Pazaryerinde Marka Tescili, Marka Başvurusu ve Yetki Belgesi

Kısa cevap: Pazaryerinde kendi markanızla satış yapacaksanız markanızı TÜRKPATENT'e başvurup tescil ettirmeniz, ardından tescil belgesini satıcı panelinde ilgili marka ve kategoriye tanımlamanız gerekir. Başkasının markalı ürününü satıyorsanız marka sahibinden ya da yetkili distribütörden alınmış bir yetki belgesi ve ürünün orijinal olduğunu gösteren fatura zinciri istenir. Türkiye'de marka koruması tescille doğar; başvuru size tarih önceliği sağlar ama tescilin verdiği bütün hakları vermez. Tescil süreci araştırma, sınıf seçimi, başvuru, inceleme, Resmi Marka Bülteni'nde yayım, iki aylık itiraz süresi ve tescil ücretinin ödenmesiyle tamamlanır; güncel ücret ve süreleri TÜRKPATENT'in resmi sayfalarından kontrol edin.

Bu rehber, Trendyol, Hepsiburada ve benzeri pazaryerlerinde satış yapan ya da yapmaya hazırlanan üç grup için yazıldı: kendi markasını kuran üreticiler, başka markaların ürünlerini satan bayi ve distribütörler, bir de fason ürettirip kendi etiketini basan girişimciler. Üçünün de karşılaştığı soru aynıdır: "Bu ürünü bu platformda satmak için hangi belge benden istenecek ve o belge beni gerçekten korur mu?"

Önce marka başvurusu ile tescilli markanın hukuki farkını, ardından TÜRKPATENT'teki tescil sürecini adım adım ele alacağız. Sonra pazaryerlerinin marka tanımlama ekranlarına, yetki belgesi ve fatura zincirine, taklit ürün şikâyetlerinin nasıl işlediğine ve hesap kapatma riskine geçeceğiz. Yurt dışı kayıtlar, logo ile marka kimliğinin tescile etkisi, karar tablosu ve kontrol listesiyle bitireceğiz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Kanun maddelerini 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun resmi metninden, platform kurallarını Kasım 2026 itibarıyla satıcı yardım sayfalarından aktardık. Somut bir başvuru, itiraz ya da şikâyet dosyası için kararınızı bir marka vekili veya fikri mülkiyet alanında çalışan bir avukatla birlikte verin.

Pazaryerinde satış yapmak için marka tescili şart mı?

Kanunda "pazaryerinde satış yapmak için marka tescili zorunludur" diyen bir hüküm yoktur; zorunluluk pazaryerlerinin kendi kurallarından ve satmak istediğiniz ürünün kime ait olduğundan doğar. Trendyol ve Hepsiburada gibi katalog modeliyle çalışan pazaryerlerinde her ürün kartında bir marka alanı bulunur ve ürün, platformun marka listesindeki bir markaya bağlanarak açılır. Platform da o markayı kullanma hakkınız olup olmadığını belgeyle görmek ister.

Bu yüzden soruyu "tescil şart mı?" diye değil, "hangi belgeyi göstermem gerekecek?" diye sormak daha doğrudur. Kendi markanızı satıyorsanız beklenen belge çoğunlukla TÜRKPATENT tescil belgesidir. Başkasının markasını satıyorsanız beklenen belge, marka sahibinin ya da onun yetkilendirdiği distribütörün verdiği yetki belgesi ve ürünün nereden geldiğini gösteren faturalardır.

Tescilin ikinci işlevi savunmadır. Markanız tescilli değilse, aynı adı sizden önce başvuran biri hem TÜRKPATENT'te hem pazaryerinde sizin önünüzü kesebilir. Tescilli bir markanız varsa, taklit ürün satan bir mağazayı pazaryerine şikâyet edip ürünü yayından kaldırtmak için gereken temel belge elinizdedir.

Kendi markanızla satıyorsanız

Kendi markanızla satış yapan bir üretici ya da marka sahibi için tescil, pazaryerindeki varlığın temelidir. Trendyol'un Satıcı Bilgi Merkezi'ndeki "Marka Tescil İşlemi" anlatımına göre, marka tescil belgesini panele yükleyen ve onay alan satıcıdan sonra aynı markayla ürün listeleyen diğer satıcılardan da belge istenir; belge yükleyemeyenlerin ürünleri satışa kapatılır. Yani tescil belgesi, yalnız kendi ürününüzü açmak için değil, markanızı izinsiz kullananları ayıklamak için de kullanılan bir anahtardır.

Markalaşmanın ambalaj, hikâye ve müşteri deneyimi tarafını e-ticarette markalaşma rehberimizde ayrıntılı anlattık. Burada markanın hukuki ve platform tarafına odaklanıyoruz.

Başkasının markasını satıyorsanız

Başka bir markanın ürününü satan bayi, distribütör ya da perakendeci için tescil sizin değil, marka sahibinin işidir. Sizden beklenen, o markayı satma hakkınızı belgelemenizdir. Trendyol bu belgeyi "Yetkili Satıcı İşlemleri" ekranından ister; Hepsiburada ise mağaza sayfalarında marka sahibi satıcıya "Resmi Satıcı", onun yetkilendirdiği satıcıya "Yetkili Satıcı" etiketi gösterir.

Yetki belgeniz olmasa bile ürünü faturalı ve orijinal olarak tedarik ettiyseniz satışınız her zaman hukuka aykırı değildir; ancak pazaryeri kuralları kanundan daha sıkı olabilir. Bu ayrımı ilerideki "başka markanın ürününü satarken" bölümünde açacağız.

Fason ürettirip kendi etiketinizi basıyorsanız

Bir fabrikaya ürettirip üzerine kendi adınızı koyduğunuz ürünler (sektörde "private label" denir) hukuken sizin markanızdır ve tescil yükü size aittir. Burada sık görülen hata, üreticinin kendi katalog adını ya da ürün kodunu marka sanmaktır. Pazaryerine hangi adı marka olarak yazacaksanız, TÜRKPATENT'te başvuruyu da o ad üzerinden, kendi şirketiniz adına yapmanız gerekir.

Marka başvurusu ile tescilli marka arasındaki fark nedir?

Marka başvurusu, TÜRKPATENT'e yapılmış ve henüz sonuçlanmamış bir taleptir; tescilli marka ise inceleme, yayım ve itiraz aşamalarını geçip sicile kaydedilmiş bir haktır. Aradaki fark pazaryerinde somut sonuç doğurur: bazı belgeler yalnız tescilliyken üretilebilir, bazı hukuki yollar yalnız tescilliyken açılır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) madde 7'nin ilk fıkrası bunu tek cümleyle söyler: Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre markanın sağladığı haklar üçüncü kişilere karşı tescilin yayım tarihinden itibaren hüküm doğurur. Başvurunuz Bülten'de yayımlandıktan sonra gerçekleşen ihlaller için tazminat davası açabilirsiniz, ama mahkeme tescil yayımlanmadan esas hakkında karar veremez.

Ceza yolu daha da nettir. SMK madde 30'a göre marka hakkına tecavüz suçundan ceza verilebilmesi için markanın Türkiye'de tescilli olması şarttır ve soruşturma şikâyete bağlıdır. Henüz başvuru aşamasındaki bir markayla taklitçiye karşı ceza şikâyetinde bulunamazsınız.

Başvuru tarihi neden bu kadar önemli?

Türkiye'de aynı ya da benzer iki marka çatıştığında kural olarak önce başvuran öne geçer, bu yüzden başvuru tarihi en değerli varlıklarınızdan biridir. SMK madde 15'e göre şeklî eksikliği olmayan başvuru, alındığı tarih, saat ve dakika itibarıyla kesinleşir. Madde 6 ise tescilli ya da önceki tarihte başvurusu yapılmış bir markayla karıştırılma ihtimali varsa, itiraz üzerine sonraki başvurunun reddedileceğini söyler.

Pratik sonuç şudur: ürün fotoğraflarını çekmeden, ambalajı basmadan ve pazaryerinde ilk ilanı açmadan önce başvuruyu yapın. Ürün piyasaya çıktıktan sonra adı fark eden biri, sizden bir gün önce başvurursa hukuken önde olabilir. Bunu toparlamak mümkündür ama pahalı ve uzun bir yoldur.

Yurt dışında daha önce başvuru yaptıysanız SMK madde 12'deki rüçhan hakkı devreye girer: Paris Sözleşmesi'ne taraf bir ülkedeki ilk başvurudan itibaren altı ay içinde Türkiye'de aynı marka ve aynı mallar için başvurursanız, ilk başvurunun tarihinden yararlanabilirsiniz. Tersi de geçerlidir; Türkiye'deki başvurunuz, yurt dışı başvurularınız için altı aylık bir pencere açar.

Tescilsiz kullanımın hiçbir değeri yok mu?

