.tr" ikisini birden alır, ikincisini birinciye yönlendirir (redirect), markayı tek çatıda toplarsınız. Ardından TÜRKPATENT'te "lavanta sabun" benzeri tescilleri kontrol eder, çakışma yoksa marka başvurusu yaparsınız.

İkinci senaryo: ".com dolu, bütçe kısıtlı" startupı

Farklı bir durum: "Kargoo" adında bir lojistik yazılımı kuruyorsunuz ama "kargoo.com" satılık ve sahibi 4.500 USD istiyor. Karar süreci:

• Seçenek A: .com'u almak için 4.500 USD ödemek. Erken aşama bir startup için bütçe dışı.
• Seçenek B: "kargoo.co" ya da "kargooapp.com" almak (~250 ₺). Ucuz ama "kullanıcı .com sanıp rakibe gider" riski var.
• Seçenek C: İsmi tamamen değiştirip .com'u boş bir aday bulmak. En temiz uzun vadeli yol.

Sahadaki tavsiyem: erken aşamada Seçenek C'yi ciddi düşünün. İsim henüz hiçbir yere basılmamışken değiştirmenin maliyeti sıfırdır; marka büyüdükten sonra .com'u 4.500 USD'ye almak zorunda kalmak ise çok daha pahalıdır. Domain sorgulamayı isim kesinleşmeden yapmanın asıl değeri budur.

E-ticarette domain sorgulama nerede işinize yarar?

Domain sorgulama tek seferlik bir işlem gibi görünse de, e-ticaretin birçok kritik anında karşınıza çıkar:

• Yeni marka kurarken: İsmi kesinleştirmeden önce .com + .com.tr müsaitliğini doğrulamak, sonradan isim değiştirme felaketini önler. Logo, ambalaj, kartvizit hepsini domaine göre planlarsınız.
• Pazaryerinden kendi sitenize geçerken: Trendyol/Hepsiburada'da satıp kendi sitenizi açmaya karar verdiğinizde (bkz. pazaryeri mi kendi sitem mi), pazaryeri mağaza adınızla aynı domain müsait mi diye kontrol edersiniz. Marka tutarlılığı dönüşümü artırır.
• Marka koruması için: Asıl domaininizin yanında yazım hatalı varyantları (typo-domain) ve yakın uzantıları da alarak rakip ya da dolandırıcıların markanızı taklit etmesini engellersiniz.
• SEO ve taşınma kararlarında: İkinci el (expired) bir domain almayı düşünüyorsanız, o domainin geçmişini (spam cezası, eski içerik) sorgulamak şarttır. Cezalı bir domain SEO'nuzu baştan baltalar.
• Altyapı seçerken: Domaininizi aldıktan sonra hangi e-ticaret altyapısına bağlayacağınız ayrı bir karardır. ikas mı Shopify mi karşılaştırmasına ve maliyet tarafında Shopify maliyeti rehberine göz atabilirsiniz.
• Rakip analizinde: Bir rakibin hangi altyapıyı kullandığını altyapı tespit aracıyla öğrenebilir, domain yapısını inceleyebilirsiniz.
• Uluslararasılaşırken: Yurt dışına açılırken hedef ülkenin uzantısını (.de, .nl gibi) önceden sorgulayıp rezerve etmek, ileride o pazarda isim kaybetmenizi önler.

Markanızın dijital kimliğini sağlam kurmak için domain seçiminin ardından profesyonel bir web sitesi ve kullanıcı deneyimi gelir. Özel yazılım ve web sitesi ile UI/UX tasarımı hizmetlerimiz, doğru domain üstüne dönüşüm odaklı bir mağaza inşa eder.

Domain + altyapı + büyüme zinciri

Sahada gördüğüm en sık hata, domaini alıp orada bırakmaktır. Domain sadece kapıdır; arkasında dönüşüm yapan bir mağaza, doğru ürün sayfaları (bkz. e-ticaret SEO rehberi) ve sürekli optimize edilen reklamlar olmalıdır. Domain seçimini büyüme planının ilk halkası olarak görün, son halkası olarak değil.

Zinciri şöyle düşünün:

1. Domain: Markanızın adresi (bu rehber).
2. Altyapı: ikas, Shopify ya da özel yazılım kararı (bkz. ikas Shopify maliyet karşılaştırması).
3. Tasarım + UX: Dönüşüm yapan vitrin.
4. SEO içerik: Ürün/kategori sayfaları ve GEO uyumu.
5. Reklam: Google ve Meta ile trafik.

