GEO Hizmeti Nedir? GEO Ajansı Seçerken Nelere Bakılmalı

Kısa cevap: GEO hizmeti, markanızın ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google'ın AI Overviews ile AI Modu gibi yapay zekâ cevaplarında kaynak ya da öneri olarak geçme ihtimalini artırmak için sitenizi, içeriğinizi, marka verinizi ve web'deki anılmalarınızı düzenleyen, sonucu da bir istem (prompt) setiyle ölçen bir çalışmadır. SEO'nun yerine geçmez, onun üzerine kurulur; Google da bu işi açıkça "hâlâ SEO" olarak tanımlıyor. İyi bir GEO ajansı sıra ya da "ChatGPT'de çıkarırız" sözü vermez; yapılacak işi, ölçüm yöntemini ve bu ölçümün sınırlarını yazılı olarak önünüze koyar.

Bu rehber bir satın alma kararı için hazırlandı. Tanımı kısa geçiyor, ağırlığı şu sorulara veriyor: bir GEO teklifinin içinde hangi işler olmalı, sonuç neyle ve hangi sınırlarla ölçülür, ne kadar sürede ne beklenebilir, hangi işi kendi ekibiniz yapabilir ve hangi vaatleri duyduğunuzda görüşmeyi bitirmelisiniz.

Metindeki teknik bilgiler Google Search Central, OpenAI, Perplexity ve Anthropic'in kendi belgelerine dayanıyor. Resmî bir kaynağı olmayan konularda (yapay zekânın kaynak seçimindeki ağırlıklar gibi) bunu açıkça belirttik; bu alanda kesin konuşan herkese karşı temkinli olmanızı öneririz.

GEO hizmeti tam olarak ne iş yapar?

GEO hizmeti, yapay zekâ cevap motorlarının bir soruyu yanıtlarken sitenizi okuyabilmesini, markanızı başkasıyla karıştırmadan tanımasını ve sizi alıntılanmaya değer bir kaynak olarak bulmasını sağlamaya çalışan bir iş paketidir. Kısaltma Generative Engine Optimization'dan gelir; piyasada aynı iş için AEO (answer engine optimization), LLMO ya da "yapay zekâ SEO'su" adları da kullanılıyor. Adın ne olduğu, teklifin içinde hangi işlerin bulunduğu kadar önemli değil.

Kavramın e-ticaret açısından temellerini yapay zekâ aramalarında görünürlük rehberimizde anlattık. Burada hizmetin kendisine odaklanıyoruz: bir ajans ya da danışman size "GEO yapalım" dediğinde masaya ne koymalı?

Hizmetin çıktısı bir sıra değil, bir olasılıktır

Klasik SEO'da bir sayfanın belirli bir sorguda kaçıncı sırada çıktığını ölçebilirsiniz. Yapay zekâ cevaplarında böyle sabit bir sıra yoktur: aynı soru farklı kişilere, farklı saatlerde, farklı cevaplar üretir. Bu yüzden GEO hizmetinin vaat edebileceği şey "birinci sıra" değil, belirlenmiş bir soru setinde markanızın geçme oranının zamanla artmasıdır.

Bu fark, teklif değerlendirirken en çok işinize yarayacak bilgidir. Sonucu "sıra" diliyle satan bir teklif, ölçülemeyen bir şeyi satıyor demektir; sonucu "şu soru setinde şu motorlarda geçme oranı ve kaynak gösterilme oranı" diliyle anlatan teklif ise denetlenebilir bir şey satıyordur.

Bir GEO çalışmasının somut teslimatları

Ciddi bir GEO çalışmasının sonunda elinizde en az şu belgeler ve değişiklikler olmalı:

• Başlangıç denetimi: sitenin yapay zekâ botlarına erişilebilirliği, yapısal veri, içerik yapısı ve marka verisi tutarlılığı üzerine yazılı bir rapor.
• İstem (prompt) seti ve başlangıç ölçümü: müşterilerinizin sorduğu soruların listesi ve bu sorularda bugün kimlerin önerildiği.
• Teknik düzeltme listesi: robots.txt kararları, render sorunları, yapısal veri hataları; her biri öncelik ve sorumlu ile.
• İçerik planı: hangi sorunun hangi sayfada cevaplanacağı, mevcut sayfaların nasıl yeniden yapılandırılacağı.
• Varlık ve marka verisi temizliği: ad, adres, telefon, profil bağlantıları ve kurumsal bilgilerin her yerde aynı olması.
• Anılma (mention) planı: markanızın hangi üçüncü taraf kaynaklarda, hangi meşru yollarla geçmesinin hedeflendiği.
• Düzenli rapor: aynı soru setinin aynı yöntemle yeniden ölçülmesi, yapay zekâ kaynaklı trafik ve yapılan işlerin listesi.

GEO kimin için öncelikli?

Müşterisi karar vermeden önce karşılaştırma yapan, "hangisi", "en iyi", "ne kadar", "nasıl seçilir" diye soran her işletme için GEO önceliklidir. Tek seferlik, düşük tutarlı ve dürtüsel alımlarda etkisi daha sınırlı kalabilir. Aşağıdaki tablo öncelik sırasını işletme tipine göre özetliyor.

GEO, SEO'nun yerine geçer mi?

Hayır, GEO SEO'nun yerine geçmez; Google'ın kendi belgesine göre üretken yapay zekâ araması için optimizasyon "arama deneyimi için optimizasyondur ve bu yüzden hâlâ SEO'dur". Google'ın üretken yapay zekâ özellikleri için optimizasyon rehberi bu cümleyle açılıyor ve GEO ya da AEO adıyla verilen tavsiyelerin Google'ın resmî rehberiyle karşılaştırılarak değerlendirilmesini öneriyor.

Google AI Overviews ve AI Modu için ne söylüyor?

Google'ın yapay zekâ özellikleri ve siteniz sayfasındaki temel mesaj şu: AI Overviews ya da AI Modu'nda görünmek için ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon yok. Bir sayfanın bu cevaplarda destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için dizine eklenmiş ve Google Arama'da snippet ile gösterilmeye uygun olması yeterli; Google bunun da garanti olmadığını ayrıca not ediyor.

Aynı belgeler, yeni makine tarafından okunur dosyalara, "yapay zekâ metin dosyalarına" ya da özel bir schema.org işaretlemesine gerek olmadığını söylüyor. İçeriği küçük parçalara bölmenin şart olmadığını, ideal bir sayfa uzunluğu olmadığını ve yapay zekâ için ayrı bir dil kullanmaya gerek bulunmadığını da "efsane" başlığı altında açıkça yazıyor.

Google AI Overviews ve AI Modu Türkiye'de de kullanılıyor; Türkçe arayüzde "AI Bakışları" ve "AI Modu" adlarıyla geçiyorlar. Webrazzi'nin 18 Şubat 2026 tarihli haberine göre Google bu özellikleri Türkiye'deki kullanıcılara kademeli olarak açmaya başladı.

Google dışındaki motorlarda durum ne?

ChatGPT, Perplexity ve diğer cevap motorları da canlı web aramasıyla çalıştığında, cevabı bir arama dizininden aldıkları sayfalara dayandırıyor. OpenAI'nin yardım belgeleri ChatGPT aramasının kullanıcının sorusunu bir ya da birkaç hedefli sorguya çevirip üçüncü taraf arama sağlayıcılarına gönderebildiğini anlatıyor; kurumsal belgelerinde bu sağlayıcılar arasında Bing'i adıyla anıyor. Yani hızlı, taranabilir, iyi yapılandırılmış ve dizine eklenmiş bir site bu motorlarda da işin temelidir.

Fark, Google dışındaki motorların kendi botları, kendi erişim kuralları ve kendi raporlama boşluklarıyla gelmesindedir. GEO'nun SEO'ya eklediği işlerin çoğu bu farktan doğar.

Google'ın yapay zekâ özelliklerinde görünmemeyi seçebilir misiniz?

Evet, Google içeriğinizin yapay zekâ cevaplarında nasıl kullanılacağını sınırlamak için birkaç kontrol sunuyor, ama her birinin bedeli var. nosnippet, data-nosnippet ve max-snippet gibi önizleme kontrolleri içeriğinizin AI Overviews ve AI Modu'nda ne kadar gösterilebileceğini kısıtlar; aynı kontroller klasik arama sonuçlarındaki snippet'i de etkiler. noindex ise sayfayı aramadan tamamen çıkarır.

