Çok Dilli ve Uluslararası SEO: Hreflang ve URL Yapısı Rehberi

Kısa cevap: Çok dilli ve uluslararası SEO, sitenizin her dil ve ülke sürümünü ayrı bir adreste yayınlayıp Google'a bu sürümlerin birbirinin karşılığı olduğunu hreflang ile bildirmek ve her pazar için içeriği yeniden yerelleştirmektir. Yurt dışına satan bir Türk markası için en az riskli başlangıç çoğu zaman tek bir .com alan adı altında dil ya da ülke klasörleri (/en/, /de/ gibi), her sayfada çift yönlü hreflang, x-default ve sayfanın kendisini gösteren canonical etiketidir. Ziyaretçiyi IP adresine göre zorla yönlendirmeyin; bir dil/ülke seçici ya da öneri bandı gösterin. Çeviri tek başına yetmez: anahtar kelime, para birimi, ölçü, ödeme, kargo ve iade bilgisi her pazar için ayrı ele alınmalıdır.

Uluslararası SEO nedir, çok dilli SEO'dan farkı ne?

Uluslararası SEO, bir sitenin farklı ülkelerdeki ve farklı dilleri konuşan arama kullanıcılarına doğru sürümüyle görünmesini sağlayan teknik ve içerik çalışmalarının toplamıdır. Çok dilli SEO bunun bir alt kümesidir: yalnız dili hedefler. Google bu iki durumu kendi belgelerinde ayrı tanımlar: Google Search Central'a göre çok dilli site, içeriği birden fazla dilde sunan sitedir; çok bölgeli site ise açıkça farklı ülkelerdeki kullanıcıları hedefleyen sitedir.

Ayrım kâğıt üstünde küçük görünür ama karar verirken her şeyi değiştirir. Almanca bir sayfa Almanya, Avusturya ve İsviçre'deki Almanca konuşanlara aynı anda hitap edebilir; bu dil hedeflemesidir. Ama bu üç ülkede fiyat, para birimi, kargo süresi ve yasal bilgiler farklıysa, aynı dilde üç ayrı ülke sürümüne ihtiyaç doğar; bu da ülke hedeflemesidir. Çoğu e-ihracatçı ikisini birden yapar.

Dil hedefleme ne zaman yeterlidir?

Fiyat, teslimat ve iade koşullarınız aynı dili konuşan tüm ülkelerde aynıysa dil hedeflemesi yeterlidir. Örneğin dünyanın her yerine aynı dolar fiyatıyla, aynı kargo kuralıyla satan bir el yapımı ürün markası tek bir İngilizce sürümle başlayabilir. Bu durumda hreflang kodu yalnız dil içerir (en, de gibi) ve yönetmeniz gereken sürüm sayısı düşük kalır.

Ülke hedeflemesi ne zaman şarttır?

Para birimi, vergi gösterimi, teslimat süresi, ödeme yöntemi ya da ürün yelpazesi ülkeye göre değişiyorsa ülke hedeflemesi şarttır. Birleşik Krallık'a sterlinle, ABD'ye dolarla satan bir giyim markası için tek bir “İngilizce” sayfa iki kitleye de yanlış fiyat gösterir. Burada en-GB ve en-US gibi dil-bölge kodları ve iki ayrı URL gerekir.

Tablodaki klasör adları yalnız örnektir; Google URL'deki “de” ya da “uk” gibi kısaltmalardan dil veya ülke çıkarmaz. Hedefi bildiren şey hreflang kodları ve sayfanın içeriğidir.

Yurt dışına satan bir Türk markasının çok dilli siteye ne zaman ihtiyacı olur?

Çok dilli siteye, hedef pazardaki müşteriler sizi kendi dillerinde aramaya ve sitenizden doğrudan almaya başladığı ya da bunu planladığınız anda ihtiyaç duyarsınız. Pazaryerlerinde (Amazon, Etsy gibi) satış yapıyorsanız arama görünürlüğünün bir kısmını platform üstlenir; kendi sitenize yabancı trafik çekmek istediğinizde ise uluslararası SEO sizin işiniz olur. E-ihracatın genel kurgusunu, şirket, ödeme ve gümrük adımlarını e-ihracat rehberimizde ayrıntılı anlattık; burada yalnız aramada bulunma tarafına odaklanıyoruz.