İpucu: Domain ve sosyal medya kullanıcı adlarını aynı gün kapın. Domain müsait ama Instagram adı dolu olan bir markada, ileride sosyal medya kimliğiniz domaininizden farklı olur — bu, reklam ve ağızdan-ağıza pazarlamada sürekli kafa karışıklığı yaratır.

Domaini aldıktan sonra: DNS, e-posta ve teknik kurulum

Domain sorgulamayı tamamlayıp ismi satın aldıktan sonra iş bitmez; domaini gerçekten "çalışır" hale getirmek için birkaç teknik adım gerekir. Sahada bu adımları atlamak, "siteyi aldım ama açılmıyor" ya da "e-postalarım spam'e düşüyor" gibi sorunlara yol açar. Temel kavramları kısa ve net tutalım:

E-ticaret markaları için en kritik nokta kurumsal e-postadır. "info@markaadiniz.com" gibi domain tabanlı bir adres, gmail/hotmail uzantılı bir adrese göre çok daha güven verir; müşteri "siparis@markaadiniz.com"dan gelen onayı ciddiye alır. Bunun için domaini aldıktan sonra MX kayıtlarını e-posta sağlayıcınıza (Google Workspace, kurumsal mail vb.) yönlendirmeniz gerekir. SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını doğru kurmazsanız, gönderdiğiniz sipariş onayları ve pazarlama e-postaları müşterinin spam kutusuna düşer — bu da doğrudan satış kaybıdır.

İpucu: Domaini aldığınız gün, en azından "www" yönlendirmesini ve kurumsal e-posta MX kaydını ayarlayın. Markanın ilk izlenimi çoğu zaman ilk gönderdiğiniz e-postadır; domain tabanlı, doğru kimlik doğrulamalı bir adres profesyonellik sinyali verir.

SSL sertifikası ve "güvenli site" algısı

Domaini bağladığınız sitenin adresi https:// ile başlamalı (yani SSL/TLS sertifikası kurulu olmalı). Tarayıcılar SSL'siz siteleri "Güvenli değil" uyarısıyla işaretler; e-ticarette bu, sepetin terk edilmesi demektir. Modern e-ticaret altyapıları ve hosting sağlayıcıları çoğunlukla ücretsiz SSL (Let's Encrypt) sunar. Domain sorgulama → satın alma → DNS bağlama zincirinin son halkası olarak SSL'in aktif olduğunu mutlaka doğrulayın; özellikle ödeme alan bir sitede SSL pazarlık konusu bile değildir.

Domain ile marka koruması: typo ve uzantı kalkanı

Markanız büyüdükçe, kötü niyetli kişiler yazım hatalı varyantlarınızı (örneğin "markaadıniz.com" yerine "markadiniz.com") alıp ya sahte site kurar ya da size pahalıya satmaya çalışır. Bunu önlemenin yolu, ana domaini aldıktan sonra en olası 1-2 yazım hatası varyantını ve yakın uzantıları (.net, .com.tr) önceden alıp ana adrese yönlendirmektir. Bu, yılda birkaç yüz liralık küçük bir sigorta primidir; markanız tanındıkça değeri katlanarak artar.

Domain sorgulamada sık yapılan hatalar

Yıllardır onlarca markanın domain sürecini yönettim; tekrar tekrar görülen hatalar şunlar:

• Sadece .com'a bakıp .com.tr'yi atlamak. .com müsait diye sevinip kayıt ederken, .com.tr'yi başkası alabilir ve Türkiye aramalarında sizi gölgeler. İkisini birlikte kontrol edin, mümkünse ikisini de alın.
• Müsaitliği "kullanım hakkı" sanmak. Domain boşta olması, o ismi marka olarak kullanma hakkınız olduğu anlamına gelmez. Aynı ismin tescilli markası varsa dava riski taşırsınız. TÜRKPATENT kontrolü şart.
• Çok uzun, tireli, rakamlı isim seçmek. "en-iyi-dogal-sabun-magazasi-2026.com" gibi domainler sözlü iletişimde felakettir. Kısa, tek kelimeli ya da iki kelimeli, telaffuzu net isim seçin.
• Marka karışıklığı yaratan benzer isim. Güçlü bir markanın adına çok benzeyen domain (örn. "trendyoll" gibi) hem hukuki risk hem güven kaybı demektir. Özgün olun.
• Tek kaynağa güvenmek. Bazı sorgu siteleri yanlış "müsait" gösterebilir ya da sorguladığınız ismi izleyebilir. Ciddi adayı ikinci bir kaynaktan/RDAP ile teyit edip hemen alın.
• Yenileme tarihini takip etmemek. Domain unutulup süresi dolarsa, redemption/pending delete sürecine girer; geri almak çok pahalı ya da imkânsız olabilir. Otomatik yenilemeyi açın, takvime not düşün.
• Expired (düşmüş) domaini geçmişini sorgulamadan almak. Eski domainin spam/ceza geçmişi varsa SEO'nuz baştan zarar görür. Almadan önce arşiv ve backlink profilini sorgulayın.
• Domain gizliliğini (privacy) ihmal etmek. Privacy kapalıysa eski WHOIS verilerinden iletişim bilgileriniz spam'cilerin eline geçebilir. Ücretsizse mutlaka açın.
• Domaini registrar'a kilitlemeden bırakmak. "Registrar lock / transfer lock" kapalıysa, domaininiz izinsiz başka bir sağlayıcıya taşınabilir. Aldıktan sonra kilidi açık tutun (kilitli = güvenli).
• Trend uzantıya kapılmak. ".store", ".online" gibi yeni uzantılar ucuz ve müsait diye cazip görünür; ama kullanıcı hâlâ refleksle ".com" yazar. Ana adresi .com yapmadan trend uzantıya bel bağlamayın.