Tescilsiz kullanımın değeri vardır ama sınırlıdır ve ispatı zahmetlidir. SMK madde 6'nın üçüncü fıkrası, başvuru tarihinden önce tescilsiz bir marka ya da ticarette kullanılan bir işaret için hak elde etmiş kişinin itirazı üzerine sonraki başvurunun reddedileceğini söyler. Aynı maddenin dokuzuncu fıkrası da kötüniyetli başvuruların itiraz üzerine reddedileceğini düzenler.

Yani yıllardır kullandığınız bir adı başkası sizden önce başvurursa tamamen çaresiz değilsiniz. Ancak bunu itiraz süresi içinde, faturalar, reklam kayıtları ve satış verileriyle ispatlamanız gerekir. Tescil, bu ispat yükünü baştan ortadan kaldıran yoldur.

® işaretini ne zaman kullanabilirsiniz?

® işaretini markanız tescil edildikten sonra kullanmak en güvenli yoldur. Bu işaret tüketiciye markanın tescilli olduğu bilgisini verir; başvuru aşamasında kullanmak yanıltıcı bir izlenim yaratabilir. "TM" kısaltması Türkiye'de ayrı bir hukuki statü sağlamaz, yalnız işaretin marka olarak kullanıldığını hatırlatır. Ambalaj ve ürün görsellerini hazırlarken bu ayrımı tasarımcınıza baştan söyleyin; tescil gelince yalnız işareti eklemek, baskıyı yeniden yapmaktan ucuzdur.

TÜRKPATENT'te marka tescili adım adım nasıl yapılır?

Türkiye'de marka tescili Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılan başvuruyla başlar ve araştırma, sınıf seçimi, başvuru, şeklî inceleme, mutlak ret incelemesi, Bülten'de yayım, itiraz süresi ve tescil ücretinin ödenmesi aşamalarından geçerek tamamlanır. Başvuru, e-Devlet kimlik bilgileriyle girilen elektronik başvuru sistemi EPATS üzerinden yapılabilir. Aşağıdaki sıra, pazaryeri satıcısının en çok hata yaptığı noktaları da gösterecek şekilde düzenlendi.

1. Ön araştırma: Seçtiğiniz adı TÜRKPATENT'in marka araştırma ekranında, ilgili sınıflarda aynı ve benzer kayıtlar için tarayın. Pazaryerlerinde ve arama motorlarında aynı adla satış yapan biri olup olmadığına da bakın.
2. Marka örneğini netleştirin: Yalnız kelime mi, logo mu, ikisi birlikte mi başvuracağınıza karar verin. Başvuru sonrası marka örneği değiştirilemez; logo değişirse yeni başvuru gerekir.
3. Mal ve hizmet listesini hazırlayın: Ürünlerinizin girdiği Nis (Nice) sınıflarını ve 35. sınıftaki satış hizmetlerini belirleyin. Liste, korumanızın sınırını çizer.
4. Başvuruyu yapın ve ücreti ödeyin: EPATS'ta başvuru formunu doldurun, marka örneğini yükleyin, mal ve hizmet listesini seçin, başvuru ücretini ödeyin.
5. Şeklî inceleme: Kurum, başvurunun şeklî şartlara uygunluğunu inceler. Eksiklik varsa SMK madde 15'e göre gidermeniz için iki ay süre verilir.
6. Mutlak ret incelemesi: Kurum, işaretin ayırt edici olup olmadığını, tanımlayıcı ya da yanıltıcı olup olmadığını SMK madde 5'e göre değerlendirir.
7. Resmi Marka Bülteni'nde yayım: İncelemeyi geçen başvuru Bülten'de yayımlanır.
8. İtiraz süresi: Yayımdan itibaren iki ay içinde ilgili kişiler itiraz edebilir (SMK m.18). Bu süre kanunla belirlenmiştir.
9. Tescil ücreti ve tescil: İtiraz yoksa ya da itirazlar nihai olarak reddedildiyse tescil ücretini süresinde ödersiniz; marka sicile kaydedilir ve Bülten'de yayımlanır (SMK m.22). Ücret süresinde ödenmezse başvuru işlemden kaldırılır.
10. Belge ve takip: Tescil belgesini pazaryerine yükleyin, yenileme tarihini takviminize işleyin.

Başvuru dosyasında neler bulunur?

SMK madde 11'e göre bir marka başvurusu başvuru sahibinin kimlik bilgilerini içeren formu, marka örneğini, mal ve hizmet listesini ve başvuru ücretinin ödendiğini gösteren bilgiyi kapsar. Marka örneğinde Latin alfabesi dışında harf varsa Latin alfabesindeki karşılığı da eklenir. Her başvuruyla yalnız bir marka tescil ettirilebilir; iki farklı logo için iki başvuru gerekir.

Başvuru sahibinin kim olduğu da bir karar konusudur. Şirket adına mı, şahıs adına mı başvuracağınızı muhasebe ve ortaklık yapınıza göre seçin. Pazaryerindeki satıcı hesabı şirketinize aitken markanın bir ortağın şahsi adına kayıtlı olması, ileride belge uyumsuzluğu ve ortaklık anlaşmazlığında ciddi sorun çıkarır.

Ücret ve süre: neden burada rakam vermiyoruz?

TÜRKPATENT ücretleri her yıl tarifeyle güncellenir, bu yüzden tutarları TÜRKPATENT'in Marka İşlem Ücretleri sayfasından başvuru gününde kontrol etmenizi öneririz. Ücret yapısını bilmek bütçe için yeterlidir: başvuru ücreti sınıf sayısına göre artar, tescil ücreti yayım ve itiraz aşaması geçtikten sonra ayrıca ödenir, yayına itiraz ve yenileme için ayrı kalemler vardır, süresi geçmiş yenileme ek ücretlidir.

Toplam süre için de kanun sabit bir takvim vermez. Kanunda belirli olan, iki aylık eksiklik giderme ve iki aylık itiraz süreleridir; incelemenin kaç ay süreceği Kurumun iş yüküne ve dosyanın itiraz alıp almamasına bağlıdır. İtirazsız bir dosya ile itiraz alan bir dosya arasındaki fark aylarla ölçülür. Lansman takviminizi kurarken bu belirsizliği hesaba katın.

Bir uyarı daha: TÜRKPATENT, 16 Eylül 2026'da yayımladığı dolandırıcılık duyurusunda, Kurum adına ücret isteyen telefonlar, fatura benzeri yazılar ve Kurumun görünümünü taklit eden sahte sitelere karşı başvuru sahiplerini uyardı. Kurum telefonla arayıp ücret istemez; tek resmi adres turkpatent.gov.tr'dir. Başvurunuz Bülten'de yayımlandıktan sonra adresinize "tescil bedeli" talep eden bir yazı gelirse ödeme yapmadan önce Kurumun çağrı merkezinden ya da vekilinizden doğrulayın.

Vekille mi kendiniz mi başvurmalısınız?

Türkiye'de yerleşik bir şirket ya da kişi olarak başvuruyu kendiniz yapabilirsiniz; marka vekiliyle çalışmak zorunlu değildir. Yine de araştırma raporunun yorumlanması, sınıf listesinin yazılması ve itiraz geldiğinde savunmanın hazırlanması uzmanlık ister. Basit, tek sınıflı ve özgün bir isim için kendiniz başvurabilirsiniz; birden fazla sınıf, logo, yurt dışı planı ya da benzer kayıtların çok olduğu bir alanda vekille ilerlemek, hatalı başvurunun maliyetinden genellikle ucuzdur.

Çalışacağınız kişinin kayıtlı bir patent ve marka vekili olup olmadığını TÜRKPATENT'in vekil araştırma sayfasından kontrol edebilirsiniz. Kurumun duyurusunda da, kendini vekil olarak tanıtıp telefonla arayan kişilere karşı bu kontrolün yapılması öneriliyor.

Marka araştırması nasıl yapılır, hangi isimler reddedilir?

Marka araştırması, seçtiğiniz adın aynı ya da benzer mal ve hizmetler için daha önce başvurulmuş ya da tescil edilmiş bir markayla çakışıp çakışmadığını başvurudan önce kontrol etmektir. İyi bir araştırma iki tür riski birlikte tarar: Kurumun kendiliğinden reddedeceği isimler (mutlak ret nedenleri) ve önceki hak sahibinin itirazıyla reddedilecek isimler (nispi ret nedenleri). Birincisini isim seçerken, ikincisini kayıtları tararken yakalarsınız.

TÜRKPATENT araştırma ekranında neye bakmalısınız?

TÜRKPATENT'in herkese açık marka araştırma ekranında marka adını "içinde geçen", "ile başlayan" ya da "ile eşit" seçenekleriyle, tüm sınıflarda ya da belirlediğiniz sınıflarda sorgulayabilirsiniz. Yalnız birebir aynı adı aramak yetmez; karıştırılma ihtimali benzer yazılış ve benzer okunuşla da doğar.

