Yapısal veri (structured data) ya da yaygın adıyla schema markup, bir web sayfasının içeriğini arama motorlarının ve yapay zekâ sistemlerinin makine düzeyinde anlayabileceği standart bir biçimde tarif eden, çoğunlukla schema.org sözlüğüyle yazılan ve sayfaya genellikle JSON-LD formatında eklenen koddur. Kısacası: insan gözüyle "bu bir ürün sayfası, fiyatı şu, stok durumu bu, yorum puanı şu" diye okuduğunuz şeyi, Google'a açık ve belirsizliğe yer bırakmayan bir dille söylersiniz. Sayfanız bu işaretleme olmadan da taranır, indekslenir ve sıralanabilir; ancak yapısal veri, içeriğin ne anlama geldiğini Google'ın tahmin etmesini beklemek yerine doğrudan beyan etmenizi sağlar. Bu beyan iki yerde işe yarar: bazı içerik tiplerinde arama sonuçlarında zengin sonuç (rich result) görünümleri açar; her durumda ise hem klasik arama motorlarının hem de AI Overviews gibi üretken sistemlerin içeriğinizi daha güvenle yorumlamasına yardımcı olur.
Bu yazı, Alis Dijital'in 10 parçalı SEO rehber kümesinin yapısal veri ayağıdır. Schema markup tek başına bir sihir değneği değildir; sağlam bir temel olan SEO'nun ne olduğu ve nasıl yapıldığı ile, sayfanın teknik altyapısını ele alan teknik SEO denetimi sürecinin üzerine oturur. İşaretleme, içeriğin kendisinin yerini tutmaz; iyi içeriği makinelere doğru tercüme eder. Müşterilerimizde gördüğümüz en yaygın yanılgı, schema'yı "sihirli yıldız üreteci" sanmak; oysa 2026 itibarıyla gerçek tablo çok daha incelikli ve aşağıda bunu olduğu gibi anlatıyoruz.
Yapısal veri nedir, ne işe yarar?
Yapısal veri, sayfanızdaki içeriği önceden tanımlanmış bir şema (kalıp) içine yerleştirerek arama motorlarına "bu sayfa neyle ilgili, içindeki her parça nedir" bilgisini açıkça veren işaretleme yöntemidir. Normal bir HTML sayfasında "1.299 TL" yazısı Google için sadece bir metindir; yapısal veriyle bunu bir Offer (teklif) nesnesinin price (fiyat) alanı olarak işaretlediğinizde, artık bunun bir fiyat olduğu, hangi ürüne ait olduğu ve hangi para biriminde olduğu makine tarafından net biçimde okunur.
Aradaki farkı somutlaştıralım. İşaretsiz bir sayfada Google, "Ahmet Yılmaz" ifadesinin yazar mı, müşteri yorumu sahibi mi, yoksa ürün adının bir parçası mı olduğunu bağlamdan tahmin etmek zorundadır; "12.03.2026" tarihinin yayın tarihi mi, güncelleme tarihi mi, etkinlik tarihi mi olduğunu çıkarsamaya çalışır. Yapısal veriyle bu belirsizlik ortadan kalkar: author alanı yazarı, datePublished alanı yayın tarihini, aggregateRating alanı ortalama puanı doğrudan beyan eder. Tahmin payını sıfıra indirmek, Google'ın içeriğinizi yanlış bağlamda değerlendirme riskini azaltır.
Schema.org, Google, Microsoft (Bing), Yahoo ve Yandex'in ortaklaşa geliştirdiği, yüzlerce nesne tipini (Article, Product, Organization, LocalBusiness, Event, Recipe ve daha fazlasını) ve bu tiplerin özelliklerini tanımlayan ortak bir kelime dağarcığıdır. Yapısal verinin "ne söyleyeceğini" schema.org belirler; "nasıl yazılacağını" ise format belirler. Google'ın bugün önerdiği format JSON-LD'dir (JavaScript Object Notation for Linked Data): işaretlemeyi sayfanın görünür HTML'sine karıştırmak yerine, ayrı bir script bloğunda, temiz ve bakımı kolay bir biçimde tutarsınız. Eski Microdata ve RDFa biçimleri hâlâ desteklense de, JSON-LD'nin yönetilebilirliği onu pratik standart yapmıştır.
Üç biçimin pratikteki farkını kısaca görelim. Microdata ve RDFa, işaretlemeyi doğrudan görünür HTML etiketlerinin içine, itemprop gibi özniteliklerle serpiştirir; içerik HTML'i değiştiğinde işaretleme de kırılmaya açık hâle gelir ve bakımı zorlaşır. JSON-LD ise tüm bilgiyi tek bir bağımsız blokta toplar; tasarım veya şablon değişikliklerinden etkilenmez, sunucu tarafında dinamik olarak üretilmesi kolaydır ve Google'ın açıkça önerdiği biçimdir. Bu yüzden 2026'da yeni bir kurulum yapıyorsanız varsayılan tercihiniz tartışmasız JSON-LD olmalıdır.
Yapısal verinin sağladığı somut faydaları üç başlıkta toplayabiliriz:
- Anlamlandırma (semantic understanding): Google sayfanızın bir makale mi, ürün mü, yerel işletme mi olduğunu, yazarın kim olduğunu, yayın tarihini, fiyatı, puanı tahmin etmek yerine kesin olarak öğrenir. Bu, içeriğin doğru bağlamda değerlendirilmesini kolaylaştırır.
- Zengin sonuç (rich result) uygunluğu: Belirli içerik tiplerinde arama sonucunuz düz mavi linkten daha zengin görünür; ürün için fiyat ve yıldız, makale için üst-hikâye görünümü, yerel işletme için adres ve çalışma saati gibi. Bunun hangi tiplerle hâlâ mümkün olduğunu aşağıda netleştiriyoruz.
- AI ve üretken arama desteği: AI Overviews ve büyük dil modelleri içeriği parçalayıp yorumlarken iyi yapılandırılmış schema, hangi bilginin ne olduğunu açık ettiği için içeriğinizin doğru alıntılanma ihtimalini destekler.
Burada kritik bir ayrımı baştan koymak gerekir: yapısal veri eklemek doğrudan bir sıralama faktörü değildir. Google, schema markup'ın tek başına sayfanızı üst sıralara taşıyan bir sinyal olduğunu söylemez. Onun işlevi içeriği daha anlaşılır kılmak ve uygun olduğunda zengin sonuç görünümleri açmaktır; bu da dolaylı olarak tıklama oranını (CTR) ve görünürlüğü iyileştirebilir. "Schema ekledim, sıralamam fırlayacak" beklentisi gerçekçi değildir; doğru beklenti, "içeriğimi makinelere net anlattım ve uygun yerlerde daha zengin görünüyorum" şeklindedir. Sıralamayı belirleyen asıl unsurlar içeriğin kalitesi, arama amacına uygunluğu ve E-E-A-T sinyalleridir; schema bu temelin üzerine eklenen bir tercüme katmanıdır, temelin kendisi değildir.
Zengin sonuç (rich result) nedir, schema ile ilişkisi nedir?
Zengin sonuç, arama sonuçlarında standart başlık-açıklama-URL üçlüsünün ötesine geçen, görsel olarak zenginleştirilmiş listeleme biçimidir; yıldız puanları, fiyat bilgisi, kırıntı navigasyonu (breadcrumb), ürün stok durumu ya da yayın tarihi gibi ek öğeler içerir. Bu görünümler, sayfanıza uygun ve geçerli yapısal veri eklediğinizde Google'ın uygun gördüğü durumlarda gösterdiği bir sunum biçimidir.
Burada iki noktayı sürekli vurgulamak gerekir. Birincisi: geçerli schema eklemek zengin sonucu hak etme önkoşuludur, ama garantisi değildir. Google işaretlemeyi okur, kalite ve uygunluk değerlendirir ve gösterip göstermeyeceğine kendi karar verir. Aynı işaretleme aynı sorguda bir gün gösterilip başka bir gün gösterilmeyebilir; bu, hata değil Google'ın sunum kararıdır. İkincisi: her schema tipi zengin sonuç üretmez. İşte 2026'da en çok kafa karıştıran ve internette hâlâ eski/yanlış bilgiyle dolaşan kısım tam olarak budur.