Karar için tahmine değil, elinizdeki veriye bakın. Search Console'da Performans raporunu ülkelere göre açtığınızda, Türkiye dışından anlamlı gösterim alıyorsanız talep zaten vardır. Yabancı ziyaretçiler Türkçe sayfaya gelip hemen çıkıyorsa, kaybettiğiniz satışın bir kısmı dil engelinden kaynaklanıyor olabilir.

Hangi işaretler “artık çok dilli siteye geçin” der?

• Search Console'da belirli bir ülkeden gelen gösterimler düzenli olarak artıyor ve sorgular o ülkenin dilinde.
• Pazaryerinde yurt dışı satışlarınız oturdu; aynı müşteriye kendi sitenizden, aracı komisyonu olmadan ulaşmak istiyorsunuz.
• Bayi, distribütör ya da toptan alıcılar sizi fuarlarda görüp sitenize bakıyor ve İngilizce ya da kendi dillerinde katalog arıyor.
• Reklamla yabancı trafik getiriyorsunuz ama açılış sayfası Türkçe ya da yarım çevrilmiş olduğu için dönüşüm düşük kalıyor.
• Ürününüzün yurt dışında belirgin bir arama talebi var (örneğin Türk havlusu, kilim, lokum, zeytinyağı, seramik gibi kategoriler).

Kaç dille başlamalısınız?

İlk adımda tek bir yabancı dil ya da tek bir öncelikli pazar seçmek, beş dili yarım yapmaktan daha iyi sonuç verir. Her yeni dil, çevirinin yanında anahtar kelime araştırması, müşteri hizmeti, iade süreci ve içerik bakımı demektir. Önce satış verisinin en güçlü olduğu pazarı seçin, o pazarda düzgün çalışan bir sürüm kurun, sonra ikinciye geçin. Hangi bölgelerin e-ihracat için öne çıktığını görmek isterseniz aşağıdaki e-kitap pazar seçimine iyi bir başlangıç verir.

Google bir sayfanın hangi dil ve ülke için olduğunu nasıl anlar?

Google bir sayfanın dilini görünür içeriğinden, hangi ülkeye yöneldiğini ise alan adı uzantısı, hreflang, sunucu konumu ve sayfadaki yerel sinyallerin birleşiminden anlar. Google Search Central'ın çok bölgeli siteler belgesine göre sayfanın dili, HTML'deki lang özniteliği ya da URL'den değil, kullanıcının gördüğü metinden algoritmayla belirlenir. Bu yüzden Türkçe menüsü olan ama gövdesi İngilizce bir sayfa, Google için karışık bir sinyaldir.

Google'ın kullandığı sinyaller

Belgede sayılan sinyaller şunlardır: ülkeye özgü alan adı uzantısı (ccTLD, örneğin .de), etiket, HTTP başlığı ya da site haritasıyla verilen hreflang, sunucu konumu ve sayfadaki diğer yerel ipuçları. Diğer ipuçları arasında yerel adres ve telefon numarası, yerel dil ve para birimi kullanımı, o ülkedeki sitelerden gelen bağlantılar ve Google İşletme Profili sinyalleri yer alır. Sunucu konumu tek başına belirleyici değildir; içerik dağıtım ağları (CDN) sayfayı dünyanın birçok noktasından sunduğu için Google bu sinyali zayıf kabul eder.

Google'ın dikkate almadığı şeyler

Google, geo.position ya da distribution gibi konum meta etiketlerini ve coğrafi hedefleme amaçlı HTML özniteliklerini dikkate almadığını açıkça yazar. Ayrıca yerelleştirilmiş sürümler belgesine göre Google bir sayfanın dilini anlamak için hreflang ya da lang özniteliğini kullanmaz; hreflang, dil algılamak için değil, sürümleri birbirine bağlamak içindir. Bir başka önemli not: Googlebot taramalarının çoğu ABD'deki IP adreslerinden yapılır ve tarayıcı istek başlığında Accept-Language göndermez. Dolayısıyla içeriği ziyaretçinin IP'sine ya da tarayıcı diline göre aynı URL'de değiştiren bir site, Google'a büyük olasılıkla yalnız bir sürümünü gösterir.