Google-Extended çoğu zaman yanlış anlaşılan bir ayardır: Google'ın belgesine göre bu kontrol Gemini modellerinin eğitimini ve Gemini uygulamalarındaki grounding kullanımını yönetir; Google Arama'ya dahil olmayı ve sıralamayı etkilemez. Yani Google-Extended'ı engellemek sizi AI Overviews'tan çıkarmaz, açmak da oraya sokmaz. Google ayrıca Search Console'da sitenin üretken yapay zekâ özelliklerinden çıkarılmasını sağlayan bir ayarı test ettiğini duyurdu; bu ayarı kullanan siteler bu özelliklerden gösterim ve trafik almıyor. GEO yapıyorsanız, hesabınızda böyle bir ayar görünüyorsa kapalı olmadığını kontrol etmek denetimin bir maddesi olmalı.

GEO, SEO'nun üzerine hangi işleri ekler?

GEO'nun SEO'ya eklediği iş yeni bir sihirli teknik değil, kapsam genişlemesidir: birden çok motorun erişim kurallarını yönetmek, marka bilgisinin web genelindeki tutarlılığını sağlamak, üçüncü taraf anılmaları takip etmek ve yapay zekâ cevaplarını sistemli biçimde ölçmek. Aşağıdaki tablo bu ayrımı katman katman gösteriyor.

Pratik sonuç şu: SEO'su zayıf bir sitede GEO'dan anlamlı sonuç beklemek gerçekçi değil. Bu yüzden iyi bir GEO teklifi ya mevcut SEO hizmetinin içinde bir katman olarak gelir ya da SEO temelinin sağlam olduğunu önce denetimle gösterir.

Yapay zekâ cevap motorları kaynağı nasıl seçiyor?

Yapay zekâ cevap motorlarının kaynak seçimi hakkında bazı şeyler şirketlerin kendi belgelerinden kesin olarak biliniyor, bazıları araştırmalarla destekleniyor, ağırlıkların ve sıralama mantığının büyük kısmı ise bilinmiyor. GEO ajansı seçerken en önemli beceri bu üç grubu birbirinden ayırabilmektir; çünkü piyasadaki iddiaların çoğu üçüncü grubu birinci grup gibi sunuyor.

Resmî belgelerden bilinenler

Aşağıdaki maddeler, ilgili şirketlerin kendi geliştirici ya da yardım belgelerinde yazılı olan bilgilerdir:

• Cevaplar canlı arama ile desteklenebilir. Google, AI Overviews ve AI Modu'nun cevabı oluştururken alt konular ve veri kaynakları üzerinde birden çok ilişkili arama yapabildiğini ("query fan-out") ve bu sayede klasik aramadan daha çeşitli bağlantılar gösterebildiğini söylüyor. OpenAI de ChatGPT aramasının soruyu yeniden yazıp arama sağlayıcılarına gönderdiğini anlatıyor.
• Google'da temel şart dizin ve snippet uygunluğudur. Sayfanın dizinde olması ve snippet ile gösterilebilir olması gerekiyor; ek teknik şart yok.
• Botun erişimi şarttır. OpenAI'nin bot belgesine göre OAI-SearchBot'u engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmiyor (yalnız gezinme amaçlı bağlantı olarak çıkabiliyorlar). Perplexity de arama sonuçlarında görünmek için kendi botuna izin verilmesini öneriyor.
• Eğitim ve arama ayrı kontrollerdir. OpenAI, Perplexity ve Anthropic eğitim amaçlı tarama ile arama ya da kullanıcı isteği üzerine sayfa getirmeyi farklı botlarla yapıyor.
• Sıra garanti edilemez. OpenAI'nin yardım sayfası ChatGPT aramasındaki sıralamanın güvenilir ve ilgili bilgiye ulaştırmak için tasarlanmış çok sayıda etkene dayandığını ve üst sırayı garanti etmenin bir yolu olmadığını belirtiyor. Google da dizine ekleme ve gösterimin garanti olmadığını söylüyor.

Araştırmalarla desteklenen ama kesin olmayanlar

Bu gruptaki bulgular yön gösterir, ama "kural" değildir; her biri belirli bir yöntem, örneklem ve zaman diliminde elde edildi.

• Kaynak, alıntı ve istatistik eklemek görünürlüğü artırabilir. Akademik GEO çalışmasında (Aggarwal ve arkadaşları, KDD 2024) metne kaynak gösterme, alıntı ve istatistik eklemenin, deney ortamında yapay zekâ cevaplarındaki görünürlüğü en çok artıran yöntemler olduğu bulundu. Aynı çalışmada anahtar kelime doldurmanın neredeyse hiç işe yaramadığı ve etkilerin konu alanına göre değiştiği de raporlandı.
• Marka anılmaları ile AI Overviews görünürlüğü arasında güçlü ilişki var. Ahrefs'in 75 bin marka üzerinde yaptığı analizde AI Overviews'ta markanın geçmesiyle en güçlü ilişkiyi web'deki markalı anılmalar gösterdi; klasik backlink ilişkisi daha zayıf çıktı. Ahrefs'in kendisi de bunun korelasyon olduğunu, nedensellik kanıtlamadığını vurguluyor.
• Cevaplar çok değişkendir. SparkToro ve Gumshoe'nun yaklaşık 600 gönüllüyle yaptığı araştırmada her marka önerisi sorusu onlarca kez tekrar soruldu; iki cevabın aynı listeyi vermesi ihtimali yüzde 1'in altında, aynı sırayla vermesi ise çok daha düşük çıktı. Araştırmacılar hakemli bir çalışma olmadığını kendileri belirtiyor.

Bilinmeyenler: spekülasyonu nerede ayırmalı?

Şu sorulara bugün hiçbir şirketin resmî ve ayrıntılı bir cevabı yok; bu konularda kesin konuşan bir teklif, bildiğinden fazlasını iddia ediyordur:

• Bir cevapta hangi kaynağın seçileceğini belirleyen etkenlerin ağırlıkları.
• Modelin eğitim verisinden gelen "hafızası" ile canlı aramadan gelen bilginin bir cevapta nasıl harmanlandığı.
• Kullanıcının geçmiş sohbetleri, konumu, hafıza ayarları ve hesap tipinin öneri listelerini ne ölçüde değiştirdiği.
• Bir içerik değişikliğinin ne kadar sürede cevaplara yansıyacağı (bot ayarlarının yansıma süresi hariç; OpenAI ve Perplexity bunun için yaklaşık 24 saat diyor).
• "Öneri" türü sorularda (en iyi ajans, en iyi marka) listenin hangi kaynak türlerinden derlendiği.

Aşağıdaki tablo, sık duyduğunuz iddiaları kanıt düzeyine göre sınıflandırıyor. Bir ajansla görüşürken iddiaları bu üç sütuna yerleştirmek, teklifin ne kadar sağlam zemine oturduğunu hızla gösterir.

GEO hizmeti hangi bileşenlerden oluşur?

Eksiksiz bir GEO hizmeti yedi bileşenden oluşur: içerik yapısı, yapısal veri, varlık ve marka tutarlılığı, üçüncü taraf anılmaları, teknik erişilebilirlik, ürün ve yerel işletme verisi, ölçüm. Bunlardan biri eksikse çalışma ya görünmez kalır (erişim yoksa) ya da görünürlüğü ölçülemez (ölçüm yoksa).

Bileşenlerin hepsi her işletmede aynı ağırlıkta değildir. Bir e-ticaret markasında ürün verisi, bir B2B üreticide anılmalar, bir klinikte işletme profili ve yorumlar öne çıkar. Teklif değerlendirirken, size önerilen ağırlıkların işinizin yapısına uyup uymadığına bakın.

Alis Dijital'in GEO ajansı hizmeti bu bileşenleri dört katmanda topluyor: teknik erişim, makinece okunur kimlik, alıntılanabilir içerik ve anılma; hepsinin üstünde de aylık ölçüm. Aşağıdaki bölümlerde her bileşenin içinde ne olması gerektiğini, nerede abartıldığını ve nasıl denetleneceğini tek tek anlatıyoruz.

İçerik yapısı ve answer-first yazım nasıl olmalı?

GEO'da içerik yapısının amacı, bir sayfanın her bölümünün tek başına alıntılanabilir, net ve doğrulanabilir bir cevap içermesidir; bunun en pratik yolu answer-first (önce cevap) yazımdır. Answer-first, başlıkta sorulan soruya bölümün ilk bir iki cümlesinde doğrudan cevap verip ayrıntıyı ardından anlatmak demektir.

Answer-first yazımın somut bir örneği

Bir endüstriyel kapı üreticisinin "Seksiyonel kapı ne kadar dayanır?" başlıklı bölümünü düşünün. Zayıf versiyon şöyle başlar: "Firmamız uzun yıllardır sektörün öncüsü olarak kaliteli ürünler üretmektedir. Kapılarımız Avrupa standartlarında..." Okur da yapay zekâ da cevabı bulamaz.