FAQ ve HowTo zengin sonuçları: 2026'da gerçek durum
Pek çok eski rehber hâlâ "sayfana FAQPage schema ekle, Google'da açılır SSS kutuları çıksın, sonuçta daha çok yer kapla" der. 2026 itibarıyla bu tavsiye geçerliliğini yitirmiştir ve okuyucuyu yanıltır. Olaylar şöyle gelişti:
- Ağustos 2023'te Google, FAQ zengin sonucunu yalnızca iyi bilinen, otoriter devlet ve sağlık siteleriyle sınırladı. Sıradan işletme, e-ticaret, SaaS veya ajans siteleri o tarihten itibaren FAQ zengin sonucu almayı fiilen bıraktı.
- 2026'da Google FAQ zengin sonucu desteğini tamamen kaldırma sürecini yürütüyor: FAQ arama görünümü, zengin sonuç raporu ve Rich Results Test desteğinin 2026 içinde, Search Console API tarafındaki FAQ desteğinin ise 2026 içinde kaldırılması planlandı.
- HowTo zengin sonucu da benzer kaderi paylaştı. Eylül 2023'te önce mobilde kısıtlandı, ardından masaüstü dahil tamamen kaldırıldı. Yani "HowTo schema eklersen adım adım zengin görünüm çıkar" iddiası da artık geçersizdir.
Bu bilgi önemli, çünkü yanlış beklenti yanlış öncelik doğurur. Bir müşteri "neden FAQ schema ekledik ama hiç açılır kutu çıkmıyor" diye sorduğunda, cevap bir hata ayıklama değil, gerçeği kabul etmektir: o görünüm artık çoğu site için yok. Buna karşılık iki teselli edici nokta var. Birincisi, FAQPage hâlâ geçerli bir schema.org tipidir ve Google bu işaretlemeyi içeriği anlamak için ayrıştırmaya devam eder; görsel zengin sonuç vermese de içerik anlaşılırlığına ve AEO/üretken arama tarafına katkısı sürer. İkincisi, mevcut FAQ/HowTo işaretlemenizi telaşla sökmeniz gerekmez; Google kullanılmayan yapısal verinin Search açısından sorun çıkarmadığını belirtti. Sadece bundan zengin sonuç beklemeyin.
Pratik bir öneri: Sıkça sorulan sorular bölümünü içeriğinizde tutmaya devam edin, çünkü kullanıcı için gerçek değer üretir ve soru-cevap formatı, üretken arama sistemlerinin içeriğinizi alıntılaması için elverişlidir. Yalnızca bu bölüme FAQPage schema eklemenin artık görsel bir SERP kazanımı getirmeyeceğini bilin ve enerjinizi aşağıda anlattığımız, hâlâ karşılığı olan tiplere yönlendirin. Soru biçimli başlıklar ve answer-first yazım, schema'dan bağımsız olarak hem klasik aramada hem de AI Overviews görünürlüğü tarafında işinize yarar.
2026'da hâlâ zengin sonuç veren önemli tipler
İyi haber: yapısal verinin değeri ölmedi, sadece doğru tiplere odaklanmak gerekiyor. 2026 itibarıyla pratikte zengin sonuç üretmeye devam eden başlıca tipler şunlardır:
| Schema tipi | Ne işe yarar | Kimin için kritik |
|---|---|---|
| Article / BlogPosting / NewsArticle | Haber ve üst-hikâye görünümleri, yayın tarihi ve yazar bilgisi | Blog ve içerik siteleri |
| Product + Offer + AggregateRating/Review | Fiyat, stok durumu, yıldız puanı zengin sonucu | E-ticaret (en kritik) |
| BreadcrumbList | SERP'te URL yerine site içi yol gösterimi | Tüm çok katmanlı siteler |
| Organization | Marka bilgisi ve bilgi paneli sinyali | Her kurumsal site |
| LocalBusiness | Adres, çalışma saati, telefon zengin bilgisi | Yerel işletmeler |
| Event, Recipe, VideoObject, Course, JobPosting | İlgili içerik tipinde özel görünümler | İlgili sektörler |
Bir noktanın altını çizelim: Review ve AggregateRating yıldızları yalnızca Google'ın izin verdiği tiplerde (örneğin Product, Recipe, Course, Book, LocalBusiness) gösterilir; kendi kendine verilmiş, "self-serving" yıldızlar (kendi sitenizi kendiniz puanlayıp anasayfaya yıldız koymak gibi) gösterilmez. E-ticaret tarafında çalışıyorsanız Product işaretlemesinin doğru kurulması doğrudan görünürlük getirir; bu konuyu e-ticaret SEO rehberimizde ürün ve kategori sayfaları bağlamında daha derin ele alıyoruz.
Bu tiplerin pratik karşılığını birkaç örnekle netleştirelim. Bir e-ticaret ürün sayfasında doğru kurulmuş Product + Offer işaretlemesi, sonucunuzun yanında güncel fiyatı ve "stokta var" bilgisini gösterebilir; bu, fiyata duyarlı kullanıcı tıklamadan önce karar verdiği için niteliği yüksek tıklama getirir. Bir blog yazısında Article işaretlemesi yayın tarihini ve yazarı öne çıkararak güncellik algısını destekler. Çok katmanlı bir sitede BreadcrumbList, SERP'te uzun ve okunaksız URL yerine "Anasayfa > Kategori > Ürün" şeklinde anlaşılır bir yol gösterir; bu hem görünümü düzenler hem de kullanıcının sayfanın site içindeki konumunu anlamasını kolaylaştırır. Yerel bir hizmet işletmesinde LocalBusiness işaretlemesi, marka aramalarında adres, telefon ve çalışma saatlerini öne çıkarabilir.
Hangi schema tipinden başlamalı?
Yapısal veriyi ilk kez kuran bir site için tavsiye edilen temel set sade ve nettir: Organization (marka kimliğinizi tanımlar), BreadcrumbList (site içi gezinme yolunu işaretler) ve içeriğe uygun ana tip. Ana tip, sayfanın türüne göre değişir; bir blog yazısında Article/BlogPosting, bir ürün sayfasında Product, bir yerel işletme sayfasında LocalBusiness olur. Bu üçlü temeli kurduktan sonra, sayfanın spesifik zengin sonuç fırsatına göre genişletirsiniz.
Mantığı şudur: önce sitenin kimliğini ve iskeletini makinelere anlatın, sonra sayfa bazında derinleşin. Aşağıdaki tablo, sayfa türüne göre hangi tipten başlamanız gerektiğini özetler:
| Sayfa türü | Önerilen ana tip | Birlikte eklenecek |
|---|---|---|
| Kurumsal anasayfa | Organization | BreadcrumbList, (gerekirse) WebSite |
| Blog / makale sayfası | Article / BlogPosting | Organization, BreadcrumbList |
| Ürün detay sayfası | Product + Offer | AggregateRating/Review, BreadcrumbList |
| Yerel hizmet / şube sayfası | LocalBusiness | Organization, BreadcrumbList |
Bir e-ticaret sitesinde her ürün sayfasına Product + Offer, bir yerel hizmet işletmesinde anasayfaya LocalBusiness, bir haber/blog sitesinde her yazıya Article eklemek tipik bir sıralamadır. Alis Dijital olarak müşteri sitelerinde standart yaklaşımımız tam olarak budur; gereksiz, içerikle eşleşmeyen schema yığını yerine, sayfanın gerçekten temsil ettiği tipi doğru ve eksiksiz işaretlemeyi tercih ederiz. İçerikle uyuşmayan schema (örneğin ürün olmayan bir sayfaya Product koymak, ya da sayfada görünmeyen bir puanı AggregateRating olarak beyan etmek) yarar yerine zarar verir ve Google'ın yapısal veri politikalarını ihlal eder; bu tür uyumsuzluklar manuel işlem riskine kadar uzanabilir. Temel kural: işaretlediğiniz her bilgi, sayfada kullanıcının da görebildiği gerçek içerikle birebir örtüşmelidir.
Schema markup nasıl eklenir ve test edilir?
Yapısal veri eklemenin günümüzdeki standart yolu, sayfanın head ya da body bölümüne bir JSON-LD script bloğu yerleştirmektir. JSON-LD'yi tercih etmenizin nedeni, işaretlemeyi görünür içerikten ayrı tutması, bu sayede hem yazımının hem de bakımının kolay olmasıdır; içerik değiştiğinde işaretlemeyi tek bir blokta güncellersiniz. WordPress, Shopify veya ikas gibi platformlarda bu iş çoğu zaman bir eklenti ya da tema entegrasyonuyla otomatikleşir; ancak otomatik üretilen schema'nın da doğru tip ve eksiksiz alanlarla çıktığını mutlaka denetlemek gerekir.