Bu rehber Google'ın belgelerine dayanır. Hedef pazarınızda Yandex, Baidu ya da Naver gibi yerel arama motorları güçlüyse, onların kendi yönergelerini ayrıca okuyun; bazı sinyalleri Google'dan farklı yorumlayabilirler.

URL yapısı nasıl seçilir: ülke alan adı, alt alan adı, alt klasör mü?

Uluslararası bir site için dört URL yapısı seçeneği vardır: her ülkeye ayrı alan adı (ccTLD), genel bir alan adı altında alt alan adları, genel bir alan adı altında alt klasörler ve URL parametreleri. Google ilk üçünü kullanılabilir sayar, parametreyi ise önermez. Hangisinin size uyduğu; bütçeye, ekibinizin teknik kapasitesine, kaç pazara gireceğinize ve her pazarda ne kadar bağımsız çalışmak istediğinize bağlıdır.

Aşağıdaki tablo, Google Search Central'ın çok bölgeli siteler belgesindeki artı ve eksileri temel alır; son sütun ise bir Türk e-ihracatçısının gözünden yorumdur.

Ülke alan adları (ccTLD): en güçlü sinyal, en yüksek bakım

Ülke alan adı, Google'a “bu site Almanya için” demenin en açık yoludur; ama her pazar için ayrı bir site yönetmeniz gerekir. Her alan adının kendi bağlantı profili, kendi Search Console mülkü, kendi içerik takvimi olur. example.de'nin topladığı bağlantılar example.fr'ye doğrudan güç taşımaz. Bazı ülke uzantıları ayrıca o ülkede adres ya da şirket şartı arar; kayıt koşullarını ilgili kayıt otoritesinden kontrol edin. Alan adının müsait olup olmadığını alan adı sorgulama aracıyla hızlıca görebilirsiniz.

Not: .tv, .me, .io gibi bazı ülke uzantıları Google tarafından genel uzantı (gTLD) gibi değerlendirilir; bunlar bir ülkeyi hedeflemez. .eu ve .asia gibi bölgesel uzantılar da Google'a göre genellikle .com ve .org gibi genel uzantı muamelesi görür.

.com.tr kullanıyorsanız neye dikkat etmelisiniz?

.com.tr bir Türkiye ülke uzantısıdır ve Google'a Türkiye'yi hedeflediğinizi söyler; bu yüzden yabancı pazarlar için tek başına iyi bir çatı değildir. example.com.tr/en/ altına İngilizce içerik koymak, Google'ın gözünde “Türkiye'deki İngilizce konuşanlar” için bir sürüm anlamına gelebilir. Yurt dışını ciddi hedefliyorsanız iki yol vardır: .com.tr'yi Türkiye'ye bırakıp uluslararası pazarlar için bir .com (ya da başka genel uzantı) açmak, ya da tüm siteyi .com altında toplayıp Türkiye'yi de bir sürüm olarak yönetmek. İkinci yol bir alan adı taşıması demektir; 301 yönlendirmeleri ve Search Console adres değişikliği adımları doğru yapılmazsa trafik kaybı yaşanabilir. Alan adı, DNS ve SSL temellerini domain, hosting ve SSL rehberimizde bulabilirsiniz.

Alt alan adları: ayrı ekipler için esneklik

Alt alan adı yapısı, pazarları teknik olarak ayırmanız gerektiğinde mantıklıdır. Örneğin ABD mağazanız Shopify'da, Türkiye mağazanız ikas'ta çalışıyorsa us.example.com ve example.com gibi bir ayrım kaçınılmaz olabilir; hreflang farklı alan adları ve alt alan adları arasında da çalışır. Eksi tarafı, her alt alan adının pratikte ayrı bir site gibi izlenmesi ve DNS ile sertifika ayarlarının her biri için yapılmasıdır.

Alt klasörler: çoğu KOBİ için en yönetilebilir yol

Alt klasörler, tek alan adı ve tek panel üzerinden birden fazla dil ya da ülke sürümü yönetmenin en kolay yoludur. Ana alan adınızın zaman içinde kazandığı bağlantılar ve marka bilinirliği aynı çatı altında kalır. Shopify'ın kendi yardım belgesi de çoğu mağaza için alt klasörü önerir ve alt klasörlerin ana alan adının otoritesini paylaştığını belirtir; ikas'ın Lokalizasyon özelliği de her bölge için /de, /uk gibi bir alt dizin tanımlar. Eksi tarafı, tek bir teknik hatanın (yanlış robots.txt satırı, bozuk şablon) tüm dilleri aynı anda etkileyebilmesidir.