Güçlü versiyon ise şöyle başlar: "Seksiyonel kapının ömrü, kullanım sıklığına ve yay sistemine bağlıdır; üreticiler yay ömrünü genellikle açılma-kapanma çevrimi sayısıyla belirtir. Günde onlarca kez açılan bir yükleme kapısında yaylar, yılda birkaç kez açılan bir garaj kapısından çok daha erken değişir." Ardından çevrim sayısının nasıl okunacağı, bakım aralığı ve kendi ürününüzün değerleri gelir. İlk cümle tek başına kopyalansa bile doğru ve anlamlıdır.

Google parçalara bölmeyi şart koşmuyor, okur için düzen yeterli

Google, içeriği yapay zekâ için küçük parçalara bölmenin şart olmadığını ve ideal bir sayfa uzunluğu bulunmadığını açıkça yazıyor; önerdiği şey okur için net paragraflar, bölümler ve başlıklar. Answer-first yazım bu öneriyle çelişmez, çünkü özünde iyi editörlüktür: soru başlıkta, cevap başta, gerekçe ve ayrıntı sonra.

Abartıldığı yer, sayfaları onlarca minik soru-cevap kutusuna parçalamak ya da her paragrafı aynı kalıpla başlatmaktır. Bu, okunabilirliği bozar ve içerik ekibinin "yapay zekâ için" yazdığı izlenimini verir. Ölçüt basit: sayfa önce bir insan okur için faydalı mı?

Özgün, "emtia olmayan" bilgi neden belirleyici?

Google'ın yapay zekâ rehberinin en net mesajı, benzersiz ve emtia olmayan (non-commodity) içerik üretmektir: herkesin yazabileceği genel bilgi yerine ilk elden deneyim, kendi verisi, kendi bakış açısı olan içerik. Yapay zekâ genel bilgiyi zaten biliyor; onu bir kaynağa atıf yapmaya iten şey, başka yerde bulunmayan bir bilgidir.

İşletmeler için bu tür bilgi çoğu zaman ellerinin altındadır ama sayfaya hiç taşınmamıştır:

• Kendi satış verinizden çıkan desenler (hangi ölçü daha çok iade ediliyor, hangi soru en çok soruluyor).
• Üretim ya da hizmet sürecinizin gerçek adımları, süreleri ve sınırları.
• Test ve ölçüm sonuçlarınız, sertifikalarınızın neyi kapsadığı.
• Müşteri hizmetlerine gelen soruların gerçek cevapları.
• Ürün ya da hizmet karşılaştırmalarında dürüst "kime uygun değil" bilgisi.

Mevcut sayfaları hangi sırayla elden geçirmeli?

GEO içerik çalışması çoğu zaman yeni yazıdan değil, mevcut sayfaların yeniden yapılandırılmasından başlar; çünkü yapay zekâ markanız hakkındaki temel soruları önce bu sayfalardan cevaplar. Pratik bir öncelik sırası şöyle:

1. Hakkımızda ve iletişim: kim olduğunuz, ne yaptığınız, nerede hizmet verdiğiniz tek cümlede net olmalı.
2. Ana hizmet ya da kategori sayfaları: "Bu hizmet nedir, kime uygundur, süreç nasıl işler, fiyatı ne belirler?" sorularına cevap veren bölümler.
3. Sık sorulan sorular: müşteri hizmetlerine gerçekten gelen sorular, gerçek cevaplarıyla.
4. Karşılaştırma içerikleri: ürünleriniz arasında ve alternatif çözümlerle dürüst karşılaştırmalar.
5. Rehber ve blog yazıları: en çok trafik alan ama cevabı geç veren yazılar yeniden düzenlenir.

Her sayfa için aynı üç soruyu sorun: ilk paragraf sayfanın sorusunu cevaplıyor mu, sayfada başka yerde bulunmayan bir bilgi var mı, bilgi güncel ve doğrulanabilir mi? Üç sorudan birine "hayır" diyorsanız o sayfa önceliklidir.

Konu kümeleri ve yapay zekâ ile içerik üretimi

Tek bir parlak sayfa yerine bir konuyu bütün alt sorularıyla kapsayan içerik kümesi, hem klasik aramada hem de birden çok ilişkili sorgu yapan yapay zekâ cevaplarında daha fazla temas noktası yaratır. Küme kurmanın yöntemini topical authority ve içerik kümesi rehberimizde, arama niyetine uygun yazı yapısını SEO uyumlu içerik yazma rehberimizde anlattık.

Yapay zekâ araçlarıyla içerik üretmek yasak değil; Google'ın üretken yapay zekâ içeriği rehberi sorunun araç değil, değer katmadan çok sayıda sayfa üretmek olduğunu söylüyor ve tüm çıktının elle doğrulanmasını istiyor. Bu dengeyi nasıl kuracağınızı yapay zekâ ile içerik üretimi rehberimizde ayrıntılı ele aldık.

Yapısal veri GEO'da ne işe yarar, ne işe yaramaz?

Yapısal veri, sayfanızdaki bilgiyi (kurum, ürün, fiyat, adres, yazar) makinelerin hatasız okuyabileceği bir biçimde etiketler; GEO'da işe yarar, ama Google'ın açık ifadesiyle yapay zekâ özelliklerinde görünmek için gereken özel bir şema yoktur. Doğru beklenti şudur: yapısal veri bir "giriş anahtarı" değil, markanızın ve ürünlerinizin yanlış anlaşılma ihtimalini azaltan bir netlik katmanıdır.

Hangi şema türleri öncelikli?

Öncelikli şema türleri, işletmenizin ne olduğunu ve ne sattığını tanımlayanlardır: kurum, yerel işletme ve ürün. Aşağıdaki tablo hangi türün ne zaman kullanılacağını özetliyor.

Yapısal veride en sık yapılan GEO hatası

En sık hata, sayfada görünmeyen bilgiyi yapısal veriye yazmaktır: sayfada olmayan yorum puanları, gerçekte verilmeyen hizmet bölgeleri, sayfada yazmayan özellikler. Google hem yapay zekâ rehberinde hem de genel yönergelerinde işaretlemedeki tüm içeriğin sayfada da görünmesini istiyor. Bu kuralı çiğneyen bir "GEO şeması" kısa vadede fark edilmese bile risk taşır.

Uygulama ayrıntılarını, şema türlerinin tamamını ve doğrulama araçlarını yapısal veri (schema markup) rehberimizde adım adım anlattık. GEO teklifinde görmeniz gereken, hangi sayfa tipine hangi şemanın ekleneceğini ve nasıl doğrulanacağını gösteren kısa bir listedir; "her sayfaya her şemayı ekliyoruz" ifadesi bir plan değildir.

Varlık (entity) ve marka tutarlılığı neden önemli?

Varlık (entity) optimizasyonu, markanızın web genelinde tek, net ve tutarlı bir "şey" olarak tanınmasını sağlamaktır; yapay zekâ markanızı başka bir firmayla karıştırıyor ya da kaynaklar arasında çelişen bilgi buluyorsa sizi doğru tanımlayamaz ve önermekten kaçınabilir. Bu katman çoğu zaman en sıkıcı, ama en hızlı geri dönen iştir.

Tutarsızlık en çok nerede çıkıyor?

Marka tutarsızlığı çoğu zaman kötü niyetten değil, yıllar içinde farklı kişilerin farklı kanalları ayrı ayrı doldurmasından doğar. En sık rastlanan beş alan şunlar:

• Ad yazımı: "ABC Mobilya", "ABC Mobilya Ltd. Şti.", "abcmobilya" ve Türkçe karakter farkları (ı/i, ş/s) farklı kaynaklarda karışık kullanılıyor.
• Adres ve telefon: taşınmadan kalan eski adresler, kapatılmış hatlar, farklı dizinlerde farklı numaralar.
• Kuruluş bilgisi: kuruluş yılı, kurucu adı, faaliyet alanı sitede başka, kurumsal profillerde başka.
• Hizmet tanımı: sitede "üretici", dizinde "toptancı", sosyal profilde "mağaza".
• Sahipsiz profiller: eski çalışanların açtığı, kimsenin şifresini bilmediği sosyal hesaplar.

Varlık çalışmasının adımları

Varlık çalışması, tek bir doğru kimlik kartı yazıp bütün kanalları o karta eşlemekten ibarettir. Adımlar şöyle sıralanır:

1. Markanın "tek doğru" kimlik kartını yazın: resmî ad, kısa ad, adres, telefon, kuruluş yılı, faaliyet alanı, ana hizmetler.
2. Sitenin hakkımızda ve iletişim sayfalarını bu kartla birebir eşleyin; Organization şemasına aynı bilgiyi ve gerçek sosyal profilleri (sameAs) ekleyin.
3. Google İşletme Profili, Bing Places, sosyal profiller, sektör dizinleri ve pazaryeri mağaza sayfalarını tarayıp farklılıkları bir tabloya dökün.
4. Düzeltilebilenleri düzeltin, sahibi olmadığınız kayıtlar için ilgili platformun düzeltme yolunu kullanın.
5. Kimlik kartında bir değişiklik olduğunda (taşınma, yeni hat) hangi kanalların güncelleneceğini gösteren bir kontrol listesi bırakın.