• Adın tamamını ve en ayırt edici kökünü ayrı ayrı arayın. Ad iki kelimenin birleşiminden oluşuyorsa her iki kökü de ayrıca tarayın.
• Okunuşu benzer yazımları deneyin: c ile k, s ile z, i ile ı, çift harf ile tek harf gibi.
• Ürününüzün sınıfına ek olarak 35. sınıfı ve yakın sınıfları da kontrol edin. Giyim satıyorsanız çanta ve aksesuar sınıfları da önemlidir.
• Bulduğunuz kaydın durumuna bakın: başvuru mu, tescilli mi, süresi dolmuş mu, reddedilmiş mi.
• Sonuçları ekran görüntüsüyle ve tarih notuyla saklayın; ileride kötüniyet tartışmasında işinize yarar.

Kurumun ekranı başlangıç için yeterlidir ama karıştırılma ihtimalinin değerlendirmesi yoruma açıktır. Benzer kayıtlar çıktıysa ya da sınıfınız kalabalıksa, profesyonel araştırma raporu almak ve vekilin yorumuna başvurmak mantıklıdır.

Pazaryerinde ve arama motorunda ek kontrol

Sicilde temiz görünen bir ad pazaryerinde başkası tarafından kullanılıyor olabilir. Trendyol ve Hepsiburada'da mağaza ve marka filtrelerinde aynı adı arayın, sosyal medyada ve arama motorlarında aynı adla satış yapan işletme olup olmadığına bakın. Tescilsiz ama yıllardır kullanılan bir ad, yukarıda anlattığımız SMK madde 6/3 itirazıyla karşınıza çıkabilir.

Alan adı ve sosyal medya kullanıcı adının boşta olup olmadığını da aynı gün kontrol edin. Marka adını sicilde aldığınız ama alan adını kaçırdığınız bir senaryo, ileride kendi sitenize geçmek istediğinizde maliyet yaratır.

Hangi isimler mutlak ret nedeniyle reddedilir?

SMK madde 5, kimsenin itirazına gerek kalmadan Kurumun reddedeceği işaretleri sayar. Pazaryeri satıcılarının en sık takıldığı gruplar şunlardır:

• Ayırt edici olmayan işaretler: Tek harf, sıradan bir geometrik şekil ya da herkesin kullandığı bir slogan.
• Tanımlayıcı işaretler: Malın cinsini, kalitesini, miktarını, amacını, değerini ya da coğrafi kaynağını münhasıran veya esas unsur olarak içeren adlar. "Organik Bal", "Pamuk Havlu", "Ucuz Ayakkabı" gibi.
• Ticarette herkesin kullandığı adlar: Bir sektörde jenerikleşmiş terimler.
• Yanıltıcı işaretler: Malın niteliği, kalitesi ya da coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltacak adlar. Türkiye'de üretilen bir ürüne yabancı bir şehir adı koymak gibi.
• Tescilli coğrafi işaret içeren işaretler: SMK m.5/1-(i) gereği tescilli bir coğrafi işaretten oluşan ya da onu içeren işaretler marka olarak tescil edilmez.
• Dini değer ve semboller, kamu düzenine aykırı işaretler, armalar ve resmi adlandırmalar.

Coğrafi işaret maddesi Kayseri gibi yöresel ürünleriyle bilinen şehirlerdeki üreticileri doğrudan ilgilendirir. Ürününüz tescilli bir coğrafi işaretle anılıyorsa, o ifadeyi ürün tanımında şartnamesine uygun biçimde kullanabilirsiniz, ama markanızı ondan bağımsız, ayırt edici bir ad üzerine kurmanız gerekir. Hangi ürünlerin coğrafi işaretle tescilli olduğunu TÜRKPATENT'in coğrafi işaret kayıtlarından kontrol edin.

SMK madde 5'in ikinci fıkrası bir istisna da tanır: Tanımlayıcı ya da ayırt edici olmayan bir işaret, başvuru tarihinden önce kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmışsa reddedilemez. Bu istisnaya güvenmek yerine baştan ayırt edici bir ad seçmek çok daha az zahmetlidir.

Ayırt edicilik merdiveni: hangi tür ad daha güçlü?

Marka adları ayırt edicilik açısından bir merdiven gibi sıralanabilir; merdivenin üstündeki adlar hem tescil edilmesi hem de korunması en kolay olanlardır. Pazaryerinde satış açısından da üstteki adlar avantajlıdır, çünkü aramada karışmazlar ve taklit edildiklerinde ihlali göstermek kolaydır.

Nis (Nice) sınıflandırmasında hangi sınıfları seçmelisiniz?

Marka başvurusunda mal ve hizmetler, Türkiye'nin taraf olduğu Nis Anlaşması'na göre 45 sınıfta gruplanır: 1-34 arası sınıflar malları, 35-45 arası sınıflar hizmetleri kapsar. Koruma yalnız seçtiğiniz sınıflardaki mal ve hizmetler için doğar; bu yüzden sınıf listesi, markanızın sınırını çizen en önemli karardır. SMK madde 11/3 bu sınıflandırmayı esas alır ve Kurumun sınıf numaralarında düzeltme yapabileceğini belirtir.

Kanun ayrıca önemli bir nüansın altını çizer: Malların aynı sınıfta olması benzer oldukları, farklı sınıfta olması da benzer olmadıkları anlamına gelmez (SMK m.11/4). Örneğin bir ayakkabı markası, çanta sınıfındaki benzer bir markayla karıştırılma tartışmasına girebilir. Araştırma yaparken yalnız kendi sınıfınıza bakmamanızın sebebi budur.

E-ticaret satıcıları için sık kullanılan sınıflar

Aşağıdaki tablo yön göstermek içindir; ürününüzün tam olarak hangi alt gruba girdiğini Nis listesinden ve TÜRKPATENT'in sınıflandırma uygulamasından kontrol edin.

35. sınıf ve "online mağaza" hizmetleri

35. sınıf reklamcılık, iş yönetimi ve malların satışa sunulmasıyla ilgili hizmetleri kapsar. Kendi markanızla hem ürün üretip hem de birden fazla markanın ürününü sattığınız bir mağaza işletiyorsanız, ürün sınıfınıza ek olarak 35. sınıftaki perakende ve elektronik ortamda satış hizmetlerini de düşünmeniz gerekir. Türkiye uygulamasında bu hizmetler, hangi malların satışına ilişkin olduğu belirtilerek seçilir ve ücret tarifesinde ayrı kalemlerle gösterilir.

Yalnız kendi ürününüzü satıyorsanız 35. sınıf her zaman şart değildir; asıl koruma ürün sınıfından gelir. Ancak mağaza adınız ile marka adınız aynıysa ve ileride çok markalı bir mağazaya dönüşmeyi planlıyorsanız, 35. sınıfı baştan eklemek sonradan ayrı başvuru yapmaktan daha tutarlıdır.

Sınıfı dar mı, geniş mi seçmeli?

Sınıf listesini bugün sattığınız ve önümüzdeki birkaç yılda gerçekten satmayı planladığınız ürünlere göre kurun. Her ek sınıf ücreti artırır; daha önemlisi, kullanmadığınız sınıflar savunmasız kalır. SMK madde 9'a göre tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen marka, talep üzerine iptal edilebilir.

İptal yetkisi SMK madde 26 ile TÜRKPATENT'e verilmiştir ve bu hüküm Kanunun yayımından yedi yıl sonra, 10 Ocak 2024'te yürürlüğe girmiştir. Pratikte bu, kullanmadığınız sınıflardaki koruma için bir rakibin mahkemeye gitmeden Kuruma iptal talebi sunabileceği anlamına gelir. Kanun, markanın yalnız ihracat amacıyla mal veya ambalaj üzerinde kullanılmasını da kullanım sayar (SMK m.9/2-b); yurt dışına satan üreticiler için bu önemli bir ayrıntıdır.

Yayım, itiraz ve tescil aşamasında neler olur?

Mutlak ret incelemesini geçen başvuru Resmi Marka Bülteni'nde yayımlanır ve yayımdan itibaren iki ay boyunca üçüncü kişilerin itirazına açık kalır. Bu iki ay, SMK madde 18'de belirlenmiş, uzatılamayan bir süredir. İtiraz yazılı ve gerekçeli olmalı, gerekçeler ve itiraz ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi de aynı süre içinde Kuruma sunulmalıdır; aksi hâlde itiraz yapılmamış sayılır.

İtirazın yanında bir de görüş yolu vardır. SMK madde 17'ye göre yayımdan sonra herkes, başvurunun mutlak ret nedenleriyle (önceki markayla aynılık hariç) tescil edilemeyeceğine dair yazılı görüşünü tescile kadar Kuruma sunabilir. Görüş sunan kişi işlemlere taraf olmaz, ama Kurum görüşü yerinde bulursa başvuruyu kısmen ya da tamamen reddedebilir.