Süreci pratik adımlara dökelim:
- Doğru tipi belirleyin. Sayfanın gerçekten ne olduğuna karar verin (makale mi, ürün mü, yerel işletme mi) ve o tipin schema.org'daki zorunlu/önerilen alanlarına bakın.
- JSON-LD bloğunu oluşturun. Elle yazabilir, bir kütüphaneyle dinamik üretebilir veya platformunuzun eklentisine bırakabilirsiniz. Alanları, sayfada görünen gerçek içerikle aynı değerlerle doldurun.
- Sayfaya yerleştirin. Bloğu şablona ekleyin; dinamik sitelerde bunu sunucu tarafında üretmek, JavaScript ile sonradan eklemekten daha güvenlidir.
- Test edin. Aşağıdaki araçlarla uygunluğu ve teknik doğruluğu doğrulayın.
- Yayına alıp izleyin. Search Console raporlarıyla sahadaki durumu takip edin.
Eklemenin ardından doğrulama şart. Google'ın iki temel aracı vardır ve ikisini de kullanmanızı öneririz:
- Rich Results Test: İşaretlemenizin bir zengin sonuç için uygun olup olmadığını ve hangi görünüme aday olduğunu gösterir. (Unutmayın: FAQ desteği bu araçtan 2026 içinde kaldırılıyor.)
- Schema Markup Validator: İşaretlemenizin schema.org standardına teknik olarak uygun olup olmadığını, eksik veya hatalı alan olup olmadığını doğrular.
İki aracın işlevi farklıdır ve bu fark çoğu zaman karıştırılır: Rich Results Test, "bu işaretleme Google'da bir zengin sonuç görünümüne aday mı" sorusunu yanıtlar; Schema Markup Validator ise "bu işaretleme schema.org standardına teknik olarak uygun mu" sorusunu yanıtlar. Bir işaretleme teknik olarak geçerli olabilir ama herhangi bir Google zengin sonucuna aday olmayabilir (örneğin artık görünüm üretmeyen bir tip). Bu yüzden ikisini birlikte kullanmak, hem standart uyumunu hem de fiili SERP karşılığını görmenizi sağlar.
Yayına aldıktan sonra işiniz bitmez. Google Search Console içindeki "Geliştirmeler" raporları, desteklenen yapısal veri tipleri için sahadaki hataları ve uyarıları gösterir; örneğin bir grup ürün sayfasında zorunlu bir alanın eksik kaldığını burada yakalarsınız. Bu raporları düzenli izlemek, schema'nızın zamanla bozulmadan çalıştığından emin olmanın en sağlam yoludur; özellikle tema güncellemesi veya eklenti değişikliği sonrası işaretlemenin sessizce kırılması sık görülen bir durumdur ve ancak bu raporları takip ederek erken fark edilir. Yapısal verinin teknik sağlığını, sitenizin genel teknik durumuyla birlikte değerlendirmek isterseniz GEO denetim aracımızdan faydalanabilir; daha bütünsel bir kurulum için dijital pazarlama danışmanlığı tarafında ekibimizle çalışabilir ya da hızlı bir başlangıç için ücretsiz analiz talep edebilirsiniz.
Özetle yapısal veri, 2026'da hâlâ değerli ama beklentilerin doğru ayarlanması gereken bir araçtır: doğrudan sıralama yükseltmez, FAQ ve HowTo zengin sonuçları çoğu site için artık geçmişte kaldı; buna karşılık Product, Article, LocalBusiness, BreadcrumbList ve Organization gibi tipler hâlâ somut görünürlük getirir, ve her durumda iyi yapılandırılmış schema hem klasik aramada hem de AI destekli arama deneyiminde içeriğinizin doğru anlaşılmasına hizmet eder. Doğru tip, eksiksiz alanlar ve düzenli doğrulama; formül bundan ibarettir.
2026'da Hangi Schema Türleri Gerçekten Önemli?
Kısa cevap: 2026 itibarıyla yapısal verinin değeri görsel "zengin sonuç" (rich result) getirmesinden çok, Google'ın ve AI motorlarının içeriğinizi doğru anlamasına yardım etmesinde. Bazı schema türleri hâlâ SERP'te yıldız, fiyat, kırıntı navigasyonu gibi gözle görülür zenginleştirmeler sağlarken (Article, Product, BreadcrumbList, LocalBusiness, Organization), bir zamanlar popüler olan FAQPage ve HowTo türleri görsel rich result vermeyi bıraktı. Bu yüzden 2026'da schema seçimini "hangisi gerçekten çıktı veriyor" mantığıyla yapmak gerekiyor; gelişigüzel her türü eklemek değil. Aşağıda en önemli türleri tek tek, ne işe yaradıkları ve hangi içerikte kullanılacaklarıyla birlikte ele alıyoruz. Bu konuyu temelden kavramak isterseniz yapay zekâ aramalarında görünürlük rehberimiz ve genel çerçeve için SEO nedir, nasıl yapılır rehberimiz iyi bir başlangıç olur.
Türlere geçmeden önce: hangisi "rich result" verir, hangisi sadece "anlama" sağlar?
Yapısal veri türlerini 2026'da iki kovaya ayırmak işinizi kolaylaştırır. Birinci kova, Google'ın hâlâ görsel zengin sonuç ürettiği türler: Article/BlogPosting, Product + Offer + AggregateRating/Review, BreadcrumbList, LocalBusiness, Event, Recipe, VideoObject, Course, JobPosting. İkinci kova ise rich result vermeyen ama içeriğin anlaşılırlığına ve marka sinyaline katkı sağlayan türler: Organization (genelde bilgi paneli/marka sinyali için), ve artık görsel sonuç vermeyen FAQPage ile HowTo. Bu ayrım kritik çünkü müşterilerimizde sık gördüğümüz hata, "schema ekledik ama SERP'te hiçbir şey değişmedi" şikâyetinin altında çoğu zaman yanlış türe yanlış beklenti yatması. Bir başka deyişle, yapısal veri sıralamada size doğrudan bir "puan" kazandırmaz; içeriğinizi makineye doğru tanıtır ve uygun türde görsel zenginleştirme fırsatı açar. Aşağıdaki tablo bu durumu netleştiriyor.
| Schema türü | Uygun içerik | 2026'da görsel rich result? | Ana faydası |
|---|---|---|---|
| Article / BlogPosting | Blog, haber, rehber yazıları | Evet (üst hikâye/haber görünümleri) | Yazar, tarih, başlık sinyali; haber/üst görünüm uygunluğu |
| Product + Offer + AggregateRating | E-ticaret ürün sayfaları | Evet (fiyat, yıldız, stok) | Ürün zengin sonucu; tıklama oranına doğrudan katkı |
| BreadcrumbList | Tüm hiyerarşik sayfalar | Evet (URL yerine yol) | SERP'te okunabilir gezinme yolu; site yapısı sinyali |
| Organization | Ana sayfa / kurumsal kimlik | Dolaylı (bilgi paneli sinyali) | Marka kimliği, logo, sosyal profil eşlemesi |
| LocalBusiness | Yerel işletme / şube sayfaları | Evet (adres, saat, telefon) | Yerel görünürlük; harita/yerel sonuç desteği |
| Review / AggregateRating | Yalnız izin verilen ana tiplerde | Evet (yıldız) — kısıtlı | Yıldızlı görünüm; ancak serbest "self-serving" yıldız gösterilmez |
| Event | Etkinlik / konser / webinar sayfaları | Evet (tarih, yer, bilet) | Etkinlik zengin sonucu; tarih ve mekân görünürlüğü |
| VideoObject | Gömülü video içeren sayfalar | Evet (video önizleme/anahtar an) | Video küçük resmi; "önemli anlar" işaretleme imkânı |
| JobPosting | İş ilanı / kariyer sayfaları | Evet (Google İş ilanları) | İlanın iş arama deneyiminde görünmesi |
| FAQPage | Soru-cevap blokları | Hayır (2023'ten kısıtlı, 2026'da kaldırılıyor) | İçerik anlaşılırlığı / AEO katkısı |
| HowTo | Adım adım kılavuzlar | Hayır (kaldırıldı) | Yalnız semantik anlama; görsel sonuç yok |
Article / BlogPosting: içerik sayfalarının temel türü
Article (ve onun alt türleri BlogPosting, NewsArticle), blog ve rehber içeriğiniz için ana yapısal veri türüdür. Yazının başlığını, yayın ve güncelleme tarihini, yazarını ve yayıncı kuruluşu Google'a net biçimde bildirir. Google bu türü haber ve "üst hikâye" (top stories) görünümlerinde değerlendirebilir; ayrıca yazar ve tarih bilgisini netleştirmesi, içeriğin tazeliğini ve kim tarafından yazıldığını ortaya koyduğu için E-E-A-T sinyalleriyle doğal olarak örtüşür. Burada en kritik nokta yazar alanı (author): gerçek bir kişiye, mümkünse o kişinin kimlik/biyografi sayfasına bağlanan bir yazar tanımı, deneyim ve uzmanlığın makineyle okunabilir kanıtıdır. NewsArticle yalnızca gerçek haber içeriği için uygundur; sıradan blog yazılarında BlogPosting daha doğru bir seçimdir. Doğru başlık ve açıklama yazımı schema'yı tamamlar; bu konuda meta title ve description nasıl yazılır rehberimize ve hızlıca çıktı almak için meta etiket oluşturucu aracımıza göz atabilirsiniz.