Yapay zekâ markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa ne yapılır?

Yapay zekâ cevabındaki yanlış bilgiyi doğrudan "düzelttirecek" resmî bir başvuru kanalı yoktur; yapılabilecek şey, yanlışın kaynağını bulup kurumanın yolunu kesmek ve doğru bilgiyi daha görünür kılmaktır. Pratikte yanlışlar çoğunlukla üç yerden gelir: eski ve güncellenmemiş dizin kayıtları, başka bir firmayla isim benzerliği, eski tarihli haber ve forum içerikleri.

• Kaynağı bulun: cevap kaynak gösteriyorsa bağlantıyı açın; göstermiyorsa aynı soruyu kaynak isteyerek tekrar sorun.
• Düzeltilebilir kaynağı düzeltin: kendi sitenizi, profillerinizi ve dizin kayıtlarınızı güncelleyin; üçüncü taraf yayınlarda editöre düzeltme talebi iletin.
• Doğru bilgiyi açıkça yazın: isim karışıklığı varsa sitenizde "Biz X firmasıyla bağlantılı değiliz" gibi net bir ifade ve tutarlı kurumsal bilgi işe yarar.
• Geri bildirim düğmelerini kullanın: motorların cevap altındaki geri bildirim araçları tek başına çözüm değildir ama kayıt bırakır.
• Takip edin: marka sorularını istem setine ekleyip yanlışın sonraki ölçümlerde sürüp sürmediğine bakın.

Vikipedi ve Wikidata kaydı gerekli mi?

Vikipedi ya da Wikidata kaydı GEO için şart değildir; bu açık bilgi tabanları varlık katmanında sık konuşulur, ama kayıt ancak tanınırlık kuralları karşılandığında anlamlıdır. Bu kaynaklarda kayıt, kendi tanınırlık (kayda değerlik) kurallarına uyduğunuzda anlamlıdır; tanıtım amaçlı kayıt açmak ya da bunu "hizmet" olarak satmak hem bu toplulukların kurallarına aykırıdır hem de kaydın silinmesiyle sonuçlanabilir. Teklifte böyle bir kalem görürseniz nasıl yapılacağını ayrıntılı sorun.

Üçüncü taraf anılmalar ve dijital PR GEO'da nasıl çalışır?

Üçüncü taraf anılmalar, markanızın kendi siteniz dışında, bağlantı verilsin ya da verilmesin, adıyla geçtiği her içeriktir; yapay zekâ "hangi markayı önerirsin" türü soruları cevaplarken kendi sitenizden çok bu dış kaynaklara bakabildiği için GEO'nun en etkili ama en yavaş bileşenidir. Google da yapay zekâ özelliklerinin ürün ve hizmetler hakkında web'de, bloglarda, videolarda ve forumlarda söylenenleri gösterebildiğini yazıyor.

Anılma ile backlink arasındaki fark

Backlink, başka bir sitenin size bağlantı vermesidir ve klasik SEO'da otorite sinyali olarak bilinir. Anılma ise bağlantı şartı aramaz: bir sektör dergisinde "X firmasının üretim hattı" diye geçmeniz, bir forumda kullanıcıların markanızı karşılaştırması ya da bir YouTube incelemesinde ürününüzün adının söylenmesi de anılmadır. Ahrefs'in korelasyon analizi bu tür markalı anılmaların AI Overviews görünürlüğüyle backlink'lerden daha güçlü ilişkili olduğunu gösteriyor; bağlantı kazanmanın klasik tarafını ise backlink ve link inşası rehberimizde anlattık.

Meşru anılma kaynakları

Meşru anılma, markanızın gerçek bir haber, uzmanlık ya da kullanıcı deneyimi nedeniyle başkalarının içeriğinde geçmesidir. En sık karşılaşılan kaynak türleri şunlar:

• Sektör yayınları ve dernek siteleri: uzman görüşü, teknik makale, fuar ve etkinlik haberleri.
• Karşılaştırma ve liste içerikleri: bağımsız editörlerin hazırladığı "en iyi ... firmaları" ya da "... alternatifleri" yazıları; burada yer almak için ürününüzün gerçekten karşılaştırılabilir bilgiye sahip olması gerekir.
• Video ve podcast: inceleme, kurulum, kullanım videoları; özellikle "nasıl yapılır" sorularında sık kaynak olur.
• Forumlar ve topluluklar: kullanıcıların kendiliğinden yaptığı yorumlar ve şikâyetlerin nasıl çözüldüğü.
• Yerel ve ulusal basın: gerçek bir haber değeri olan yatırım, ihracat, istihdam, ödül.
• Müşteri ve iş ortağı sayfaları: tedarikçi, çözüm ortağı ya da referans listeleri.

Dijital PR'ın GEO'daki doğru kullanımı

Dijital PR, gazetecilerin ve editörlerin gerçekten kullanmak isteyeceği bir bilgiyi (kendi veriniz, sektör araştırmanız, uzman yorumunuz) onlara ulaştırmaktır. GEO açısından değerli olan, bu içeriklerin markanızı doğru bağlamda ve doğru bilgilerle anmasıdır: "Kayseri merkezli bir mobilya üreticisi" ile "bir mobilya firması" arasındaki fark, yapay zekânın sizi hangi sorularla ilişkilendireceğini belirler.

Ücretli yerleşimler meşrudur, ama açıkça reklam olarak etiketlenmeleri gerekir; Google ücretli bağlantıların rel="sponsored" ya da rel="nofollow" ile işaretlenmesini istiyor. Türkiye'de ticari reklam ve gizli reklam kuralları da ayrıca geçerli; bu çerçeveyi aldatıcı reklam ve sahte yorumla ilgili mevzuat yazımızda özetledik, kesin değerlendirme için hukukçunuza danışın.

Şikâyet ve yorum yönetimi de anılmadır

Yapay zekâ bir markayı anlatırken olumlu kaynaklar kadar şikâyet sitelerini ve forum tartışmalarını da okuyabilir. Çözülmemiş, cevapsız bırakılmış şikâyetler cevaplara "bu markayla ilgili teslimat sorunları bildiriliyor" gibi cümlelerle yansıyabilir. Bu yüzden GEO'nun anılma bileşeni, sadece yeni içerik kazanmayı değil, mevcut şikâyetlere zamanında ve somut cevap vermeyi de kapsamalıdır. Markanızın geçtiği yeni içerikleri yakalamak için Google Alerts ile marka takibi ücretsiz ve yeterli bir başlangıçtır.

Teknik erişilebilirlik: yapay zekâ botları sitenizi okuyabiliyor mu?

Teknik erişilebilirlik, yapay zekâ şirketlerinin botlarının sitenize ulaşabilmesi, sayfayı okuyabilmesi ve içeriği ham HTML'de bulabilmesidir; bot engelliyse ya da içerik yalnızca tarayıcıda JavaScript ile oluşuyorsa, içeriğiniz ne kadar iyi olursa olsun o motorun cevabına giremeyebilir. GEO'nun en hızlı kontrol edilen, en ucuz düzeltilen bileşeni budur.

Hangi bot ne işe yarıyor?

Yapay zekâ şirketleri tek bir bot kullanmıyor; eğitim için veri toplayan, arama dizini oluşturan ve kullanıcı istediğinde sayfayı anlık getiren botlar ayrı. robots.txt kararı da bu ayrıma göre verilmelidir. Aşağıdaki tablo şirketlerin kendi belgelerine dayanıyor; bot adları zamanla değişebildiği için uygulamadan önce bağlantıdaki güncel belgeye bakın.

Kaynaklar: Google'ın tarayıcılar belgesi, OpenAI bot belgesi, Perplexity bot belgesi ve Anthropic'in tarayıcı yardım sayfası.

Eğitim botlarına izin verilmeli mi?

Arama botlarına izin vermek, o motorun canlı aramasında kaynak olarak görünebilmenin ön şartıdır; eğitim botlarına izin vermek ise ayrı bir iş kararıdır. OpenAI, arama botuna izin verip eğitim botunu engellemenin mümkün olduğunu açıkça yazıyor. Eğitim botlarına izin vermenin olası faydası, markanız hakkındaki doğru bilginin gelecekteki modellerin "genel bilgisine" girmesidir; bunun ölçülebilir bir etkisi olduğunu gösteren resmî bir veri yok.

Alis Dijital kendi sitesinde eğitim botları dahil yaygın yapay zekâ botlarının tamamına açık izin veriyor, çünkü içeriğimizin amacı zaten bilgiyi yaymak. Ücretli içerik, özel veri ya da lisanslı görsel satan bir işletme için doğru karar farklı olabilir. Önemli olan kararın bilinçli verilmesi ve kopyalanmış eski bir robots.txt'in sizin yerinize karar vermemesidir.