Başvurunuza itiraz gelirse ne yaparsınız?

Başvurunuza itiraz gelmesi, markanızın reddedileceği anlamına gelmez; Kurum sizden görüş ister ve dosyayı iki tarafın sunduklarına göre değerlendirir. Süreci şu sırayla yönetin:

1. İtiraz bildirimini EPATS'ta görür görmez görüş süresini takviminize yazın. Kurumun verdiği süre içinde görüş sunmazsanız itiraz mevcut belgelere göre incelenir (SMK m.19/1).
2. İtirazın dayanağını okuyun: önceki marka mı, tanınmışlık mı, kötüniyet mi, tescilsiz kullanım mı?
3. İtiraz eden markanın tescil tarihine bakın. Başvurunuzun tarihinde en az beş yıldır tescilliyse, SMK madde 19/2 uyarınca itiraz edenden markasını son beş yılda ciddi biçimde kullandığını ispatlamasını talep edebilirsiniz. Kullanımı ispat edemezse itiraz reddedilir.
4. Mal ve hizmet listenizi gözden geçirin. Çakışma yalnız birkaç kalemdeyse o kalemlerden vazgeçmek, başvurunun kalanını kurtarabilir.
5. Uzlaşmayı değerlendirin. Kurum gerekli görürse tarafları uzlaşmaya teşvik edebilir (SMK m.19/4); karşı tarafla bir birlikte var olma anlaşması kimi zaman en hızlı çözümdür.
6. Karar aleyhinize çıkarsa, bildirimden itibaren iki ay içinde Kurum nezdinde itiraz edebilirsiniz (SMK m.20). Kurumun nihai kararına karşı dava yolu Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir (SMK m.156/2).

Başkasının başvurusuna nasıl itiraz edersiniz?

Tescilli ya da başvurusu yapılmış bir markanız varsa, Bülten'i izleyerek benzer başvuruları iki aylık süre içinde yakalamanız gerekir. Bu süreyi kaçırırsanız, aynı sonucu ancak tescilden sonra hükümsüzlük davasıyla almaya çalışabilirsiniz; bu da mahkeme süreci, masraf ve belirsizlik demektir.

Pazaryeri satıcıları için en tehlikeli senaryo, kendi distribütörünün ya da yurt dışındaki bir markanın Türkiye temsilcisinin markayı kendi adına başvurmasıdır. SMK madde 6/2, ticari vekil veya temsilcinin marka sahibinin izni olmadan ve haklı bir sebep olmadan markayı kendi adına başvurmasını, marka sahibinin itirazı üzerine ret sebebi sayar. Madde 10 ise tescil yapılmışsa marka sahibinin mahkemeden markanın kendisine devrini isteyebileceğini düzenler.

Hükümsüzlük satırındaki uyarı önemlidir: SMK madde 25/6'ya göre marka sahibi, sonraki tarihli bir markanın kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl boyunca sessiz kalırsa, kötüniyet yoksa kendi markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremez. Pazaryerinde markanızın benzerini satan bir mağazayı görüp yıllarca bir şey yapmamak, hakkınızı zayıflatabilir.

Pazaryerinde marka tanımlama ve marka başvurusu nasıl yapılır?

Pazaryerinde marka işlemi iki ayrı adımdan oluşur: markanın platformun marka listesine eklenmesi (marka tanımlama) ve o markanın size ait olduğunun ya da onu satmaya yetkili olduğunuzun belgelenmesi. İlk adım ürünü açabilmeniz için, ikinci adım ürünün açık kalabilmesi ve markanızın korunabilmesi için gereklidir. Aşağıdaki bilgiler Kasım 2026 itibarıyla platformların satıcı yardım sayfalarından derlendi; ekran adları ve süreler değişebildiği için işlem öncesinde kendi panelinizden kontrol edin.

Satıcı hesabı açma, vergi belgeleri ve ilk mağaza kurulumu bu yazının konusu değil. Bu adımlar için Trendyol'da satıcı olma rehberimize ve Hepsiburada satıcı başvurusu yazımıza bakabilirsiniz.

Trendyol'da marka tanımlama ve marka tescil işlemi

Trendyol'da ürün oluştururken seçtiğiniz marka sistemde yoksa yeni marka tanımlama talebi açılır ve talep Trendyol'un onay ekibinin incelemesine gider. Satıcı Bilgi Merkezi'ndeki marka tanımlama anlatımına göre marka adının belirli bir karakter aralığında olması gerekir; ".com" gibi siteye yönlendiren uzantılar ve özel karakter içeren adlar kabul edilmez. Marka adını, TÜRKPATENT'e başvurduğunuz yazımla birebir aynı girmeniz, ileride belge eşleşmesinde sorun yaşamamanızı sağlar.

Marka sahipliğinin belgelenmesi ayrı bir ekranda yapılır. Trendyol'un Marka Tescil İşlemi sayfasına göre adımlar şöyledir:

1. Satıcı panelinde Ürün menüsünden "Belge ve Tescil İşlemleri" sayfasını açın.
2. "Marka Tescil İşlemleri" sekmesine geçin.
3. Kategori ve marka seçin, marka tescil belgenizi yükleyin ve onaylayın.
4. Markanızı birden fazla kategoride satıyorsanız işlemi her kategori için ayrı ayrı tekrarlayın.
5. Markanızı satmasına izin verdiğiniz tedarikçi ya da bayileriniz varsa, sayfanın sunduğu alanda onların mağaza bağlantılarını ekleyin.

Belgeniz onaylandığında, aynı markayla ürün listeleyen diğer satıcılardan da belge yüklemeleri istenir; belge yükleyemeyenlerin ürünleri belirli bir süre sonunda satışa kapatılır. Yardım sayfasının farklı sürümlerinde bu süre farklı saatlerle anılıyor, bu nedenle güncel süreyi panel duyurusundan ya da satıcı destek hattından teyit edin. Aynı sayfada, mağaza adında bir marka adı kullanılacaksa o markanın tescil sahibi olmanız gerektiği, aksi hâlde gerçek hak sahibinin bildirimiyle mağaza adını değiştirmek zorunda kalacağınız da belirtiliyor.

Başka bir markanın yetkili satıcısıysanız işlem aynı sayfadaki "Yetkili Satıcı İşlemleri" bölümünden yürür: kategori ve marka seçilir, yetkili satıcı ya da distribütör belgesi yüklenir, talebin durumu aynı menüden izlenir. Trendyol'un onaylı marka listesindeki bir markanın yetkili satıcısı olduğunu belgeleyen satıcılar için ayrıca bir yetkili satıcı etiketi de bulunuyor; etiket, koşullar sağlanmadığında kaldırılabiliyor.

Belgeleriniz reddedilirse ret sebebi aynı ekranda görünür ve düzeltip yeniden yükleyebilirsiniz. Satıcı Bilgi Merkezi'ne göre aynı belge art arda çok kez reddedilirse, aynı markaya ait belge yüklemek için bir süre beklemeniz gerekiyor. Bu yüzden her yüklemeyi "deneme" gibi değil, eksiksiz bir dosya gibi hazırlayın.

Hepsiburada'da marka paneli, Resmi Satıcı ve Yetkili Satıcı

Hepsiburada'da marka sahipleri için satıcı panelinden ayrı bir Marka Paneli bulunur ve mağaza sayfalarında iki farklı rozet görülür. Hepsiburada'nın mağaza sayfalarındaki açıklamaya göre "Resmi Satıcı" etiketi, marka tescil belgesi sunan ve marka adı ile mağaza adı aynı olan satıcılara verilir. "Yetkili Satıcı" etiketi ise resmi satıcı tarafından yetkilendirilmiş ve markanın ürünlerini satmaya izin veren bir belgeye sahip satıcıları gösterir.

Bu ayrım, Hepsiburada'da marka sahipliğinin mağaza kimliğine bağlandığını gösterir. Mağaza adınız ile marka adınız farklıysa resmi satıcı rozetinin koşulları sizin için farklı işleyebilir; mağaza adını belirlerken bu ayrıntıyı düşünün. Ürün yüklerken markanız listede yoksa satıcı panelinden marka talebi oluşturulur; hangi kategoride hangi belgenin istendiğini Hepsiburada satıcı yardım içeriklerinden ve panel duyurularından kontrol edin. Belge şartı kategoriye göre değişebilir; kozmetik, gıda ve oyuncak gibi kategorilerde ek belgeler istenmesi olağandır.

Hepsiburada'nın fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline ilişkin başvuru süreci sayfası, hak sahiplerinin şikâyetlerini noter ya da KEP (kayıtlı elektronik posta) üzerinden iletebileceğini, satıcıların ise itirazlarını bu kanallara ek olarak satıcı portalından yapabileceğini anlatır. İtirazda ürünün orijinal olduğunu gösteren faturalar ve hak sahibine kadar uzanan yetki zinciri istenir. Bu sürecin yasal çerçevesini ilerideki şikâyet bölümünde açıklıyoruz.