Pratikte en sık karşılaştığımız iki hata şu: birincisi, datePublished ile dateModified alanlarının sayfada görünen tarihle uyuşmaması ya da hiç verilmemesi. İçeriği güncellediğinizde dateModified alanını da gerçekten güncellemeniz gerekir; sahte "güncellendi" tarihleri tazelik adına atılan bir kestirme değildir ve uzun vadede güven sinyalinize zarar verir. İkincisi, author alanına kişi yerine doğrudan markanın yazılması. Özellikle deneyim ve uzmanlık (E-E-A-T) çıtasının yüksek olduğu para/sağlık (YMYL) konularında yazarın gerçek bir kişi olması, o kişinin biyografi sayfasına sameAs ile bağlanması belirgin fark yaratır. Bir kontrol listesi olarak Article schema'sında şu alanların dolu ve doğru olduğundan emin olun: headline (sayfadaki H1 ile tutarlı), author (kişi + biyografi linki), datePublished/dateModified, publisher (logo dahil) ve mümkünse image. Bu beş alan, hem haber/üst görünüm uygunluğunu hem de AI motorlarının yazıyı kime, ne zaman ve hangi otoriteye atfedeceğini netleştirir.
Product + Offer + AggregateRating: e-ticaretin kritik türü
E-ticaret için 2026'da en yüksek getirisi olan yapısal veri türü Product'tır; çünkü hâlâ görsel rich result veren ve tıklama oranını doğrudan etkileyen türlerin başında gelir. Product schema tek başına yeterli değildir; gerçek değer Offer (fiyat, para birimi, stok durumu/availability) ve uygunsa AggregateRating veya Review (toplam yıldız ve değerlendirme sayısı) ile birleştiğinde ortaya çıkar. Arama sonucunda ürün fiyatının, stok durumunun ve yıldız puanının görünmesi, kullanıcı henüz tıklamadan ürünü değerlendirmesini sağlar ve nitelikli trafiği artırır. Bu nedenle ürün ve kategori sayfalarınızda Product schema'yı, doğru fiyat ve stok verisini gerçek zamanlı yansıtacak şekilde kurmak gerekir; sayfada görünmeyen ya da yanlış bir fiyatı schema'da göstermek politika ihlalidir ve zarar verir. Bir önemli sınır: AggregateRating/Review yıldızları yalnızca Google'ın izin verdiği ana tiplerde (örneğin Product, Recipe, Course, Book, LocalBusiness) gösterilir; bir işletmenin kendi sitesine kendisi hakkında koyduğu serbest "self-serving" yıldızlar görsel sonuç vermez. E-ticaret yapısal verisini bütünsel ele almak için e-ticaret SEO rehberimiz Product schema'yı ürün ve kategori sayfası bağlamında ayrıntılandırıyor.
Somut bir senaryo üzerinden gidelim. Diyelim ki bir ayakkabı ürün sayfanız var ve farklı numaralarda (varyantlarda) stoğu değişiyor. Doğru kurulumda her varyantın fiyatı ve availability değeri (örneğin InStock, OutOfStock, PreOrder) gerçek envanterle senkron olmalı; aksi halde Google "fiyat eşleşmiyor" ya da "stok dışı ürün satışta gösteriliyor" tipinde uyumsuzluk yakalar ve zenginleştirmeyi geri çekebilir. İndirimli ürünlerde price ile birlikte priceValidUntil alanını vermek, kampanyanın bittiği tarihte schema'nın güncel kalmasını sağlar. AggregateRating tarafında ise iki sayı kritiktir: ratingValue (ortalama puan) ve reviewCount ya da ratingCount (kaç değerlendirmeye dayandığı). Tek bir yorumla 5,0 göstermek hem zayıf bir sinyaldir hem de güveni zedeler; gerçek ve yeterli sayıda değerlendirme biriktiğinde işaretlemek daha sağlıklıdır. Aşağıdaki tablo, bir Product işaretlemesinde fayda getiren ve risk taşıyan uygulamaları karşılaştırıyor.
| Uygulama | Doğru yaklaşım | Risk / yanlış |
|---|---|---|
| Fiyat | Sayfada görünen fiyatla birebir aynı, güncel | Eski/yanıltıcı fiyat işaretlemek (politika ihlali) |
| Stok (availability) | Gerçek envanterle senkron (InStock/OutOfStock) | Tükenmiş ürünü "stokta" göstermek |
| Yıldız (AggregateRating) | Gerçek müşteri değerlendirmelerine dayalı | Sahte/şişirilmiş puan, dış doğrulaması olmayan self-serving yıldız |
| Değerlendirme sayısı | ratingValue + gerçek reviewCount birlikte | Tek yorumla 5,0 göstermek; sayıyı gizlemek |
BreadcrumbList: SERP'te okunabilir gezinme yolu
BreadcrumbList (kırıntı navigasyonu), arama sonucunda sayfanızın ham URL'si yerine "Ana Sayfa › Kategori › Sayfa" biçiminde okunabilir bir yol göstermesini sağlar. Görsel olarak küçük bir fark gibi görünse de iki açıdan değerlidir: kullanıcıya sayfanın site içindeki yerini hemen aktarır, böylece tıklama olasılığını artırır; aynı zamanda Google'a sitenizin hiyerarşik yapısını net biçimde bildirerek taranabilirliği ve sayfalar arası ilişki sinyalini güçlendirir. BreadcrumbList'i kategori derinliği olan her sayfada (özellikle e-ticaret ve çok katmanlı blog/küme yapılarında) kullanmak iyi bir pratiktir. Site yapısı ve iç bağlantı mantığını bir bütün olarak kurmak isterseniz topical authority ve içerik kümesi rehberimiz kırıntı navigasyonunun pillar-cluster yapısıyla nasıl uyumlandığını anlatıyor; teknik kurulumun doğruluğunu denetlemek için ise teknik SEO denetimi rehberimizden yararlanabilirsiniz.
BreadcrumbList'in pratik gücü, görünür kırıntı çubuğuyla yapısal verinin birbirini doğrulamasında yatar: kullanıcının sayfada gördüğü gezinme yolu ile schema'da bildirilen itemListElement sırası aynı olmalı. Sıralamanın mantıksal olması (genelden özele: Ana Sayfa → Kategori → Alt Kategori → Ürün) ve her adımın gerçek, taranabilir bir URL'ye işaret etmesi gerekir. E-ticarette aynı ürüne birden çok yoldan ulaşılabildiği durumlarda (örneğin hem "kadın > ayakkabı" hem "indirim > ayakkabı" altından), kırıntıyı ürünün kanonik kategorisine göre tutarlı kurmak, Google'ın sayfayı tek bir mantıklı konuma yerleştirmesini kolaylaştırır. Bu, pillar-cluster modelinde de aynıdır: küme yazıları, pillar sayfaya giden tutarlı bir kırıntı yoluyla işaretlendiğinde konu otoritesi sinyali güçlenir.