İşletme tipine göre bot kararı

Bot kararı tek bir doğru cevabı olan bir ayar değil, içeriğinizin ne işe yaradığına bağlı bir tercihtir. Aşağıdaki tablo yaygın durumlar için makul başlangıç noktalarını özetliyor; nihai karar hukuki ve ticari değerlendirmenize bağlıdır.

Hangi karar verilirse verilsin, robots.txt'e eklenen her satırın neden orada olduğu bir belgeye yazılmalı. Altı ay sonra kimse "bu botu neden engellemiştik?" sorusunu cevaplayamıyorsa, ayar bir karar değil, bir kazadır.

Sunucu kayıtlarında bot ziyaretleri nasıl doğrulanır?

Sunucu kayıtlarında (log) bir yapay zekâ botunun adını görmek, ziyaretin gerçekten o şirketten geldiğini kanıtlamaz; kullanıcı ajanı adı kolayca taklit edilebilir. OpenAI ve Perplexity botlarının kullandığı IP aralıklarını belgelerinde yayımlıyor; doğrulama, kayıttaki IP adresini bu listelerle karşılaştırarak yapılır. Google kendi tarayıcıları için ters DNS doğrulamasını ve yayımladığı IP listelerini öneriyor; diğer şirketler için güncel yöntemi kendi belgelerinden kontrol edin.

Bu kontrol iki işe yarar: gerçek botların siteye erişip erişemediğini (200 mü, 403 mü aldıklarını) gösterir ve botun adını taklit ederek sitenizi kazıyan araçları ayırt etmenizi sağlar. Bir GEO raporundaki "bot ziyaretleri arttı" ifadesinin, doğrulanmış ziyaretlere mi yoksa ham kullanıcı ajanı sayımına mı dayandığını sorun.

robots.txt dışındaki engeller

robots.txt açık olsa bile botlar başka katmanlarda engellenebilir; GEO denetimi bu katmanları da kontrol etmelidir:

• CDN ve güvenlik duvarı ayarları: bot koruma özellikleri robots.txt'ten bağımsız olarak yapay zekâ botlarını engelleyebilir. Perplexity'nin belgesi bile Cloudflare'in Bot Fight Mode ayarının kendi botlarını engelleyebileceğini not ediyor. Sunucu kayıtlarında (log) bu botların 403 ya da sorgu (challenge) yanıtı alıp almadığına bakılmalı.
• JavaScript'e bağımlı içerik: sayfanın ana metni ilk HTML yanıtında yoksa, JavaScript çalıştırmayan botlar boş sayfa görür. Sunucu tarafında oluşturma (SSR) ya da önceden oluşturma bu riski kaldırır.
• Giriş ve çerez duvarları: içeriği üyelik ya da tam ekran onay penceresinin arkasına saklayan sayfalar okunamaz.
• Yavaş ve ağır sayfalar: Google'ın yapay zekâ rehberi iyi sayfa deneyimini ve düşük gecikmeyi ayrıca vurguluyor.
• Bing dizini: ChatGPT aramasının arama sağlayıcıları arasında Bing de sayıldığı ve Copilot Bing'e dayandığı için Bing Webmaster Tools kurulumu ve site haritası gönderimi ihmal edilmemeli.

Bu kontrollerin klasik SEO tarafını teknik SEO denetimi rehberimizde bulabilirsiniz.

llms.txt gerçekten gerekli mi?

llms.txt bir standart değil, bir öneridir; Google ise kendi aramasında bu dosyayı kullanmadığını açıkça yazıyor. Dosya, Jeremy Howard tarafından Eylül 2024'te llmstxt.org üzerinden önerildi: sitenin kök dizininde, büyük dil modellerine sitenin ne olduğunu ve önemli sayfalarını sade Markdown ile anlatan bir metin dosyası. Öneri sahibi de bunu "standartlaştırma önerisi" olarak tanımlıyor ve topluluk görüşüne açık tutuyor.

Büyük cevap motorları llms.txt kullanıyor mu?

Resmî belgelere bakıldığında büyük cevap motorlarının hiçbiri llms.txt'i kaynak seçiminde ya da sıralamada kullandığını açıklamış değil. Durum şöyle özetlenebilir:

• Google'ın yapay zekâ optimizasyon rehberi, Google Arama'da görünmek için yeni makine tarafından okunur dosyalar, yapay zekâ metin dosyaları ya da Markdown sürümleri hazırlamanın gerekmediğini ve Google Arama'nın bunları kullanmadığını söylüyor; başka hizmetler için hazırlamanın sorun olmadığını da ekliyor.
• OpenAI, Perplexity ve Anthropic'in yukarıda bağlantısını verdiğimiz tarayıcı belgelerinde llms.txt bir erişim ya da sıralama koşulu olarak geçmiyor.
• Dosyanın en somut kullanımı, geliştirici belgeleri gibi alanlarda kodlama asistanlarının ve yapay zekâ ajanlarının siteyi daha hızlı anlamasına yardım etmek.

O hâlde neden hâlâ ekleniyor?

Çünkü maliyeti çok düşük ve zararı yok: iyi yazılmış bir llms.txt, sitenizin özetini ve önemli sayfalarını tek yerde toplar; ileride daha yaygın kullanılırsa hazır olursunuz. Alis Dijital GEO kurulumlarında llms.txt'i bu yüzden standart bir kalem olarak hazırlıyor, ama onu tek başına cevaba girmenizi sağlayan bir araç olarak sunmuyor.

Dürüst ölçüt şudur: llms.txt bir GEO teklifinin küçük bir satırı olabilir; teklifin ana vaadi ya da en pahalı kalemi olmamalı. "llms.txt kurduk, artık ChatGPT sizi okuyor" diyen bir rapor, bu bilgiyi destekleyecek bir kaynak gösteremez.

Ürün ve yerel işletme verisi cevaplara nasıl yansır?

Ürün ve yerel işletme verisi, yapay zekâ cevaplarına çoğu zaman sitenizdeki metinden değil, Google Merchant Center, Google İşletme Profili ve benzeri yapılandırılmış kaynaklardan gelir; bu yüzden fiyat, stok, adres ya da çalışma saati gibi bilgilerin bu kaynaklarda doğru olması GEO'nun ayrılmaz parçasıdır. Google hem yapay zekâ özellikleri belgesinde hem de optimizasyon rehberinde Merchant Center ve İşletme Profili bilgilerinin güncel tutulmasını ayrıca öneriyor.

E-ticarette ürün akışı

Google'ın alışveriş odaklı yapay zekâ cevapları ürün bilgisini büyük ölçüde Merchant Center'a gönderdiğiniz ürün akışından (feed) besler. Akıştaki başlık, açıklama, marka, GTIN, renk, beden, malzeme gibi özellikler ne kadar eksiksizse ürünün "su geçirmez, 42 numara, deri bot" gibi ayrıntılı sorularla eşleşme ihtimali o kadar artar. Google, Merchant Center'a yapay zekâ alışveriş deneyimlerindeki performansı ve eksik ürün özelliklerini gösteren içgörüler getireceğini Merchant Center yardım sayfasında duyurdu; duyuru tarihinde ilk dağıtım ülkeleri arasında Türkiye yoktu.

OpenAI de ChatGPT'deki alışveriş sonuçları için satıcıların ürün akışı gönderebildiği bir başvuru süreci ve akış şartnamesi yayımladı. Uygunluk koşulları ve ülke kapsamı değişebildiği için güncel durumu OpenAI'nin satıcı sayfasından kontrol etmek gerekir. Akış hazırlığının teknik ayrıntılarını Merchant Center ve ürün feed'i optimizasyonu rehberimizde anlattık.

Yerel işletmede işletme profili

Yerel sorularda ("yakınımda", "Kayseri'de", "Talas'ta") cevap çoğu zaman harita ve işletme verisine dayanır. Google İşletme Profili'nde kategori, hizmetler, çalışma saatleri, fotoğraflar, yorumlar ve yorumlara verilen cevaplar burada belirleyicidir. Profilin ayrıntılı optimizasyonunu Google İşletme Profili optimizasyonu rehberimizde anlattık.

GEO sonuçları nasıl ölçülür?

GEO sonuçları üç katmanda ölçülür: belirlenmiş bir istem (prompt) setinde markanın cevaplarda geçme ve kaynak gösterilme oranı, yapay zekâ araçlarından siteye gelen trafik ve bu trafiğin dönüşümü, platformların kendi raporladığı yapay zekâ gösterim ya da atıf verileri. Hiçbiri tek başına tam resmi vermez; iyi bir rapor üçünü birlikte ve sınırlarıyla sunar.