Diğer pazaryerlerinde durum

Amazon Türkiye, n11, Çiçeksepeti, Pazarama ve PttAVM'nin her birinin kendi marka ve belge akışı vardır; mantık aynı kalsa da ekran adları, kabul edilen belge türleri ve süreler farklıdır. Amazon tarafında marka koruması Brand Registry programıyla yürür; bunu yurt dışı bölümünde kısaca ele alıyoruz. Platform bazlı satıcı süreçleri için Amazon Türkiye satıcı rehberimize ve n11 satıcı rehberimize göz atabilirsiniz.

Birden fazla pazaryerinde satıyorsanız, marka belgelerini her platforma ayrı ayrı yüklemek ve yenileme tarihlerini takip etmek ciddi bir operasyon yüküdür. Ürün kartlarının ve belgelerin platformlar arasında tutarlı kalması için çoklu pazaryeri yönetimi rehberimizdeki merkezi katalog yaklaşımı burada da işe yarar.

Tescil belgeniz henüz yoksa pazaryerinde nasıl ilerlersiniz?

Tescil belgeniz gelmeden pazaryerinde satışa başlamak çoğu durumda mümkündür, ama hangi belgeyle başlayabileceğiniz platforma ve kategoriye göre değişir ve bu dönemde markanız hem hukuken hem platform içinde daha savunmasızdır. Trendyol'un marka tescil sayfasının başlığında "tescil belgesi veya başvuru belgesi" ifadesi geçerken metin gövdesi tescil belgesinin alınmış olmasını şart olarak anıyor. Bu tür bir belirsizlikte en güvenli yol, kendi kategoriniz için başvuru belgesinin kabul edilip edilmediğini satıcı destek kanalından yazılı olarak sormaktır.

Belge kabul edilse bile, başvuru aşamasında iki eksik vardır. Birincisi, pazaryerlerinin yasal şikâyet usulü TÜRKPATENT tescil belgesi ister; bu yüzden markanızı taklit eden bir mağazayı bu yolla hızlıca kaldırtamazsınız. İkincisi, başvurunuz itiraz alır ya da reddedilirse, o markayla açtığınız ürün kartları, yorumlar ve reklam yatırımı risk altına girer.

Kendi sitenizle mi, pazaryeriyle mi başlayacağınız kararının kârlılık ve müşteri sahipliği tarafını pazaryeri mi kendi sitem mi yazımızda karşılaştırdık. Marka tescili açısından iki kanal arasındaki fark şudur: Pazaryeri belgeyi kapı olarak kullanır, kendi siteniz ise kapı koymaz ama koruma da sağlamaz. Her iki durumda da başvuruyu lansmandan önce yapmak gerekir.

Başvuru döneminde yapmanız gerekenler

• Başvuru numarasını, başvuru tarihini ve marka örneğini tek bir klasörde saklayın; pazaryeri ya da bir rakip sorduğunda dakikalar içinde gönderebilmelisiniz.
• Ürün ambalajında ve görsellerde ® işaretini kullanmayın.
• EPATS bildirimlerini haftalık kontrol edin; eksiklik ve itiraz süreleri iki aydır ve kaçırıldığında telafisi zordur.
• Başvurunuz Bülten'de yayımlandıktan sonra, aynı adı kullanan satıcıları ekran görüntüsü ve tarih ile kaydedin. Tescil yayımlandıktan sonra bu kayıtlar tazminat talebinin delili olabilir (SMK m.7/4).
• Reklam bütçesini, itiraz süresi geçene kadar ölçülü tutun.

Başka markanın ürününü satarken hangi belgeler gerekir?

Başka bir markanın ürününü pazaryerinde satarken iki şeyi belgelemeniz beklenir: ürünü satma yetkiniz ve ürünün orijinal olduğu. İlki marka sahibinden ya da onun yetkilendirdiği distribütörden alınan yetki belgesiyle, ikincisi ürünün tedarik kaynağını gösteren fatura zinciriyle kanıtlanır. İthal ürünlerde gümrük beyannamesi, bazı kategorilerde ise ürün güvenliği ya da ruhsat belgeleri de eklenir.

Trendyol'un orijinallik kontrolüne ilişkin yardım içeriğine göre faturada ürünlerin nereden, kaç adet ve hangi tarihte alındığı yer almalı ve bu bilgiler yüklediğiniz ürünlerle örtüşmelidir. Aynı içerikte, ithal ürünler için gümrük beyannamesinin de yüklenmesi gerektiği ve platformda faturasız ürün satışına izin verilmediği belirtiliyor. Fatura ile ürün kartı arasındaki uyumsuzluk, belgenin reddedilmesinin en sık sebebidir.

Yetki belgesinde neler bulunmalı?

Yetki belgesinin standart bir resmi formu yoktur; ama pazaryeri incelemesinden ve olası bir şikâyetten sorunsuz geçen belgelerde şu unsurlar bulunur:

• Belgeyi düzenleyen marka sahibinin ya da yetkili distribütörün tam unvanı, vergi numarası ve iletişim bilgileri.
• Yetki verilen satıcının, pazaryerindeki satıcı hesabıyla birebir aynı ticari unvanı ve vergi numarası.
• Markanın adı ve mümkünse TÜRKPATENT tescil numarası.
• Yetkinin kapsamı: hangi ürün grupları, hangi kanallar (ör. çevrim içi pazaryerleri), gerekiyorsa hangi platformlar.
• Geçerlilik başlangıcı ve bitişi. Süresiz belgeler bazı incelemelerde güncel kabul edilmeyebilir.
• Düzenleme tarihi, yetkili kişinin adı, imzası ve şirket kaşesi.
• Distribütör düzenliyorsa, distribütörün marka sahibinden aldığı yetkinin de belirtilmesi ya da eklenmesi.

Son madde sık unutulur. Belgeyi marka sahibi değil de bir distribütör veriyorsa, incelemeyi yapan ekip "bu distribütörün yetki vermeye yetkisi var mı?" diye sorar. Zincirin her halkası belgeli olduğunda dosya hızlı ilerler.

Fatura zinciri nasıl kurulur?

Fatura zinciri, sizden başlayıp geriye doğru marka sahibine ya da onun yetkisiyle ürünü piyasaya süren kişiye kadar uzanan belgeler dizisidir. Bu kavram, pazaryerlerinin kendi uydurması değildir: Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarına ilişkin yönetmeliğin 13. maddesi, fikri mülkiyet şikâyetine itiraz eden satıcıdan "ürünün orijinal olduğunu ispatlamaya elverişli fatura veya fatura yerine geçen belgeler" ile "kendisinden başlayarak geriye doğru" hak sahibini ya da onun yetkisiyle ürünü piyasaya sunanları gösteren sözleşme ve belgeleri ister.

1. Kendi alış faturanızı alın; ürün adı, model, adet ve tarih açık yazılsın.
2. Satıcınız distribütör değilse, onun alış faturasını ya da distribütörle ilişkisini gösteren belgeyi isteyin.
3. Zincir marka sahibine ya da Türkiye distribütörüne ulaşana kadar devam edin.
4. İthal ürünlerde gümrük beyannamesini zincire ekleyin.
5. Belgeleri ürün barkodu ya da stok koduyla eşleyerek dijital bir klasörde tutun; şikâyet geldiğinde dakikalar içinde gönderebilmeniz gerekir.

Yetki belgesi olmadan orijinal ürün satmak hukuka aykırı mı?

Kanun açısından, marka sahibi ya da onun izniyle piyasaya sunulmuş orijinal bir ürünü yeniden satmak kural olarak marka hakkının kapsamı dışındadır; buna hakkın tükenmesi denir. SMK madde 152'nin birinci fıkrası, hak sahibi veya onun izniyle üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulan ürünlerle ilgili sonraki fiillerin hakkın kapsamı dışında kaldığını söyler. İkinci fıkra ise önemli bir sınır koyar: Ürün değiştirilerek ya da kötüleştirilerek ticari amaçla kullanılırsa marka sahibi bunu önleyebilir.

Pratikte iki ayrıntı bu genel kuralı daraltır. Birincisi, yurt dışında piyasaya sunulmuş ürünlerin Türkiye'ye getirilip satılması (paralel ithalat) konusunda tükenmenin kapsamı tartışmalıdır; bu tür ürünlerde bir avukattan görüş almadan büyük stok yapmayın. İkincisi, pazaryeri sözleşmeleri kanundan daha sıkı belge isteyebilir. Kanun açısından satışınız meşru olsa bile, platform yetki belgesi isteyen bir marka sahibinin talebi üzerine ürününüzü kapatabilir; o noktada sizi koruyan şey fatura zinciridir.