URL parametreleri: neden kaçınmalısınız?

Dili ya da ülkeyi ?lang=de veya ?loc=de gibi parametrelerle seçmek Google'ın açıkça önermediği yapıdır. Parametreli adresler paylaşıldıkça, filtrelerle birleştikçe ve oturum bilgisiyle karıştıkça kontrol zorlaşır; Search Console'da ülke ya da dile göre ayrıştırma yapmak da güçleşir. Mevcut sitenizde böyle bir yapı varsa, her dil için kalıcı klasör adreslerine 301 yönlendirmeyle geçmeyi planlayın.

Kısa karar rehberi

• Bir ya da birkaç yabancı pazar, tek ekip, tek platform: .com + alt klasör.
• Pazarlar farklı platformda ya da farklı ortakla yönetilecek: alt alan adı ya da ayrı alan adı.
• Bir ülkede yerel şirket, yerel depo ve yerel pazarlama ekibi var, yıllarca orada kalacaksınız: o ülke için ccTLD düşünülebilir.
• Elinizde yalnız .com.tr var: uluslararası pazarlar için genel uzantılı bir alan adı planlayın.
• Hiçbir durumda dil seçimini yalnız çerez, oturum ya da parametreyle yapmayın; her sürümün kendi kalıcı URL'si olsun.

Klasörleri dile göre mi, ülkeye göre mi adlandırmalısınız?

Klasör adlarını, hreflang ile vereceğiniz hedeflemeyle tutarlı seçin: yalnız dil hedefliyorsanız /en/, /de/ gibi dil adları; dil ve ülke hedefliyorsanız /en-gb/, /de-at/ gibi birleşik adlar en okunur yapıdır. Google URL'deki bu kısaltmalardan hedef çıkarmaz, ama okunabilir bir yapı ekibinizin hata yapma olasılığını azaltır ve kullanıcıya da nerede olduğunu gösterir.

Sık yapılan bir karışıklık şudur: ikas'ta Birleşik Krallık bölgesine /uk alt dizini vermek tamamen normaldir, çünkü bu yalnız bir adres parçasıdır. Ama hreflang kodunda Birleşik Krallık “UK” ile değil, ISO standardındaki “GB” ile yazılır: en-GB. Klasör adı ile hreflang kodu aynı olmak zorunda değildir; hreflang kodunun doğru olması zorunludur.

Örnek bir URL ve hreflang haritası

Varsayımsal bir örnek: Türkiye'de ana pazarı olan, Almanya ve Avusturya'ya euroyla, Birleşik Krallık'a sterlinle satan, diğer tüm ülkeler için de genel bir İngilizce sürüm tutan bir ev tekstili markası.

Bu tabloda Avusturya sürümüne dikkat edin. Almanya ve Avusturya sayfaları arasında fiyat, kargo, iletişim ya da yasal bilgi farkı yoksa iki ayrı sürüm tutmak size yalnız bakım yükü getirir. Böyle bir durumda tek bir de sürümü, Almanca konuşan tüm ülkelere hizmet edebilir. Sürüm sayısını gerçek farklara göre belirleyin, ülke listesini doldurmak için değil.

Hreflang nedir, ne işe yarar ve ne işe yaramaz?

Hreflang, bir sayfanın başka dil ya da bölgelere yönelik karşılıklarını Google'a bildiren bir işaretlemedir; Google bu bilgiyle arama yapan kişiye onun dili ve bölgesine en uygun URL'yi göstermeye çalışır. Google'ın belgesi hreflang'i üç durumda önerir: sitenizin tamamen birden fazla dile çevrildiği durumlar, aynı dilde küçük bölgesel farklılıklar (ABD, Birleşik Krallık ve İrlanda İngilizcesi gibi) ve yalnız şablonun (menü, alt bilgi) çevrildiği, ana içeriğin tek dilde kaldığı siteler.