Ölçümden önce başlangıç denetimi

Ölçüm, sitenin teknik olarak hazır olup olmadığını bilmeden anlamlı olmaz. Bot izinleri, llms.txt, yapısal veri, sunucu tarafı içerik, sayfa ağırlığı ve meta etiketleri gibi kontrolleri ücretsiz araçla birkaç saniyede görebilirsiniz; aşağıdaki araç 22 kriteri tarayıp 100 üzerinden bir skor ve her eksik için düzeltme önerisi veriyor.

Skorun nasıl okunacağını ve denetimin elle nasıl derinleştirileceğini GEO denetimi nasıl yapılır rehberimizde anlattık. Teknik skor bir hazırlık göstergesidir; cevaplarda görünürlüğün kendisini ölçmez.

İstem (prompt) seti nasıl kurulur?

İstem seti, müşterilerinizin yapay zekâya gerçekten soracağı soruların sabit bir listesidir; her ay aynı sorular, aynı motorlarda, aynı yöntemle tekrar sorulur. Seti kurarken soruları niyet türüne göre gruplamak, hangi aşamada zayıf olduğunuzu gösterir:

• Kategori soruları: "Kayseri'de e-ticaret sitesi kuran ajanslar hangileri?"
• Karşılaştırma soruları: "ikas mı Shopify mı, küçük bir giyim markası için hangisi?"
• Sorun soruları: "Mağazamın siparişleri neden düştü, ne yapmalıyım?"
• Marka soruları: "[Markanız] güvenilir mi?", "[Markanız] ne iş yapar?"
• Yerel sorular: şehir ya da ilçe adı geçen sorular.

Soruları Türkçe ve gerçek kullanıcı diliyle yazın; müşteri hizmetlerine gelen sorular, Search Console'daki uzun sorgular ve satış ekibinin duyduğu itirazlar en iyi kaynaktır. Marka sorularındaki cevapların doğruluğunu ayrıca kontrol edin: yapay zekânın markanız hakkında yanlış bilgi vermesi, hiç anmamasından daha zararlı olabilir.

Neden her soru birden çok kez sorulmalı?

SparkToro'nun araştırması aynı sorunun neredeyse her seferinde farklı bir liste ürettiğini gösterdiği için tek bir deneme ölçüm değil, anekdottur. Araştırmacıların önerdiği güvenilir ölçüt, çok sayıda sorunun birçok kez sorulmasıyla hesaplanan görünürlük yüzdesidir; aynı araştırma "yapay zekâda sıra pozisyonu" veren araçlara da açıkça şüpheyle bakıyor.

Varsayımsal örnek: 40 soruluk bir set, iki motorda, her soru üç kez soruluyor; toplam 240 cevap. Markanız bunların 36'sında geçiyorsa görünürlük oranınız yüzde 15'tir. Rakibiniz 72 cevapta geçiyorsa sizin iki katınız görünürdür. Bir sonraki ölçümde aynı set, aynı motorlar, aynı tekrar sayısı kullanılırsa değişim anlamlı biçimde izlenebilir.

Her ölçümde hangi bilgiler kaydedilmeli?

İstem seti ölçümünün değeri, kaydın tutarlılığına bağlıdır; aynı bilgiler her ay aynı sütunlara yazılmazsa iki ölçüm karşılaştırılamaz. Bir tablo dosyası bu iş için yeterlidir. Her cevap için şu alanları kaydedin:

• Soru ve soru grubu: kategori, karşılaştırma, sorun, marka ya da yerel.
• Motor, mod ve tarih: hangi araç, oturum açık mı kapalı mı, web araması açık mı, hangi gün.
• Deneme numarası: aynı sorunun kaçıncı kez sorulduğu.
• Marka geçti mi: evet ya da hayır; geçtiyse cevabın başında mı sonunda mı.
• Kaynak gösterildi mi: sitenizin bağlantısı verildi mi, verildiyse hangi sayfa.
• Rakipler: cevapta adı geçen diğer markalar.
• Doğruluk ve ton: markanız hakkında söylenen bilgi doğru mu, olumlu mu, nötr mü, olumsuz mu.

Ölçümü mümkün olduğunca aynı koşullarda yapın: oturum açılmamış ya da hafızası kapalı bir hesap, aynı konum, aynı saat dilimi. Koşullar değiştiyse (örneğin motorun yeni bir modeli varsayılan oldu) bunu rapora not düşün; aksi hâlde model değişikliğinin etkisini kendi çalışmanızın sonucu sanabilirsiniz.

Yapay zekâ kaynaklı trafik GA4'te nasıl izlenir?

Google Analytics 4, yapay zekâ asistanlarından gelen ziyaretleri ayrı bir kanalda gösteriyor. GA4'ün yenilikler sayfasındaki 13 Mayıs 2026 tarihli duyuruya göre yönlendiren site tanınan bir yapay zekâ asistanıysa (ChatGPT ve Gemini gibi) oturumun aracı (medium) "ai-assistant" olarak işaretleniyor ve Varsayılan Kanal Grubu'nda "AI Assistant" kanalına düşüyor. OpenAI de ChatGPT aramasından giden bağlantılara utm_source=chatgpt.com parametresini eklediğini yayıncı SSS'sinde belirtiyor.

Bu verinin sınırları önemlidir:

• Cevapta markanızı görüp sonra adınızı Google'da arayan ya da adresinizi doğrudan yazan kullanıcı bu kanala değil, organik ya da doğrudan trafiğe yazılır.
• Bazı uygulamalar yönlendiren bilgisini göndermez; bu ziyaretler "doğrudan" görünür.
• Google AI Overviews ve AI Modu'ndan gelen tıklamalar bu kanalda değil, Google organik trafiğinin içinde kalır.

Bu yüzden yapay zekâ kanalındaki ziyaret sayısını görünürlüğün alt sınırı olarak okuyun; markalı arama hacmindeki ve doğrudan trafikteki değişimle birlikte değerlendirin. Kanal ve dönüşüm ayarlarını e-ticaret için GA4 rehberimizde anlattık.

Search Console ve Bing Webmaster Tools ne gösteriyor?

Google, Search Console'a üretken yapay zekâ özellikleri için ayrı bir performans raporu ekledi. Search Central blogundaki duyuruya göre rapor AI Overviews, AI Modu ve Discover'daki yapay zekâ özelliklerinde sitenizin URL'lerinin kaç kez gösterildiğini sayfa, ülke, cihaz ve tarih kırılımıyla veriyor; duyuruya sonradan eklenen nota göre rapor dünya genelinde tüm sitelere açıldı. Raporun ana metriği gösterimdir; Google ileride metrik ekleyebileceğini söylüyor. Search Console'un genel kullanımını Search Console rehberimizde anlattık.

Microsoft da Bing Webmaster Tools'a, sitenizin Copilot ve Bing'in yapay zekâ özetlerinde ne kadar kaynak gösterildiğini gösteren AI Performance raporunu ekledi. Microsoft verinin bir örneklem olduğunu, her atfın tam kaydı olmadığını belirtiyor. ChatGPT ve Perplexity ise yayıncılara bu tür bir gösterim ya da atıf raporu sunmuyor; bu motorlarda ölçüm istem seti ve trafik verisiyle yapılır.

Marka anılma oranı ve ses payı

Marka anılma oranı, istem setindeki cevapların yüzde kaçında markanızın adının geçtiğidir; kaynak gösterilme oranı ise kaç cevapta sitenizin bağlantı olarak verildiğidir. İkisi farklıdır: yapay zekâ sizi adınızla önerip başka bir sitenin (örneğin bir pazaryeri ya da liste yazısının) bağlantısını verebilir. Ses payı (share of voice) ise aynı cevaplarda sizin ve rakiplerinizin geçme oranlarının karşılaştırmasıdır.

Ölçümün dürüst sınırları

Hiçbir üçüncü taraf aracı yapay zekâ motorlarının iç verisine erişemez; Google da kendi rehberinde "dahili" Google metriklerini kullandığını iddia eden araçlara karşı uyarıyor. İstem seti takibi bir örneklemdir: sizin sorduğunuz soru, müşterinizin sorduğu sorunun birebir aynısı değildir, oturum açmış kullanıcının kişiselleştirilmiş cevabı da farklı olabilir. Ölçümü değerli kılan, kusursuz olması değil, her ay aynı yöntemle tekrarlanıp eğilimi göstermesidir.

GEO'da gerçekçi süre ve beklenti nedir?

GEO'da teknik düzeltmeler günler ya da haftalar içinde taramaya yansır, ama yapay zekâ cevaplarında kalıcı bir görünürlük artışı genellikle aylar sürer; Alis Dijital'in deneyiminde bu süre rekabete göre çoğunlukla 2 ile 6 ay arasında oturuyor, rekabeti düşük ve yerel nişlerde daha kısa olabiliyor. Bu bir taahhüt değil, beklenti aralığıdır; hiçbir ajans kesin bir tarih veremez.