Ürün başlığında başka markanın adını kullanabilir misiniz?

Başka bir markanın adını, ürününüzün o markayla uyumlu olduğunu ya da hangi model için üretildiğini dürüstçe belirtmek için kullanabilirsiniz; ama o markanın ürünüymüş izlenimi veren, itibarından yararlanan ya da yalnız arama trafiği çekmek için eklenen kullanımlar marka hakkına tecavüz sayılabilir. Pazaryeri ilanlarında en çok şikâyet bu çizginin yanlış tarafında kalan başlıklardan gelir.

SMK madde 7/3-(d), işaretin hakkı ya da meşru bağlantısı olmayan biri tarafından internette ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri şekillerde kullanılmasını marka sahibinin yasaklayabileceği fiiller arasında sayar. Aynı maddenin beşinci fıkrası ise dürüst kullanımı korur: Malın türü, kalitesi ya da kullanım amacı hakkında açıklama yapmak ve özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parçada malın kullanım amacını belirtmek, ticari hayatın olağan akışı içinde ve dürüstçe yapıldığında marka sahibi tarafından engellenemez.

Başlık yazarken arama görünürlüğü ile hukuki güvenlik arasında denge kurmak gerekir. Başlığın yapısını, karakter sınırlarını ve anahtar kelime sırasını pazaryeri listeleme ve başlık SEO rehberimizde, Trendyol özelinde ise Trendyol ürün başlığı yazımı yazımızda anlattık. "Orijinal", "muadil" ve benzeri ifadelerin aldatıcı reklam boyutunu da 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren reklam yönetmeliği değişikliğini anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

Görseller de aynı kurala tabidir. Ürün fotoğrafında başka bir markanın logosu, ambalajı ya da ayırt edici tasarımı görünüyorsa, başlık temiz olsa bile şikâyet konusu olabilir. Çekim düzeni için pazaryeri ürün fotoğrafı rehberimize göz atabilirsiniz.

Taklit ürün ve fikri mülkiyet şikâyetleri nasıl işler?

Türkiye'de pazaryerine yapılan fikri mülkiyet şikâyeti, kanunla belirlenmiş bir "bildir, kaldır, itiraz et" usulüyle işler: hak sahibi belgeyle şikâyet eder, pazaryeri ürünü kaldırır, satıcı belgeyle itiraz eder ve itiraz haklı görülürse ürün yeniden yayımlanır. Dayanak, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 1 Temmuz 2022 tarihli 7416 sayılı Kanunla değiştirilen 9. maddesidir. Usulün ayrıntıları ise 29 Aralık 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik'te düzenlenir.

Kanuna göre pazaryeri, hak sahibinin fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline dair bilgi ve belgeye dayanan şikâyeti üzerine ürünü yayımdan kaldırır ve durumu satıcıya ve hak sahibine bildirir. Satıcı, şikâyetin aksini gösteren bilgi ve belgeye dayanan itirazını sunarsa ürün yeniden yayımlanır. Her iki tarafın da mahkemeye ve idari mercilere gitme hakkı saklıdır.

Tablodaki iki ayrıntı satıcıların çoğunun gözünden kaçar. Birincisi, şikâyet için TÜRKPATENT tarafından düzenlenmiş tescil belgesi istenir; başvuru aşamasındaki bir marka bu hızlı yolu kullanamaz. İkincisi, pazaryerinin incelemesi yalnız satıcının sunduğu belgelerle sınırlıdır; yani itirazınızın gücü, dosyanızın içindeki faturalar ve yetki belgeleri kadardır.

Şikâyet aldıysanız ilk 48 saatte ne yapmalısınız?

1. Bildirimi okuyun ve şikâyetin türünü belirleyin: marka mı, tasarım mı, telif mi, yoksa platformun kendi orijinallik kontrolü mü?
2. Şikâyet edilen ürünün fatura zincirini ve varsa yetki belgesini klasörünüzden çıkarın.
3. Ürünün gerçekten orijinal olup olmadığını dürüstçe değerlendirin. Şüpheniz varsa itiraz etmek yerine ürünü kapalı tutmak ve tedarikçiyle konuşmak daha güvenlidir.
4. Başlık, açıklama ve görsellerde başka markanın adı ya da logosu gereksiz yere geçiyorsa düzeltin.
5. İtiraz edecekseniz, yönetmelikteki unsurların hepsini içeren tek ve eksiksiz bir dosya hazırlayın; eksik itiraz işleme alınmaz.
6. Aynı markanın diğer ürünlerinizi de etkileyip etkilemeyeceğini kontrol edin; şikâyetler genellikle tek ürünle sınırlı kalmaz.

Haksız bir şikâyetle karşılaşırsanız

Rakiplerin pazaryeri şikâyet mekanizmasını haksız rekabet aracı olarak kullanması mümkündür; kanun ve yönetmelik bu yüzden iki tarafa da sorumluluk yükler. Şikâyet eden de itiraz eden de sunduğu belgelerin gerçeğe aykırı olması hâlinde doğacak zarardan sorumlu olduğunu beyan eder. Ürününüz orijinalse ve belgeleriniz tamsa, itiraz sonucunda yeniden yayımlanır.

Aynı rakip yeni belge olmadan aynı iddiayla tekrar şikâyet edemez. Durum süreklilik kazanırsa, SMK madde 154'teki tecavüzün mevcut olmadığının tespiti davası ve haksız şikâyet nedeniyle tazminat seçenekleri gündeme gelir. Bu noktada bir avukatla çalışmanız gerekir.

Siz şikâyet edecekseniz dosyanızı nasıl hazırlarsınız?

Markanız tescilliyse, taklit ya da izinsiz satış yapan bir mağazayı şikâyet ederken dosyanız şunları içermelidir: tescil belgesi, şirket bilgileriniz ve varsa KEP adresiniz, vekille başvuruyorsanız vekâletname, şikâyet edilen ürünün bağlantısı, ihlali gösteren ekran görüntüleri ve test alımı yaptıysanız ürün fotoğrafları. Hepsiburada gibi platformlar noter ve KEP kanallarını açıkça belirtir; Trendyol'un yardım içeriklerinde ise hak sahibinin panel üzerinden ihlal bildiriminde bulunabildiği anlatılır. Yönetmelik de platformun iç iletişim sistemini noter ve KEP'in yanında geçerli bir kanal sayar.

Gerekçeyi somut yazın: "Bu ürün taklittir" yerine "ürün etiketi, tescilli markamızın birebir kopyasıdır ve bu model tarafımızca hiç üretilmemiştir" gibi kanıta bağlanan cümleler kullanın. Yanlış beyan sorumluluğu sizin için de geçerlidir; orijinal ürünü yetkisiz bir satıcı satıyorsa, bunu "taklit" diye değil, yetki ve ürün değişikliği gibi doğru gerekçelerle şikâyet edin.

Fikri mülkiyet ihlali hesabınızı kapatabilir mi?

Evet, kapatabilir: tek bir şikâyet çoğunlukla yalnız ilgili ürünün kapatılmasıyla sonuçlanır, ama tekrarlanan ihlaller, sahte belge yüklemek ya da orijinal olmayan ürün satmak, ihlal puanından satış kısıtlamasına ve sözleşme feshine kadar giden yaptırımları tetikleyebilir. Trendyol'un satıcı içeriklerine göre orijinal olmayan ürün satışı tespit edildiğinde satıcıya ihlal puanı yansıtılır ve geçerli bir ihlal bildirimi alındığında ürünler 48 saati geçmemek üzere kapatılabilir.

Pazaryerinin hangi durumlarda hesabınızı kısıtlayabileceği sözleşmenizde yazar. Yukarıda andığımız yönetmeliğin 15. maddesi, aracılık sözleşmesinin asgari unsurları arasında hizmetin kısıtlanmasını, askıya alınmasını ya da sonlandırılmasını gerektiren durumları ve bunlara ilişkin süreçleri sayar. Satıcı sözleşmenizin bu bölümünü bir kez dikkatle okumanız, kriz anında hangi hakka dayanacağınızı bilmenizi sağlar.

Cezai risk ne zaman doğar?

Marka hakkına tecavüz yalnız platform yaptırımı değil, suç da olabilir. SMK madde 30'a göre başkasına ait marka hakkına iltibas ya da iktibas yoluyla tecavüz ederek mal üreten, satışa arz eden, satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Ceza için markanın Türkiye'de tescilli olması şarttır ve soruşturma şikâyete bağlıdır.

Aynı maddenin yedinci fıkrası, fatura zincirinin neden bu kadar önemli olduğunu gösterir: Taklit malı satışa arz eden ya da satan kişi, malı nereden temin ettiğini bildirir ve bu sayede üretenlerin ortaya çıkarılmasını ve mallara el konulmasını sağlarsa hakkında cezaya hükmolunmaz. Faturasız ve kaynağı belirsiz ürün satmak, bu kapıyı da kapatır.