".com müsait değil, ne yapayım?" — karar tablosu

Domain durumlarının ömrü: süresi dolunca ne olur?

Bir domain "alınmış" görünüyor ama yakında düşecek diyorsanız, sürecin aşamalarını bilmek beklentinizi gerçekçi tutar:

İpucu: Popüler bir expired domaini "düşünce alırım" diye beklemek genelde hayal kırıklığıyla biter; bu domainleri profesyonel drop-catch servisleri saniyeler içinde kapar. Bir domaini gerçekten istiyorsanız, beklemek yerine sahibine doğrudan satın alma teklifi yapmak çoğu zaman daha gerçekçidir.

Domain sorgulama ile ilgili pratik mini-SSS

Sahada en çok sorulan, ana SSS'de yer almayan birkaç hızlı soru:

• Türkçe karakterli domain (ümraniye.com gibi) alabilir miyim? Teknik olarak IDN ile mümkün, ama "punycode" denen karmaşık bir koda dönüşür ve e-posta/SEO'da sorun çıkarır. Pratikte Türkçe karaktersiz yazın (umraniye).
• Domaini kaç yıllığına alayım? Asgari 1 yıl yeterli, ama markanıza güveniyorsanız 2-3 yıllık almak hem unutma riskini azaltır hem küçük bir SEO güven sinyali sayılabilir.
• Hosting ile domaini aynı yerden almak şart mı? Hayır. Domaini bir yerden, hostingi/altyapıyı başka yerden alabilirsiniz; sadece DNS ayarlarını birbirine bağlarsınız.
• Aynı domainin hem .com hem .com.tr'sini almak SEO'da zarar verir mi? Hayır. Biri ana adres, diğeri 301 yönlendirme olduğunda Google bunu doğru anlar; aksine marka korumanız güçlenir.
• Bir domaini başka registrar'a taşıyabilir miyim? Evet. "Transfer" işlemiyle domaini başka bir sağlayıcıya taşıyabilirsiniz; bunun için transfer kilidini açıp EPP (auth) kodunu almanız gerekir. Yeni kayıttan sonra ilk 60 gün transfer genelde kısıtlıdır.

Sonuç ve sonraki adım

Domain sorgulama, bir markanın dijital yolculuğundaki en ucuz ama en stratejik karardır. Doğru yapıldığında saniyeler sürer; yanlış yapıldığında haftalarca emeği ve binlerce lirayı çöpe atar. Özetle: kısa ve özgün bir isim seçin, .com + .com.tr'yi birlikte sorgulayın, müsaitliği RDAP/araçla teyit edin, marka tescilini kontrol edin ve uygun ismi bekletmeden alın. Karar formülünü tekrar hatırlayın: müsaitlik + marka tescili + sosyal medya = gerçek kullanılabilirlik.

Yukarıdaki araçla isim adaylarınızı hemen test edin. Domaininizi aldıktan sonra iş, onun üstüne satış yapan bir mağaza kurmaya gelir. Alis Dijital olarak doğru domainden başlayıp, dönüşüm odaklı özel web sitenizi ve UI/UX tasarımınızı uçtan uca kuruyoruz; e-ticaret tarafında ise e-ticaret danışmanlığı ile altyapı, SEO ve büyüme planınızı birlikte oluşturuyoruz. Markanızı doğru temelde başlatmak için bizimle iletişime geçin.

İlgili hesaplama ve doğrulama araçlarımız: e-ticaret altyapı tespiti, GEO denetimi ve diğerleri için tüm araçlar sayfasına göz atın.