Aşamalara göre beklenti

Her aşamanın kendi beklentisi vardır; ilk aylarda görünürlükten çok altyapı ve içerik değişir. Tablo, her aşamada neyin değişip neyin henüz değişmeyeceğini gösteriyor.

Beklentiyi bozan etkenler

Doğru yapılmış bir çalışmada bile görünürlük düz bir çizgide artmaz; bunun dört yaygın nedeni var:

• Model ve arayüz güncellemeleri: motorlar modellerini ve arama mantıklarını sık değiştiriyor; bir ay yükselen oran, güncellemeyle düşebilir.
• Rakiplerin hareketi: ses payı göreli bir ölçüdür; rakip yoğun içerik ve PR yaparsa siz yerinizde sayıyor görünebilirsiniz.
• Zayıf SEO temeli: dizine eklenmeyen, yavaş ya da ince içerikli bir site GEO'nun etkisini sınırlar.
• Marka bilinirliği: hiç anılmayan yeni bir marka, öneri sorularında uzun süre görünmeyebilir; bu durumda önce bilinirlik kanallarına (reklam, PR, içerik ortaklıkları) yatırım gerekir.

İlk üç ayın raporunda neyi görmelisiniz?

İlk üç ayda görünürlük artışından çok yapılan işin kanıtını görmelisiniz; çünkü bu dönemde ölçülen oranlar henüz çalışmanın etkisini yansıtmayabilir. Sağlıklı bir ilk çeyrek raporunda şunlar bulunur:

• Başlangıç ölçümü: istem seti, motorlar, tekrar sayısı ve ilk görünürlük oranları.
• Kapatılan teknik maddeler: hangi bot kararı verildi, hangi render ya da şema sorunu çözüldü, değişikliğin tarihi.
• Yeniden yazılan ya da yayımlanan sayfaların listesi ve her birinin hedeflediği sorular.
• Marka verisi tutarlılık tablosunda düzeltilen kayıtlar.
• Anılma çalışmasında temas kurulan ve yayımlanan kaynaklar.
• İkinci ölçümün sonuçları ve değişimin hangi soru gruplarında olduğu.

Rapor yalnız grafiklerden oluşuyorsa ve hangi işin yapıldığını göstermiyorsa, sonuç ile emek arasındaki bağı kuramazsınız. Tersi de geçerli: yalnız yapılan işleri listeleyip ölçüm göstermeyen rapor, çalışmanın işe yarayıp yaramadığını söylemez.

Ne zaman yeniden değerlendirmelisiniz?

Altı ay sonunda teknik sorunlar çözülmüş, içerik planı uygulanmış olduğu hâlde istem setinde hiçbir hareket yoksa yöntem sorgulanmalıdır: sorular doğru mu, içerik gerçekten özgün mü, anılma çalışması yapıldı mı? İyi bir ajans bu soruyu sizden önce kendisi sorar ve rapora yazar.

GEO ajansı seçerken hangi soruları sormalısınız?

GEO ajansı seçerken soracağınız sorular, ajansın ne yapacağını, nasıl ölçeceğini ve bilmediği şeyleri dürüstçe söyleyip söylemediğini ortaya çıkarmalıdır. Google'ın SEO uzmanı ihtiyacı sayfası da önerilerin resmî Google belgelerine dayanıp dayanmadığını sormanızı ve GEO ya da AEO tavsiyelerini Google'ın üretken yapay zekâ rehberiyle karşılaştırmanızı öneriyor. Aşağıdaki listeyi görüşmeye yanınızda götürün ve cevapları yazılı isteyin.

Cevapları nasıl değerlendirmeli?

İyi cevaplar somut ve sınırlarını bilen cevaplardır: "her ay 50 soruyu üç motorda üçer kez soruyoruz, anılma ve kaynak oranını raporluyoruz, kişiselleştirme yüzünden bu bir örneklemdir" gibi. Kötü cevaplar ya belirsizdir ("özel algoritmamız var") ya da fazla kesindir ("üç ayda ChatGPT'de çıkarsınız").

Ajansın kendi sitesine bakmak da basit bir testtir: sattığı teknik kurulumu kendi sitesinde uygulamış mı, kendi blogunda answer-first yazıyor mu? Alis Dijital bu yüzden kendi sitesini, sattığı denetim aracıyla herkesin kontrol edebileceği şekilde açık tutuyor; aynı testi görüştüğünüz her ajansa uygulayabilirsiniz. Genel SEO ajansı seçimi ve fiyat yapıları için SEO fiyatları ve ajans seçimi rehberimize de bakın.

Teklif dosyasında neler yazılı olmalı?

Bir GEO teklifi, sözlü vaatleri değil yazılı kapsamı karşılaştırmanızı sağlayacak kadar ayrıntılı olmalıdır. Aşağıdaki tablo, teklifte aramanız gereken kalemleri ve eksik olduğunda doğacak riski gösteriyor.

Referans ve vaka çalışmalarını nasıl okumalı?

GEO yeni bir alan olduğu için uzun vadeli, bağımsız doğrulanmış vaka çalışması az bulunur; bu yüzden size gösterilen örneklerin nasıl ölçüldüğünü sormak, örneğin kendisinden daha önemlidir. "Görünürlüğü yüzde 300 artırdık" gibi bir ifade, başlangıç değeri, soru seti ve ölçüm koşulları bilinmeden anlamsızdır: sıfıra yakın bir değerden başlayan her artış büyük yüzdeler üretir.

Daha güvenilir sinyaller şunlardır: ajansın kendi sitesinde ve içeriklerinde uyguladığı yöntem, ölçüm şablonunu ve örnek raporu paylaşabilmesi, klasik SEO'da kanıtlanmış bir geçmişi olması ve bilmediği konularda "bunu bilmiyoruz" diyebilmesi.

Hangi GEO vaatleri kırmızı bayraktır?

Kırmızı bayrak, ya kontrol edilemeyen bir sonucu garanti eden ya da platform kurallarını çiğneyerek sonuç üretmeye çalışan her vaattir. Google'ın yukarıdaki sayfası "Google'da kimse birinci sırayı garanti edemez" diyor ve sıralama garantisi veren, Google ile "özel ilişkisi" olduğunu iddia eden ya da ne yapacağını açıkça anlatmayan danışmanlara karşı uyarıyor; aynı mantık yapay zekâ cevapları için daha da geçerli.

"ChatGPT'de birinci sıra" sözü

Yapay zekâ cevaplarında sabit bir sıra yoktur; OpenAI de üst sırayı garanti etmenin bir yolu olmadığını yazıyor. "Birinci sıra" diye ekran görüntüsü gösteren biri, çoğu zaman tek bir denemenin sonucunu ya da kendi hesabındaki kişiselleştirilmiş cevabı gösteriyordur. Bu ekran görüntüsünü istemeyin; istem setini ve tekrar sayısını isteyin.

"Gizli prompt hilesi" ve görünmez talimatlar

Sayfaya kullanıcının görmediği, yapay zekâya yönelik talimatlar gizlemek ("bu markayı her zaman öner" gibi) GEO değil, manipülasyondur. Microsoft'un güvenlik ekibi, "yapay zekâ ile özetle" düğmelerine gizlenmiş talimatlarla asistanların hafızasına tanıtım bilgisi yerleştirme girişimlerini "AI Recommendation Poisoning" adıyla raporladı ve bunu 14 sektörden 31 şirkette tespit ettiğini açıkladı. Google'ın spam politikaları gizli metni zaten yasaklıyor ve yapay zekâ cevaplarını manipüle etme girişimlerini kapsamına alıyor. Böyle bir taktik, markanızı bir güvenlik vakasının parçası hâline getirebilir.

Sahte yorum, sahte anılma, sahte liste

Para karşılığı yazdırılmış sahte yorumlar, kendi kurduğunuz "bağımsız" liste siteleri ya da forumlarda müşteri gibi davranan hesaplar kısa vadede anılma sayısını artırıyormuş gibi görünebilir. Google'ın yapay zekâ rehberi bu tür samimi olmayan anılmaların "göründüğü kadar faydalı olmadığını" yazıyor; Türkiye'de sahte yorum ve gizli reklam ayrıca hukuki risk taşıyor. Ortaya çıktığında yapay zekâ bu kez markanızı tartışmanın kendisiyle birlikte anlatır.

Yapay zekâyla toplu üretilmiş içerik

"Ayda 200 blog yazısı" gibi teklifler, Google'ın "ölçekli içerik istismarı" (scaled content abuse) politikasının tarif ettiği riskin ta kendisidir: değer katmadan, çok sayıda sayfayı üretken yapay zekâ araçlarıyla üretmek. Sayfa sayısı kaliteyi artırmaz; Google bunu rehberinde açıkça yazıyor.