Organization: marka kimliğinin makine tarafından okunması
Organization schema, ana sayfanızda kuruluşunuzun adını, logosunu, iletişim bilgilerini ve sosyal medya profillerini Google'a yapısal olarak bildirir. Tek başına gözle görülür bir rich result vermez; daha çok marka bilgi paneli (knowledge panel) ve genel marka kimliği sinyali için bir temel oluşturur. Doğru kurulduğunda Google logonuzu, resmî hesaplarınızı ve kuruluşunuza dair temel bilgileri tutarlı biçimde eşleştirir. Burada özellikle yerel işletmeler için kritik bir tutarlılık kuralı devreye girer: schema'da verdiğiniz isim, adres ve telefon (NAP) bilgisinin sitenizdeki, dizinlerdeki ve Google İşletme Profilinizdeki bilgilerle birebir aynı olması gerekir. Küçük tutarsızlıklar bile güven ve yerel sıralama açısından zarar verir. Alis Dijital olarak kendi sitemizde de bu tutarlılığı (Kayseri/Kocasinan merkezli kanonik adres) titizlikle yönetiyoruz; çünkü geçmişte yaşanan şehir tutarsızlıkları yerel görünürlüğü doğrudan etkiledi. Marka ve organizasyon sinyallerini stratejik bir bütün hâline getirmek için dijital pazarlama danışmanlığı hizmetimiz kapsamında yapısal veriyi, NAP tutarlılığını ve içerik stratejisini birlikte ele alıyoruz.
Organization işaretlemesinde değeri belirleyen iki alan öne çıkar. Birincisi logo: Google'ın markanızın görselini arama sonuçlarında ve bilgi panelinde tutarlı kullanabilmesi için net, yüksek çözünürlüklü bir logo URL'si vermek gerekir. İkincisi sameAs: resmî sosyal medya hesaplarınızı (LinkedIn, X, Instagram, YouTube vb.) ve varsa kuruluşunuzun Vikipedi/güvenilir referans sayfalarını listeleyerek, "bu kuruluş ile bu hesaplar aynı varlıktır" eşlemesini kurarsınız. Bu, entity (varlık) bazlı arama açısından markanızı tek bir kimlik altında toplar ve AI motorlarının markanızı doğru tanımasına yardım eder. Çok şubeli işletmeler için ipucu: Organization'ı kurumsal kimlik için ana sayfada bir kez kurun, her fiziksel şube içinse aşağıda anlattığımız LocalBusiness'ı ayrı ayrı kullanın. Bu konuyu marka görünürlüğü açısından derinleştirmek için yapay zekâ aramalarında görünürlük rehberimiz entity netliğinin AI motorlarındaki rolünü ele alıyor.
LocalBusiness: yerel işletmeler için adres, saat, telefon
LocalBusiness, fiziksel bir konumu olan işletmeler için adres, çalışma saatleri ve telefon gibi bilgileri Google'a yapısal olarak iletir ve yerel arama sonuçlarında bu bilgilerin zengin biçimde görünmesine zemin hazırlar. Restoran, klinik, ajans, mağaza gibi konuma bağlı işletmelerde Organization yerine (veya onunla birlikte, içeriğe göre) daha spesifik bir LocalBusiness alt türü kullanmak daha doğru sinyal verir. LocalBusiness'ın etkisi, doğru ve eksiksiz bir Google İşletme Profili ile birleştiğinde belirginleşir; schema ve profil birbirini tamamlar. Yine NAP tutarlılığı burada da belirleyicidir. Yerel SEO'yu uçtan uca kurmak için yerel SEO nasıl yapılır rehberimiz ile Google İşletme Profili rehberimiz bu türü saha pratiğiyle birlikte ele alıyor.
Doğru alt tür seçimi LocalBusiness'ta önemlidir: schema.org bir restoran için Restaurant, bir diş kliniği için Dentist, bir mağaza için Store gibi daha özel tipler sunar. Mümkün olan en spesifik alt türü kullanmak, Google'a işletmenizin türünü daha net anlatır. Bu türde sıkça eksik bırakılan ama yüksek değerli alanlar şunlar: openingHoursSpecification (gün ve saat bazında çalışma saatleri; özel tatil günleri dahil), geo (enlem-boylam koordinatları, harita eşlemesi için), telephone ve priceRange. Çalışma saatlerini schema'da gerçek saatlerle ve Google İşletme Profili'ndeki bilgiyle senkron tutmak gerekir; uyumsuz saatler hem kullanıcı güvenini hem de yerel sinyali zedeler. Çok şubeli yapıda her şube için ayrı bir LocalBusiness işaretlemesi ve her birinin kendi tutarlı NAP bilgisi olmalı. Alis Dijital'in kendi kanonik adresinde (Kayseri/Kocasinan) yaptığımız gibi, schema-site-dizin-profil dörtlüsünün adres ve telefonunun birebir aynı olması, geçmişte yaşanan şehir tutarsızlığı tipindeki sorunların önüne geçer.
Review / AggregateRating: yıldızlar ama kurallı
Review ve AggregateRating, ürün ya da hizmete dair toplu yıldız puanını arama sonucunda gösterebilen türlerdir ve doğru kullanıldığında tıklama oranına ciddi katkı sağlar. Ancak 2026'da bu türde dikkat edilmesi gereken net bir sınır var: Google yıldızlı görünümü yalnızca izin verdiği ana tiplerde (örneğin Product, Recipe, Course, Book, LocalBusiness) gösterir. Bir kuruluşun kendi sitesine kendi hakkında koyduğu, dış doğrulaması olmayan serbest yıldızlar (self-serving review) görsel sonuç vermez; bu tür işaretlemeler ya yok sayılır ya da politika ihlali riski taşır. Bu yüzden AggregateRating'i yalnızca gerçek müşteri değerlendirmelerine dayanan ve izin verilen bir ana tipe (genellikle Product veya LocalBusiness) bağlı olduğu durumlarda kullanın. Yıldız sayısını şişirmek veya sahte değerlendirme yansıtmak kısa vadede dahi risklidir ve E-E-A-T'nin merkezindeki Güven (Trust) bileşenine doğrudan zarar verir.
Pratik bir ayrımı netleştirelim: Review (tekil) tek bir değerlendirmeyi, AggregateRating ise birden çok değerlendirmenin ortalamasını ve sayısını temsil eder. E-ticarette genelde işinize yarayan AggregateRating'tir, çünkü "4,6 yıldız, 212 değerlendirme" gibi toplu bir görünüm hem daha güçlü hem de daha güvenilirdir. Yıldızların SERP'te gerçekten çıkması için işaretlemenin bir ürün ya da yerel işletme sayfasına gömülü, sayfada gerçekten görünen değerlendirmelere dayalı olması gerekir; "değerlendirme sayfada yok ama schema'da var" durumu Google için bir uyumsuzluk sinyalidir. Hizmet sitelerinde sık görülen "kendi hakkımızda 5 yıldız" işaretlemesi tam da bu nedenle çalışmaz: dış doğrulaması olmayan, kuruluşun kendi koyduğu serbest yıldızlar gösterilmez. Sürdürülebilir yol, gerçek müşteri değerlendirmelerini biriktirip izin verilen ana tipe bağlamak; manipülasyonun getirisi yokken Trust riski yüksektir.
Event, VideoObject ve JobPosting: niş ama hâlâ çıktı veren türler
Yukarıdaki ana türlerin yanında, içerik tipiniz uyuyorsa hâlâ gözle görülür zenginleştirme veren birkaç değerli tür daha var. Event, konser, webinar, eğitim, fuar gibi tarihli etkinlikler için tarih, yer ve bilet/katılım bilgisini SERP'te öne çıkarır; etkinlik bir yere bağlıysa fiziksel adresi, çevrim içiyse VirtualLocation bilgisini doğru vermek gerekir. VideoObject, sayfaya gömülü videolarınız için küçük resim (thumbnail), süre ve yükleme tarihi gibi bilgileri Google'a iletir; hasPart/Clip ile "önemli anlar" (key moments) işaretleyerek videonun belirli bölümlerine doğrudan atlanmasını sağlayabilirsiniz. JobPosting ise iş ilanlarınızı Google'ın iş arama deneyiminde görünür kılar; maaş aralığı, konum, çalışma türü ve son başvuru tarihi gibi alanların doğru ve güncel olması, ilanın listelenmeye uygun kalması için kritiktir. Bu türlerin ortak kuralı diğerleriyle aynı: schema'da bildirilen her bilgi sayfada gerçekten görünmeli ve güncel olmalı; geçmiş tarihli bir etkinliği ya da kapanmış bir ilanı işaretli bırakmak zenginleştirmeyi geri çekebilir.