Hesabınız için erken uyarı işaretleri

• Aynı markadan kısa sürede birden fazla belge talebi ya da şikâyet gelmesi.
• Tedarikçinin fatura vermekte isteksiz olması ya da fiyatın piyasanın belirgin biçimde altında olması.
• Müşteri yorumlarında "orijinal değil", "etiketi farklı" gibi ifadelerin artması.
• Belgelerinizin art arda reddedilmesi.
• Mağaza puanında açıklanamayan düşüş. Puanın bileşenleri için pazaryeri mağaza puanı yazımıza bakabilirsiniz.

Tescilden sonra markanızı pazaryerinde nasıl korursunuz?

Tescil belgesi koruma için başlangıçtır; markanızı pazaryerinde fiilen koruyan şey belgenin her platformda doğru yere yüklenmesi, yetkili satıcı ağının yazılı yönetilmesi ve düzenli bir izleme rutinidir. Tescilli bir markanın sahibi, taklitçiyi şikâyet etmek için gereken en güçlü belgeye sahiptir ama o belgeyi kullanmazsa pazaryerindeki kalabalık kendiliğinden temizlenmez.

1. Tescil belgesini kullandığınız her pazaryerinde, markanızın satıldığı her kategoriye ayrı ayrı tanımlayın.
2. Satmasına izin verdiğiniz bayileri yazılı yetki belgesiyle tanımlayın ve platformun sunduğu alanlara ekleyin.
3. Haftalık olarak markanızın adıyla pazaryerlerinde arama yapın; yeni mağazaları ve fiyat anormalliklerini not edin.
4. Resmi Marka Bülteni'ni benzer başvurular için izleyin; iki aylık itiraz süresini kaçırmayın.
5. Bir şikâyet dosyası şablonu hazır tutun: tescil belgesi, şirket bilgileri, KEP adresi, vekâletname.
6. Markanın kullanıldığını gösteren faturaları, katalogları ve reklam kayıtlarını yıllara göre arşivleyin; beş yıllık kullanma yükümlülüğünde delil olurlar.
7. Koruma süresinin bitiminden önceki altı ayı takviminize yenileme penceresi olarak işleyin.

Web genelinde markanızın anıldığı yerleri izlemek için ücretsiz bir başlangıç noktası olarak Google Alerts kurulum rehberimizi kullanabilirsiniz.

Bayilerinize yetki belgesi verirken

Yetki belgesini bir iyilik mektubu gibi değil, sınırları çizilmiş bir izin olarak düzenleyin. Belgeye süre koyun, kanalı yazın (yalnız kendi sitesi mi, belirli pazaryerleri mi), ürün gruplarını belirtin ve sona erme ya da geri alma koşulunu ekleyin. Bayilik ilişkisi bittiğinde belgenin süresi de dolmuş olur; aksi hâlde eski bayinin elindeki belge, sizin yerinize pazaryerinde sizi temsil etmeye devam eder.

Trendyol'da marka sahibi olarak izin verdiğiniz tedarikçilerin mağaza bağlantılarını tescil işlemi ekranına ekleyebilmeniz, bu yönetimi kolaylaştırır. Hepsiburada'da ise resmi satıcının yetkilendirmesi, bayinin "Yetkili Satıcı" rozetine dönüşür.

Lisans ve marka devri

Markanızı başka bir şirketin kullanmasına izin verecekseniz, bu bir lisans sözleşmesidir ve SMK madde 24'te düzenlenir. Lisans inhisari (münhasır) ya da inhisari olmayan şekilde verilebilir; sözleşmede aksi yazmıyorsa lisans inhisari değildir ve lisans alan, hakkını üçüncü kişilere devredemez ya da alt lisans veremez. Lisans veren, ürünün kalitesini güvence altına alacak önlemleri almakla yükümlüdür.

Pazaryeri tarafında lisans sözleşmesi, yetki belgesinin arkasındaki dayanaktır. Fason üretim yapan bir ortağın ürünlerinizi kendi mağazasında satması gibi durumlarda yetkiyi sözlü bırakmayın. Markanın şirketler arasında el değiştirmesi gerekiyorsa, devrin TÜRKPATENT siciline işlenmesini ve pazaryerindeki belgelerin yeni sahibe göre güncellenmesini aynı takvimde planlayın.

Yurt dışında satıyorsanız markanızı nasıl korursunuz?

Türkiye'deki tescil yalnız Türkiye'de korur; Amazon'un yurt dışı mağazalarında, Etsy'de ya da Avrupa'daki pazaryerlerinde markanızı korumak için hedef ülkede ya da bölgede de tescil gerekir. Üç yol öne çıkar: her ülkeye ayrı ulusal başvuru, Avrupa Birliği için tek bir AB markası başvurusu ve birden çok ülkeyi tek başvuruyla kapsayan Madrid sistemi. Yurt dışına satışın lojistik, vergi ve kanal tarafı için e-ihracat rehberimize bakabilirsiniz; burada yalnız marka tarafını kısaca ele alıyoruz.

Amazon Brand Registry

Amazon'un Brand Registry programı, markanızı Amazon'da kaydedip ürün sayfaları üzerinde daha fazla kontrol ve ihlal bildirimi araçları sağlayan ücretsiz bir programdır. Amazon'un açıklamasına göre kayıt için, Amazon mağazası bulunan bir ülkenin yetkili marka ofisinde tescilli ya da bazı durumlarda başvuru aşamasında olan bir markanız olmalı; marka adı ürün ya da ambalaj üzerinde kalıcı olarak yer almalıdır. Programın ülke listesinde Türkiye de yer alıyor; ancak hangi ofislerden başvuru aşamasındaki markaların kabul edildiğini kayıt ekranındaki ülke koşullarından kontrol edin.

Amazon kelime markalarını ve harf, kelime ya da rakam içeren şekil markalarını kabul eder; şekil markasında yüklediğiniz görsel, tescil kaydındaki örnekle birebir uyuşmalıdır. Kayıt sırasında logo görseli, ürün ya da ambalaj üzerinde logoyu gösteren fotoğraf, tescil ya da başvuru numarası ve ürün kategorileri istenir. Amazon'da yurt dışına satış modellerini FBA ve FBM rehberimizde anlattık.

Madrid sistemi ve AB markası

Madrid sistemi, Türkiye'deki başvurunuzu ya da tescilinizi temel alarak tek bir uluslararası başvuruyla birden çok ülkede koruma istemenizi sağlar. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün Madrid sistemi sayfasına göre sistem, Kasım 2026 itibarıyla 117 üye üzerinden 133 ülkeyi kapsıyor; tek başvuru ve tek ücret setiyle istediğiniz üyeleri seçersiniz, her ülkenin ofisi kendi hukukuna göre karar verir. Türkiye'den yapılan başvurular TÜRKPATENT üzerinden yürür.

Bilinmesi gereken önemli bir ayrıntı: Madrid Protokolü'ne göre uluslararası kayıt, kayıt tarihinden itibaren beş yıl boyunca Türkiye'deki temel başvuru ya da tescile bağlıdır. Bu sürede Türkiye'deki markanız reddedilir ya da iptal edilirse uluslararası kayıt da etkilenir. Türkiye'deki başvurunuz itiraz alma riski taşıyorsa, yurt dışı stratejisini bu riskle birlikte planlayın.

Yalnız Avrupa Birliği hedefleniyorsa, EUIPO'ya yapılan tek bir AB markası başvurusu 27 üye ülkenin tamamında koruma sağlar. Türkiye'deki ilk başvurunuzdan itibaren altı ay içinde yurt dışına başvurursanız, Paris Sözleşmesi kapsamındaki rüçhan hakkıyla Türkiye'deki başvuru tarihinden yararlanabilirsiniz.

Etsy ve eBay gibi platformlar da fikri mülkiyet bildirim mekanizmaları işletir; eBay'de bu programın adı VeRO'dur. Bu mekanizmalarda hedef ülkedeki tescil bilgisi en güçlü dayanaktır. Etsy'de satışa başlamanın adımları için Etsy ile yurt dışına satış rehberimize bakabilirsiniz.

Logo ve marka kimliği tescil stratejisini nasıl etkiler?

Logo, marka tescilinde bir "şekil markası" ya da kelimeyle birlikte "birleşik marka" olarak başvurulur ve başvurudaki görünümüyle korunur; bu yüzden logo kararı ile tescil kararı birlikte verilmelidir. En sık yapılan hata, logoyu tescil ettirip birkaç ay sonra yenilemek ve korumanın eski görünümde kalmasıdır. Başvuru yapıldıktan sonra marka örneği değiştirilemez, yeni logo için yeni başvuru gerekir.