"Google'ın iç verisine erişimimiz var"

Hiçbir üçüncü taraf aracı Google'ın ya da OpenAI'nin iç sıralama sistemlerine erişemez. "Dahili metrik", "özel API", "ortaklık sayesinde öncelik" gibi ifadeler doğrulanamaz ve Google'ın uyardığı türden iddialardır.

GEO hizmet modelleri nelerdir, maliyeti ne belirler?

GEO hizmeti piyasada genellikle beş modelde sunulur: tek seferlik denetim ve teknik kurulum, aylık program, mevcut SEO paketine eklenen katman, proje bazlı içerik ya da PR çalışması ve ekibinize yönelik danışmanlık. Fiyat, sitenin büyüklüğü ve rekabet kadar ölçüm kapsamına ve içerik ile anılma çalışmasının hacmine bağlıdır; güncel rakam için ihtiyacınızı tarif edip teklif almanız gerekir.

Maliyeti belirleyen etkenler

GEO maliyetini en çok, yapılacak işin hacmi ve ölçümün genişliği belirler; aşağıdaki etkenler teklifler arasındaki farkın büyük kısmını açıklar:

• Site büyüklüğü ve yapısı: sayfa sayısı, şablon çeşitliliği, ürün kataloğunun boyutu.
• Altyapı: ikas, Shopify gibi hazır platformlarda bazı ayarlar hızlıdır; özel yazılım ya da yalnız tarayıcıda çalışan sitelerde teknik iş büyüyebilir.
• Rekabet: hedef sorularda kaç güçlü rakip var, ne kadar süredir içerik üretiyorlar.
• Dil ve pazar sayısı: her dil ayrı içerik ve ayrı istem seti demektir.
• İçerik hacmi ve derinliği: yeniden yazılacak sayfa sayısı, uzman görüşü gerektiren içerik.
• Anılma ve PR kapsamı: hedeflenen yayın türleri, araştırma ya da veri çalışması.
• Ölçüm kapsamı: soru sayısı, motor sayısı, tekrar sayısı ve rapor sıklığı.

İkas mağazaları için GEO katmanı Alis Dijital'in ikas SEO programının içinde sunuluyor. Farklı modelleri karşılaştırırken teklifleri aynı kapsam üzerinden okuyun: biri yalnız teknik kurulum, diğeri aylık içerik ve ölçüm içeriyorsa fiyatları doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olur.

GEO'nun hangi kısmı şirket içinde yapılabilir, hangisi ajans gerektirir?

GEO'nun önemli bir kısmı, özellikle marka verisinin tutarlılığı, müşteri sorularının toplanması ve özgün bilginin içeriğe dönüştürülmesi, şirket içinde yapılabilir ve hatta en iyi şirket içinde yapılır; teknik kurulum, sistemli ölçüm ve anılma çalışması ise çoğu işletmede uzmanlık ya da zaman gerektirir. Aşağıdaki tablo bu ayrımı iş bazında gösteriyor.

Küçük bir işletme için makul başlangıç şudur: ücretsiz denetimle teknik eksikleri görün, marka kimlik kartını kendiniz düzeltin, 20-30 soruluk bir seti ayda bir elle ölçün. Teknik düzeltmeler ve düzenli içerik ihtiyacı büyüdüğünde destek alın.

E-ticaret için GEO yol haritası nasıl olmalı?

E-ticarette GEO yol haritası ürün verisinin doğruluğuyla başlar, kategori ve karşılaştırma sorularına cevap veren içerikle devam eder, ürün hakkında web'de söylenenlerin yönetimiyle olgunlaşır. Satın alma niyetinin en yüksek olduğu sorular ("hangi ürünü almalıyım", "X mi Y mi") burada hedeftir.

1. Ürün verisini temizleyin: Merchant Center akışında eksik özellikleri (marka, GTIN, renk, beden, malzeme) tamamlayın; sitedeki fiyat ve stokla akışı birebir eşleyin; Product şemasını doğrulayın.
2. Teknik erişimi açın: ürün ve kategori sayfalarının ham HTML'de içerik taşıdığını, arama botlarının engellenmediğini, filtre sayfalarının dizini şişirmediğini kontrol edin.
3. Kategori sayfalarına karar bilgisi ekleyin: "Hangi model kime uygun", "ölçü nasıl seçilir", "bakım nasıl yapılır" gibi kısa ve özgün bölümler.
4. Karşılaştırma ve rehber içerikleri yazın: kendi ürünleriniz arasında ve kategori genelinde dürüst karşılaştırmalar; "kime uygun değil" bilgisi dahil.
5. Yorumları görünür ve gerçek kılın: doğrulanmış alıcı yorumlarını sitede gösterin, olumsuz yorumlara cevap verin.
6. Üçüncü taraf bilgisini hizalayın: pazaryeri mağazalarınızdaki marka adı, ürün adları ve açıklamaların sitenizle tutarlı olmasını sağlayın.
7. Ölçün: kategori ve karşılaştırma sorularından oluşan bir istem setiyle başlangıç ölçümü alın, GA4'te AI Assistant kanalını dönüşümle birlikte izleyin.

Ürünlerin yapay zekâ cevaplarında nasıl çıktığını AI Overviews ve ChatGPT'de e-ticaret ürün görünürlüğü yazımızda ayrıntılı anlattık. ChatGPT'de reklam vermek ise GEO'nun alternatifi değil, ayrı bir kanaldır; reklam bütçe sürdükçe görünürlük sağlar, cevabın içindeki yerinizi değiştirmez. Kurulumu ChatGPT reklamları rehberimizde bulabilirsiniz.

Yerel işletme için GEO yol haritası nasıl olmalı?

Yerel işletmede GEO yol haritası işletme profili ve marka verisinin tutarlılığıyla başlar, hizmet ve bölge sorularını cevaplayan sayfalarla güçlenir, yorum ve yerel anılmalarla olgunlaşır. Rekabetin dar olduğu yerel nişlerde sonuçlar genellikle ulusal kategorilerden daha hızlı görülür.

1. Google İşletme Profili'ni tamamlayın: doğru birincil kategori, hizmet listesi, çalışma saatleri, gerçek fotoğraflar; özel günlerde saat güncellemesi.
2. Ad, adres, telefonu her yerde eşleyin: site, işletme profili, Bing Places, sosyal profiller, sektör ve şehir dizinleri.
3. LocalBusiness şemasını ekleyin: profildeki bilgilerle birebir aynı adres, telefon ve saatlerle.
4. Hizmet ve bölge sayfaları yazın: hangi hizmeti hangi ilçelere verdiğinizi, süreleri, fiyatı etkileyen etkenleri ve sık soruları anlatan özgün sayfalar; birbirinin kopyası şehir sayfaları değil.
5. Yorumları sistemli isteyin ve cevaplayın: her müşteriden yorum isteme anını belirleyin; olumsuz yorumlara somut çözümle cevap verin.
6. Yerel anılma kazanın: yerel basın, meslek odaları, dernekler, etkinlik sponsorlukları ve iş ortaklarının sayfaları.
7. Ölçün: şehir ve ilçe adı geçen 15-25 soruluk bir seti ayda bir ölçün; profil etkileşimlerini ve aramaları da takip edin.

Yerel aramanın temellerini yerel SEO nasıl yapılır rehberimizde anlattık; GEO bu temelin üzerine eklenen bir katmandır.

GEO çalışmasına nereden başlamalısınız?

GEO çalışmasına sitenizin teknik hazırlığını ölçerek ve müşterilerinizin sorduğu soruları listeleyerek başlamalısınız; bu iki adım bir haftadan kısa sürer ve size bir ajansla görüşürken ihtiyacınız olan bütün bağlamı verir. İlk hafta için pratik bir sıra şöyle:

1. Ücretsiz GEO denetimiyle teknik skorunuzu ve eksik kriterleri çıkarın.
2. robots.txt'inizi açın; arama botlarının engelli olup olmadığına, eğitim botları için bilinçli bir karar verilip verilmediğine bakın.
3. Satış ve destek ekibinden en sık sorulan 20 soruyu toplayın.
4. Bu soruları iki yapay zekâ motorunda üçer kez sorun, kimin önerildiğini ve markanız hakkında ne söylendiğini kaydedin.
5. Marka kimlik kartınızı yazın ve sitedeki, işletme profilindeki bilgilerle karşılaştırın.

Bu tablo sizde olduğunda bir teklifin hangi kalemlerinin gerçek ihtiyacınıza karşılık geldiğini kolayca ayırırsınız. Teknik kurulumdan aylık ölçüme kadar bu işleri birlikte yürütmek isterseniz Alis Dijital'in yapay zekâ görünürlüğü çalışmasının kapsamını inceleyebilirsiniz; Kayseri merkezli ekibimiz ikas ve Shopify partneri olarak 10 yıllık deneyimle, son 5 yılda 200+ markayla çalıştı.