FAQPage ve HowTo: artık rich result vermiyor
Burada içerik üreticilerinin en sık yanıldığı konuya geliyoruz. Geçmişte FAQPage schema'sı ekleyince Google sonuçlarında açılır soru-cevap blokları, HowTo schema'sı ekleyince adım adım görsel kılavuzlar çıkıyordu. Bu artık geçerli değil. Google, Ağustos 2023'te FAQ rich result'ını yalnızca iyi bilinen, otoriter devlet ve sağlık siteleriyle sınırladı; sıradan işletme, e-ticaret, SaaS ve ajans siteleri bu görünümü almayı bıraktı. Dahası, Google FAQ desteğini tamamen kaldırma sürecinde: FAQ arama görünümü ve Rich Results Test desteği 2026 içinde, Search Console API'deki FAQ desteği ise 2026 içinde sona eriyor. HowTo rich result'ı da Eylül 2023'te önce mobilde sınırlandı, ardından masaüstü dahil tamamen kaldırıldı. Dolayısıyla bir içerikte "FAQ schema eklersek Google'da açılır SSS çıkar" veya "HowTo schema rich result getirir" iddiasını kurmak 2026 itibarıyla yanlış olur.
Bu değişikliğin neden bu kadar yaygın bir yanlış anlama yarattığını da görmek faydalı: internette dolaşan rehberlerin çok büyük kısmı 2021-2022 dönemine ait ve hâlâ "FAQ ekle, açılır SSS kazan" diyor. Müşterilerimizle yaptığımız denetimlerde, eski bir eklenti ya da tema yüzünden sayfalara otomatik FAQPage basıldığını ama yıllardır hiçbir görsel sonuç gelmediğini sık görüyoruz. Bu yüzden 2026'da bir içerik stratejisini "FAQ schema yıldız/SSS getirir" varsayımı üzerine kurmak ölçülebilir bir hayal kırıklığıdır.
Peki bu türleri tamamen silmeli misiniz? Hayır. Google, kullanılmayan yapısal verinin Search açısından sorun çıkarmadığını belirtti; yani mevcut FAQPage/HowTo işaretlemenizi aceleyle kaldırmanız şart değil. Ancak bu türlerden artık görsel rich result beklemeyin. Bugün bu işaretlemelerin asıl değeri, içeriğinizin yapısını AI motorlarına ve arama sistemlerine daha net aktarmasında; iyi yapılandırılmış soru-cevap içeriği, AEO (Answer Engine Optimization) açısından AI Overviews ve sohbet tabanlı motorlar tarafından alıntılanabilirliği destekler. Burada esas kaldıracın schema değil içeriğin kendisi olduğunu vurgulamak gerekir: gerçek bir soruyu, kısa ve net bir doğrudan yanıtla (genelde 30-60 kelime) açan bölümler yazmak, AI motorlarının içeriğinizi alıntılaması için schema'dan daha belirleyicidir. Schema bu yapıyı yalnızca doğrular. Bu mantığı derinleştirmek için AI Overviews rehberimiz ve GEO (Generative Engine Optimization) rehberimiz doğru beklenti çerçevesini kuruyor; yapısal verinizin AI motorlarınca nasıl okunduğunu pratik olarak ölçmek isterseniz GEO denetim aracımız hızlı bir başlangıç sağlar.
Pratik özet: hangi siteye hangi temel set?
Bütün bu türleri birden eklemek yerine, içeriğinize uygun bir temel setle başlamak en sağlıklı yaklaşımdır. Tavsiye ettiğimiz çekirdek set şudur: her sitede Organization (ana sayfa) ve BreadcrumbList (hiyerarşik sayfalar), ardından içeriğe göre ana tip. Blog ve rehber sitelerinde bu ana tip Article/BlogPosting olur; e-ticarette Product + Offer + (varsa gerçek) AggregateRating; fiziksel konumu olan işletmelerde ise LocalBusiness. FAQPage ve HowTo'yu yalnızca içeriği gerçekten yapılandırmak ve AI motorları için anlaşılırlığı artırmak amacıyla, görsel rich result beklentisi olmadan ekleyin. Her işaretlemeyi yayına almadan önce Rich Results Test ve Schema Markup Validator ile doğrulayın; JSON-LD önerilen formattır ve sayfaya ek bir görsel yük getirmeden temiz biçimde eklenir. Yapısal verinin gerçekten çıktı verip vermediğini sürekli izlemek için Search Console'daki "Geliştirmeler" raporlarını takip edin (FAQ raporunun 2026 içinde kaldırıldığını unutmadan). Aşağıdaki tablo, site tipine göre önerdiğimiz çekirdek seti özetliyor.
| Site tipi | Her sitede ortak | İçeriğe göre ana tip | Opsiyonel (uygunsa) |
|---|---|---|---|
| Blog / rehber sitesi | Organization + BreadcrumbList | Article / BlogPosting | VideoObject, FAQPage (yalnız anlama/AEO için) |
| E-ticaret | Organization + BreadcrumbList | Product + Offer + AggregateRating | Review, Event (kampanya etkinlikleri) |
| Yerel işletme | Organization + BreadcrumbList | LocalBusiness (en spesifik alt tür) | Review/AggregateRating, Event |
| Kurumsal / hizmet sitesi | Organization + BreadcrumbList | Article (içerik) + LocalBusiness (ofis) | JobPosting (kariyer), VideoObject |
Hangi türün sizin sayfa tipinize en yüksek getiriyi sağlayacağını ve teknik kurulumun doğruluğunu birlikte değerlendirmek isterseniz ücretsiz analiz ve teklif sihirbazımız üzerinden sitenizin yapısal veri durumunu çıkarıp önceliklendirebiliriz. Yapısal veriyi tek başına değil, doğru başlık-açıklama yazımı, sağlam iç bağlantı ve teknik temizlikle birlikte kurmak gerektiğini de hatırlatalım; bu bütünü sayfa içi (on-page) SEO rehberimiz ve genel çerçeve için SEO nedir, nasıl yapılır rehberimiz üzerinden tamamlayabilirsiniz.
Schema Nasıl Eklenir ve Test Edilir?
Yapısal veriyi eklemenin en güvenilir yolu, sayfanın <head> veya gövdesine bir JSON-LD bloğu yerleştirmektir. JSON-LD, schema bilgisini görünür içerikten ayrı, bağımsız bir <script type="application/ld+json"> etiketi içinde tutar; HTML'inizi kirletmez, sayfa tasarımını etkilemez ve hata yaptığınızda görsel bir bozulmaya yol açmaz. Google bu formatı resmî olarak önerir ve hem Article/Product gibi klasik zengin sonuç tipleri hem de AI motorlarının içeriği anlaması için en temiz yöntemdir. Ekleme yapıldıktan sonra doğrulama tek bir mantığa dayanır: önce Rich Results Test ile Google'ın o işaretlemeyi tanıyıp tanımadığını kontrol edin, sonra Search Console'un "Geliştirmeler" raporlarında canlı durumu izleyin. Aşağıda bu döngünün her adımını — biçim seçimi, kod yapısı, ekleme yöntemi, mobil tutarlılık, test ve canlı izleme — sırayla, müşteri projelerimizde uyguladığımız pratik disiplinle açıyoruz.
Neden JSON-LD? Microdata ve RDFa'ya göre farkı ne?
Yapısal veriyi siteye gömmenin üç tarihsel yöntemi var: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Microdata ve RDFa, schema niteliklerini (itemprop, itemscope gibi) doğrudan görünür HTML etiketlerinin içine serpiştirir; yani başlık, fiyat, yazar gibi her veri parçasını ilgili HTML elemanına iliştirmeniz gerekir. Bu, işaretlemeyi içeriğe bağımlı kılar — tema değiştiğinde veya bir geliştirici HTML'i yeniden düzenlediğinde schema sessizce bozulabilir.
JSON-LD ise bütün yapısal veriyi tek bir kod bloğunda, sayfanın geri kalanından izole biçimde tutar. Pratik avantajları somut:
- Bakımı kolay: İşaretleme tek yerde toplanır; bir alanı güncellemek için onlarca HTML etiketini gezmek gerekmez.
- Şablonla uyumlu: Next.js, WordPress veya benzeri sistemlerde sunucu tarafında üretip
<head>'e basmak kolaydır; CMS şablonlarına dinamik değerlerle yerleştirilir. - Görünür içerikten bağımsız: Tasarım değişse de schema bozulmaz; ancak işaretlediğiniz veri sayfada gerçekten görünür olmalıdır — Google, kullanıcıya gösterilmeyen bilgiyi işaretlemeyi politika ihlali sayar.