Pazaryeri satıcısı için pratik sıralama çoğunlukla şudur: önce kelime markasını başvurun, logonuz oturduğunda ve birkaç yıl değişmeyeceğinden emin olduğunuzda şekil ya da birleşik başvuruyu ekleyin. Amazon gibi platformların kelime içeren markaları kabul etmesi de bu sıralamayı destekler. Logo tasarımı aşamasında tasarımcınızdan, başka markalara benzemeyen, siyah beyaz da çalışan ve küçük boyutta okunan bir işaret isteyin; bu üç özellik hem tescil hem pazaryeri görselleri için işinizi kolaylaştırır.

Logo ve kurumsal kimliğin tasarım tarafını logo tasarımı ve kurumsal kimlik rehberimizde ayrıntılı ele aldık. Tescile uygun bir logo ve kimlik setine ihtiyacınız varsa profesyonel logo tasarımı sayfamızdaki süreci inceleyebilirsiniz.

Hangi durumda ne yapmalısınız? Karar tablosu

Doğru adım, sattığınız ürünün kime ait olduğuna, markanızın tescil durumuna ve hangi pazarlarda satacağınıza göre değişir. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan durumları ilk adım, pazaryerinde beklenecek belge ve dikkat noktasıyla eşleştirir.

Senaryo: Kayseri'de yatak ve mobilya üreten bir KOBİ

Kayseri'de yatak ve ev mobilyası üreten, ürünlerini hem bayilere hem pazaryerine kendi markasıyla satan orta ölçekli bir üreticiyi düşünelim. Bayilerden bazıları aynı ürünleri Trendyol'da kendi mağazalarından satıyor; üretici de kendi mağazasını açmak istiyor. Pazaryerinde aynı ürün kartında hem üreticinin hem bayilerin teklifi var, fiyatlar dağınık, bir de yan sanayi ürünlerin aynı adla satıldığı birkaç mağaza görünüyor.

Bu üretici için doğru sıra şöyledir: Önce kelime markasını mobilya ve yatak sınıfı (20), ev tekstili (24) ve gerekiyorsa 35. sınıfta başvurmak. Tescil gelince Trendyol'da her kategori için marka tescil işlemini yapmak ve satmasına izin verdiği bayilerin mağaza bağlantılarını eklemek. Her bayiye süreli, pazaryeri kanalını açıkça yazan bir yetki belgesi vermek. Yan sanayi ürün satan mağazalar için de tescil belgesi, ürün bağlantıları ve ürünlerin kendisine ait olmadığını gösteren delillerle şikâyet dosyası hazırlamak.

Belgeler oturduktan sonra fiyat disiplini ve ürün kartı yönetimi asıl iş hâline gelir. Bu operasyonu kendi ekibiyle yürütemeyen üreticiler için pazaryeri yönetimi hizmetimiz marka belgelerinin platformlara yüklenmesinden ürün kartı düzenine kadar süreci kapsar.

Senaryo: Başkalarının markasını satıp kendi markasına geçen satıcı

Yıllardır distribütörlerden aldığı ürünleri satan ve kâr marjı daraldığı için kendi markalı ürünlerine geçmek isteyen bir satıcı, iki dünyayı aynı anda yönetir. Mevcut ürünler için fatura zinciri ve yetki belgeleri düzenli kalmalı; yeni markası için ise başvuru, ürün fason üretime girmeden yapılmalıdır. Bu geçişin kârlılık hesabını kendi markanıza geçiş yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Marka işlemleri lansman takviminde ne zaman yapılmalı?

Marka işlemlerini ürün lansmanının sonuna değil başına koyduğunuzda hem maliyet hem risk düşer; çünkü adı değiştirmenin en ucuz olduğu an, ambalaj basılmadan ve ilk ilan açılmadan önceki andır. Aşağıdaki takvim, sabit ay sayıları yerine iş adımlarına göre kurulmuştur; çünkü TÜRKPATENT'teki inceleme süresi dosyaya ve Kurumun iş yüküne göre değişir.

Marka ve yetki süreçlerinde en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık hata, marka işini lansmandan sonra düşünmek ve pazaryeri belgesini tek seferlik bir formalite sanmaktır. Sahada en çok karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Ürün çıktıktan sonra başvurmak: Adı sizden önce başvuran, sizden ileride hak iddia edebilir.
• Tanımlayıcı ad seçmek: Ürünün cinsini ya da niteliğini anlatan adlar reddedilir ya da korunamaz.
• Yalnız birebir aynı adı aramak: Benzer okunuş ve yazım da karıştırılma ihtimali doğurur.
• Markayı yanlış kişi adına başvurmak: Satıcı hesabı şirkette, marka bir ortağın şahsında kalırsa belge uyumsuzluğu çıkar.
• Logo değişince eski tescille yetinmek: Koruma, başvurudaki görünümle sınırlıdır.
• Kategori bazlı yüklemeyi unutmak: Belge bir kategoride onaylıyken diğerinde ürünler kapanabilir.
• Süresiz ya da kapsamı belirsiz yetki belgesi: İncelemede güncel kabul edilmeyebilir ya da eski bayiye fazladan güç verir.
• Fatura zincirini sonradan aramak: Şikâyet geldiğinde belge toplamaya başlamak, ürünün kapalı kalma süresini uzatır.
• Başlıklarda başka markanın adını anahtar kelime yapmak: SMK m.7/3-(d) kapsamında tecavüz iddiasına kapı açar.
• Bülten'i izlememek: İki aylık itiraz süresi kaçarsa geriye pahalı dava yolu kalır.
• Yenileme tarihini kaçırmak: Ek ücretli altı aylık süre de geçerse marka hakkı sona erer.
• Sahte "tescil bedeli" yazılarına ödeme yapmak: TÜRKPATENT telefonla arayıp ücret istemez; size ulaşan yazılı ödeme taleplerinin gerçekliğini ödemeden önce Kurumun çağrı merkezinden ya da vekilinizden doğrulayın.

Pazaryeri marka ve yetki belgesi kontrol listesi

Aşağıdaki liste, pazaryerinde marka sahibi ya da yetkili satıcı olarak eksiksiz bir dosyaya sahip olup olmadığınızı kontrol etmeniz için hazırlandı. Tamamladığınız maddeleri işaretleyebilirsiniz.

Alis Dijital ile nasıl destek alabilirsiniz?

Alis Dijital, Kayseri merkezli, 10 yıllık deneyime sahip bir e-ticaret, dijital pazarlama ve yazılım ajansıdır; son 5 yılda 200+ markayla çalıştık. Marka tescilinin hukuki kısmını, yani başvuruyu, itirazı ve davayı bir marka vekili ya da avukatın yürütmesini öneriyoruz. Biz bu sürecin pazaryeri ve marka kimliği tarafında destek oluyoruz.

Pazaryeri tarafında, pazaryeri mağaza yönetimi kapsamında marka ve yetki belgelerinin Trendyol, Hepsiburada ve diğer platformlara kategori bazında yüklenmesini, ürün kartlarının ve başlıkların marka kurallarına uygun düzenlenmesini ve belge taleplerinin takibini üstleniyoruz. Marka kimliği tarafında, tescil başvurusuna uygun, sade ve ayırt edici bir işaret için logo ve kurumsal kimlik tasarımı hizmeti veriyoruz. Mevcut durumunuzu birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Özet: pazaryerinde marka ve yetki yol haritası

Pazaryerinde marka işi, tek bir belgeyle bitmeyen ama doğru sırayla yapıldığında yönetilebilir bir süreçtir. Kısa yol haritası şöyledir:

1. Adı seçmeden önce TÜRKPATENT'te, pazaryerlerinde ve alan adlarında araştırma yapın; tanımlayıcı ve coğrafi işaret içeren adlardan uzak durun.
2. Ambalaj ve ilk ilan öncesinde, satıcı hesabınızla aynı şirket adına, doğru sınıflarla başvurun.
3. Bülten ve iki aylık itiraz süresini takip edin; itiraz gelirse süreleri kaçırmayın.
4. Tescil belgesini her platformda her kategoriye yükleyin, bayilerinize süreli yetki belgesi verin.
5. Başka markaların ürünlerinde fatura zincirini ve yetki belgelerini satıştan önce hazırlayın.
6. Başlık, etiket ve görsellerde başka markanın adını yalnız dürüst kullanım sınırında kullanın.
7. Şikâyet gelirse yönetmelikteki unsurları eksiksiz içeren tek bir itiraz dosyasıyla yanıt verin.
8. Yurt dışı planınız varsa altı aylık rüçhan penceresi içinde Madrid, AB markası ya da ulusal başvuruyu değerlendirin.

Bu adımların her biri ilerideki pazaryeri krizlerini önler ya da kısaltır. Hukuki sorularınızı bir marka vekili ya da avukatla, pazaryeri operasyonunu ise kendi ekibinizle ya da destek aldığınız bir ajansla planlayın.