- AI motorları için temiz: Yapay zekâ aramaları çağında iyi yapılandırılmış JSON-LD, içeriğin makinece anlaşılmasını kolaylaştırır; bu konuyu yapay zekâ aramalarında görünürlük rehberimizde ayrıntılı işliyoruz.
Üç biçimin farkını bir bakışta görmek için karşılaştırma faydalı olur:
| Ölçüt | JSON-LD | Microdata | RDFa |
|---|---|---|---|
| Nereye yazılır | Ayrı <script> bloğu | Görünür HTML etiketlerinin içine | Görünür HTML etiketlerinin içine |
| İçerikten bağımsızlık | Tam bağımsız | İçeriğe bağımlı | İçeriğe bağımlı |
| Tema değişiminde kırılma riski | Düşük | Yüksek | Yüksek |
| Dinamik üretim (CMS/şablon) | Çok kolay | Zahmetli | Zahmetli |
| Google'ın önerdiği mi? | Evet (önerilen) | Desteklenir | Desteklenir |
2026 Haziran itibarıyla net tavsiyemiz şudur: yeni bir kurulumda JSON-LD kullanın. Microdata yanlış değildir ve mevcut sitelerde çalışmaya devam eder, ama Google'ın belgeleri ve örnekleri JSON-LD merkezlidir; biz de müşterilerimizde standart olarak JSON-LD üretiyoruz. Mevcut bir sitede Microdata varsa, yalnız biçim için aceleyle JSON-LD'ye geçmek şart değildir; ancak işaretlemeyi her elden geçirdiğinizde tek bloğa taşımak uzun vadede bakım yükünü belirgin düşürür.
JSON-LD nasıl görünür? Temel yapı
Bir JSON-LD bloğu üç zorunlu çerçeve unsuruyla başlar: bağlamı belirten @context (her zaman https://schema.org), işaretlediğiniz varlığın türünü söyleyen @type (ör. Article, Product, Organization) ve o türe ait özellikler. Örneğin bir blog yazısı için iskelet kavramsal olarak şöyle kurgulanır: @type "BlogPosting" olur; headline yazının başlığını, author bir Person nesnesiyle yazarın adını, datePublished yayın tarihini, publisher ise bir Organization nesnesiyle yayıncıyı taşır. Bir ürün sayfasında ise @type "Product" olur; içinde name, image, bir offers nesnesi (fiyat, para birimi, stok durumu) ve varsa aggregateRating bulunur.
Her ana tipin "olmazsa olmaz" alanları farklıdır; zengin sonuç almak için zorunlu alanları eksiksiz vermek gerekir. En sık kullandığımız tiplerde tipik çekirdek alanlar şöyledir:
| Ana tip | Çekirdek alanlar | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Article / BlogPosting | headline, author, datePublished, publisher, image | Blog yazısı, haber, rehber |
| Product + Offer | name, image, offers (price, priceCurrency, availability) | E-ticaret ürün sayfası |
| BreadcrumbList | itemListElement (sıralı name + item) | Kırıntı navigasyonu |
| Organization | name, url, logo, sameAs | Marka/kurum kimliği, ana sayfa |
| LocalBusiness | name, address, telephone, openingHours | Yerel işletme, mağaza, ofis |
Önemli bir disiplin: her sayfaya, içeriğine uygun ana tipi seçin. Bir blog yazısına Product schema, bir kategori sayfasına Article schema basmak yanlış sinyaldir. Doğru tip eşleşmesi ve hangi tiplerin 2026'da hâlâ görsel zengin sonuç verdiği konusunu bu rehberin önceki bölümlerinde ele aldık; özetle Article/BlogPosting, Product+Offer, BreadcrumbList, Organization ve LocalBusiness en değerli tiplerdir. Pratik bir başlangıç seti olarak her sayfada Organization + BreadcrumbList'i temel alıp üstüne sayfanın türüne uygun ana tipi (Article ya da Product) eklemenizi öneriyoruz; bu kombinasyon hem marka kimliğini hem navigasyonu hem de içerik tipini Google'a tek seferde net biçimde anlatır.
Schema sayfaya nasıl eklenir? Üç pratik yol
Yapısal veriyi siteye dahil etmenin teknik yolu, kullandığınız altyapıya bağlıdır. En sık karşılaştığımız üç senaryo:
- Doğrudan koda gömme (kod tabanlı siteler): Next.js, React veya saf HTML kullanıyorsanız, JSON-LD'yi sunucu tarafında bir nesneden üretip
<script type="application/ld+json">etiketiyle sayfaya basın. Bu en kontrollü yöntemdir; dinamik sayfalarda (her ürün, her blog yazısı) değerler veritabanından gelir. Önemli kural: işaretleme, sayfa ilk yüklendiğinde HTML kaynağında bulunsun. Tamamen istemci tarafında, geç çalışan JavaScript ile enjekte edilen schema, Googlebot render aşamasını beklediği için daha kırılgandır. - Eklenti ile (WordPress, Shopify vb.): WordPress'te SEO eklentileri (Yoast, Rank Math) çoğu temel tipi otomatik üretir; Shopify temaları da Product/Organization işaretlemesini hazır sunar. Eklenti yolu hızlıdır ama denetim şarttır — çift schema (hem tema hem eklenti aynı tipi basabilir) ve eksik alan sık görülen sorunlardır.
- Google Etiket Yöneticisi (GTM) ile: Koda dokunamadığınız durumlarda GTM üzerinden özel HTML etiketi olarak JSON-LD enjekte edilebilir. İşe yarar bir geçici çözümdür; ancak GTM enjeksiyonu JavaScript'e bağlı olduğundan, mümkünse kalıcı çözümü sunucu tarafı render'da arayın.
Bu üç yolun hız, kontrol ve dayanıklılık dengesi farklıdır. Doğru seçimi yapmak için şu kıyas işinizi görür:
| Yöntem | Kurulum hızı | Kontrol | Dayanıklılık | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
| Koda gömme (SSR) | Orta | Yüksek | Yüksek | Geliştirici erişimi olan kod tabanlı siteler |
| Eklenti / tema | Hızlı | Orta | Orta (çift schema riski) | WordPress, Shopify kullanıcıları |
| GTM enjeksiyonu | Hızlı | Orta | Düşük (JS bağımlı) | Koda erişimi olmayan geçici çözümler |
Eklenti yolunu seçtiyseniz en sık karşılaştığımız iki tuzağı baştan kapatın: birincisi çift schema — tema ve SEO eklentisi aynı tipi (çoğunlukla Organization veya Article) ayrı ayrı basınca sayfada iki kez tanımlanır; Rich Results Test bunu uyarı olarak gösterir ve tekilleştirmeniz gerekir. İkincisi otomatik üretilen ama eksik alanlı işaretleme — eklenti bir Product bloğu basar ama fiyat alanı temaya bağlı boş kalırsa zengin sonuç hiç çıkmaz. Hangi yolu seçerseniz seçin, ilke aynı kalır: schema'da beyan ettiğiniz her bilgi sayfada kullanıcıya görünür olmalı, doğru olmalı ve güncel kalmalıdır. Bu, yapısal verinin sayfa içi SEO çalışmanızın doğal bir uzantısı olarak ele alınmasını gerektirir; başlık, açıklama ve içerik hiyerarşisiyle tutarlı olmalıdır.
Mobil-öncelikli indekslemede schema'ya dikkat
Google 5 Temmuz 2024 itibarıyla mobil-öncelikli indekslemeyi tamamen tamamladı; artık tüm siteler için indeksleme ve sıralama sinyalleri akıllı telefon taramasından geliyor. Bunun yapısal veri açısından somut sonucu şudur: sayfanın mobil sürümü, masaüstüyle aynı yapısal veriyi içermelidir. Eğer responsive olmayan, ayrı bir mobil şablon kullanıyorsanız ve schema yalnızca masaüstü sürümde varsa, Google o işaretlemeyi görmez. Bu, müşteri denetimlerimizde rastladığımız sessiz hatalardan biridir — masaüstünde kusursuz görünen schema, mobilde hiç render edilmediği için zengin sonuç fırsatını kaçırır.
Aynı tuzak yalnız ayrı mobil şablonlarda değil, "mobilde daha hafif sayfa" mantığıyla bazı içerikleri (ör. yazar kutusu, fiyat tablosu, breadcrumb) mobilde gizleyen tasarımlarda da görülür: schema o veriyi beyan eder ama mobil DOM'da karşılığı yoktur. Google işaretlenen verinin sayfada görünür olmasını beklediği için bu durum hem politika açısından risklidir hem de zengin sonucu engeller. Pratik kural: mobil ve masaüstü aynı ana içeriği, başlıkları, iç linkleri ve yapısal veriyi taşısın. Aynı titizliği geri kalan teknik unsurlar için de göstermek gerekir; kapsamlı bir kontrol için teknik SEO denetimi rehberimize göz atabilirsiniz.
Schema nasıl test edilir? Rich Results Test ve doğrulayıcı
İşaretlemeyi ekledikten sonra körlemesine yayına almayın. İki resmî test aracı var ve ikisi farklı sorulara cevap verir:
- Rich Results Test (Zengin Sonuç Testi): "Bu işaretleme Google'da görsel bir zengin sonuca uygun mu?" sorusunu yanıtlar. URL girer veya kodu yapıştırırsınız; araç sayfayı render eder, hangi zengin sonuç tipinin algılandığını, varsa hataları (zorunlu alan eksikliği) ve uyarıları (önerilen alan eksikliği) listeler. Mobil ve masaüstü render'ı ayrı gösterir — mobil-öncelikli indeksleme gereği mobil görünümü mutlaka kontrol edin.
- Schema Markup Validator (schema.org doğrulayıcısı): "Bu kod schema.org standardına sözdizimsel olarak uygun mu?" sorusunu yanıtlar. Google'ın zengin sonuç desteklemediği tipleri de (ör. FAQPage) doğrular. Yani Rich Results Test'in "bu tip için zengin sonuç yok" dediği yerde, bu araç işaretlemenin teknik olarak geçerli olup olmadığını teyit etmenizi sağlar.
İki aracın işbölümünü netleştirmek için şu ayrım faydalıdır: Rich Results Test Google'a özgü bir bakıştır — yalnızca Google'ın aktif olarak desteklediği zengin sonuç tiplerini tanır ve "bu sayfa SERP'te şu görünümü kazanabilir" der. Schema Markup Validator ise standarda bakar — kodun schema.org sözdizimine uyup uymadığını söyler, ama o tipin Google'da bir zengin sonuç karşılığı olup olmadığıyla ilgilenmez. Pratikte ikisini birlikte kullanırız: önce doğrulayıcıyla sözdizimini temizler, sonra Rich Results Test'le Google'ın gerçekte ne tanıdığını görürüz.
Burada 2026 itibarıyla kritik bir gerçeği netleştirelim: her geçerli schema, Google'da görsel zengin sonuç anlamına gelmez. Örneğin FAQPage işaretlemesi schema.org açısından tamamen geçerlidir ve Schema Markup Validator onu sorunsuz doğrular; ancak Google, FAQ zengin sonucunu Ağustos 2023'ten beri yalnızca otoriter devlet ve sağlık siteleriyle sınırlamış, 2026'da ise FAQ zengin sonuç desteğini tamamen kaldırma sürecine girmiştir (Rich Results Test ve raporlardaki FAQ desteği 2026 içinde, Search Console API'deki FAQ desteği 2026 içinde çekiliyor). Aynı şekilde HowTo zengin sonucu da kaldırılmıştır. Bu tiplerin işaretlemesi zarar vermez — Google kullanılmayan yapısal verinin Search'e sorun çıkarmadığını belirtmiştir — ve içeriğin makinece anlaşılmasına katkı sunar; fakat "FAQ schema eklersem aramada açılır sorular çıkar" beklentisi artık gerçekçi değildir. Test aracında "uygun zengin sonuç bulunamadı" mesajı görmeniz, bu tipler için bir hata değil, beklenen durumdur. Bu yüzden FAQ/HowTo işaretlemesini bugün "zengin sonuç kazanma" aracı olarak değil, içeriğin AI motorlarınca ve arama altyapısınca anlaşılmasını destekleyen bir anlamsal sinyal olarak konumlandırmak doğrudur.
Pratik test akışımız şöyle işler: Rich Results Test'te kodu doğrulayın, kırmızı hataları (zorunlu alanlar) mutlaka giderin, sarı uyarıları (önerilen alanlar) içeriğe uygun olduğu ölçüde tamamlayın. Bir Product işaretlemesinde fiyatın eksik olması hatadır ve zengin sonucu tamamen engeller; bir incelemenin tarihinin eksik olması yalnızca uyarıdır. Hata ile uyarı ayrımını içselleştirmek zaman kazandırır: hata, zengin sonucu tümüyle iptal eder; uyarı ise sonucu engellemez ama tamamlandığında daha zengin bir görünüm (ör. yıldız, stok durumu) kazandırabilir. Yapısal verinin daha geniş SEO resmindeki yerini ve hangi tiplerin öncelikli olduğunu Google sıralama faktörleri yazımızda bütünsel olarak değerlendiriyoruz.
Yayın sonrası: Search Console ile canlı izleme
Test araçları "yayına almadan önce" kontrolüdür; gerçek dünyada işaretlemenizin nasıl performans gösterdiğini ise Google Search Console söyler. Schema yayınlandıktan sonra şu adımları izleyin:
- URL İnceleme aracı: İlgili sayfanın URL'sini girip "Canlı URL'yi test et" diyerek Google'ın o anki render'ında schema'nın görünüp görünmediğini doğrulayın; gerekirse "İndekslenmeyi iste" ile yeniden taramayı tetikleyin. Bu araç ayrıca Google'ın o sayfa için seçtiği kanonik URL'yi de gösterir — yapısal veriniz doğru ama sayfa başka bir kanoniğe işaret ediyorsa zengin sonuç beklediğiniz URL'de çıkmayabilir.
- "Geliştirmeler" raporları: Search Console, yalnızca desteklenen structured data tipleri için (Ürün, Kırıntı, Makale vb.) ayrı raporlar üretir ve geçerli/uyarılı/hatalı öğe sayılarını zaman içinde gösterir. Bir tip için hata sayısı artıyorsa, çoğu zaman bir şablon değişikliği veya CMS güncellemesi schema'yı bozmuştur. Not: FAQ raporu 2026 içinde bu listeden kaldırılıyor.
- Düzenli denetim: Schema "bir kez ekle, unut" işi değildir. Tema güncellemesi, eklenti çakışması veya fiyat/stok alanının kaynak değişmesi işaretlemeyi sessizce kırabilir; bu yüzden periyodik kontrolü standart bakım akışınıza alın. Özellikle e-ticarette fiyat ve stok alanları sık değiştiği için Product işaretlemesini ayrı izlemek değerlidir.
Yayından önce ve sonra hangi aracın hangi soruyu yanıtladığını tek tabloda toplamak, ekip içi iş akışını netleştirir:
| Araç | Aşama | Yanıtladığı soru |
|---|---|---|
| Rich Results Test | Yayından önce | Bu işaretleme Google'da zengin sonuca uygun mu? |
| Schema Markup Validator | Yayından önce | Kod schema.org standardına uygun mu? |
| URL İnceleme | Yayından sonra | Canlı sayfada schema görünüyor, indeksli mi? |
| "Geliştirmeler" raporları | Sürekli izleme | Zamanla kaç öğe geçerli/uyarılı/hatalı? |
Bu üç katmanlı yaklaşım — doğru JSON-LD üret, Rich Results Test ile doğrula, Search Console ile canlı izle — yapısal verinin hem klasik zengin sonuçlar hem de AI Overviews gibi üretken arama yüzeyleri için sağlam bir temel oluşturmasını sağlar. AI Overviews 2025 Mayıs'ından bu yana Türkiye'de ve Türkçe sorgularda aktif olduğundan, iyi yapılandırılmış schema yalnız SERP görünümü için değil, içeriğinizin yapay zekâ özetlerince doğru anlaşılması için de bugün daha kıymetlidir. Yapısal verinizin yapay zekâ aramaları açısından ne durumda olduğunu hızlıca görmek isterseniz GEO denetim aracımızı kullanabilir; sitenizin schema kurulumunu uçtan uca ele almamızı istiyorsanız dijital pazarlama danışmanlığı ekibimizle bir ücretsiz analiz başlatabilirsiniz.