Hreflang'in yaptığı iş, aynı içeriğin sürümlerini bir küme olarak tanımlamaktır. Almanya'dan arama yapan biri sizin Türkçe ürün sayfanızı bulduysa ve o sayfanın de-DE karşılığı hreflang ile bağlıysa, Google sonuçta Almanca sayfayı göstermeyi tercih edebilir. Bu, yanlış dildeki sayfanın tıklanıp hemen terk edilmesini önler.

Hreflang bir sıralama kısayolu değildir

Hreflang bir sayfayı daha üst sıraya taşımaz; yalnız kümedeki doğru sürümün gösterilmesine yardım eder. Almanca sayfanız Almanca sorgu için zaten yeterince güçlü değilse, hreflang onu ilk sayfaya getirmez. Sıralama yine içerik kalitesi, arama niyetine uygunluk, bağlantılar ve teknik sağlıkla belirlenir. Bu yüzden hreflang kurulumunu “uluslararası SEO bitti” anlamında değil, temel bir altyapı adımı olarak görün.

Hreflang hangi sorunu çözmez?

• Kötü ya da eksik çeviriyi telafi etmez; kullanıcı yine sayfadan çıkar.
• Google'ın sayfa dilini algılamasını değiştirmez; Google dili görünür metinden kendisi belirler.
• Taranmayan ya da dizine eklenmeyen sayfayı dizine sokmaz; sayfa önce taranabilir ve dizine eklenebilir olmalıdır.
• Pazarda talep yoksa trafik yaratmaz; önce o dilde gerçekten aranan konuları bulmanız gerekir.
• Yanlış kurulduğunda hata vermez, sessizce yok sayılır; bu yüzden düzenli kontrol ister.

Hreflang nasıl kullanılır: üç uygulama yolu

Hreflang üç yolla verilebilir: sayfanın HTML head bölümüne link etiketiyle, sunucunun HTTP yanıt başlığıyla ya da XML site haritasıyla. Google'ın belgesine göre bu üç yöntem Google açısından eşdeğerdir; üçünü birden kullanmanın arama açısından bir faydası yoktur, yalnız yönetimi zorlaştırır. Sitenize en kolay ve en hatasız uygulanabilecek tek yöntemi seçin.

Yöntem 1: HTML head içinde link etiketi

En yaygın yöntem, her sayfanın head bölümüne kümedeki tüm sürümleri (sayfanın kendisi dahil) birer satırla yazmaktır. Örneğin Almanca ürün sayfasının head bölümünde şu satırlar bulunur: <link rel="alternate" hreflang="tr-TR" href="https://example.com/urun/pestemal/" />, <link rel="alternate" hreflang="de-DE" href="https://example.com/de-de/produkt/hamamtuch/" /> ve <link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://example.com/en/product/peshtemal/" />. Aynı üç satır, kümedeki diğer iki sayfada da birebir tekrarlanır.

Bu yöntemde iki teknik ayrıntı önemlidir. Birincisi, adresler tam olmalıdır: Google'a göre alternatif URL'ler https:// dahil eksiksiz yazılır, /de-de/ gibi göreli yollar kabul edilmez. İkincisi, head bölümü geçerli kalmalıdır. Google'ın geçerli sayfa meta verileri belgesine göre head içinde yalnız title, meta, link, script, style, base, noscript ve template öğeleri bulunmalıdır; Google head içinde img ya da iframe gibi geçersiz bir öğeye rastlarsa ondan sonraki öğeleri okumaz. Bir uygulamanın head'in başına eklediği bir takip pikseli görseli, altındaki tüm hreflang satırlarını görünmez hâle getirebilir.

Yöntem 2: HTTP yanıt başlığı

HTTP başlığı yöntemi, HTML olmayan dosyalar için tasarlanmıştır; en tipik örnek farklı dillerdeki PDF ürün kataloglarıdır. Sunucu, dosyayı döndürürken Link başlığında tüm sürümleri listeler; biçim kabaca Link: <https://example.com/katalog-tr.pdf>; rel="alternate"; hreflang="tr", <https://example.com/catalog-en.pdf>; rel="alternate"; hreflang="en" şeklindedir. Her sürüm aynı listeyi, kendisi dahil, döndürmelidir. Bu yöntem sunucu yapılandırmasına erişim istediği için hazır e-ticaret platformlarında genellikle kullanılmaz.

Yöntem 3: XML site haritası

Site haritası yöntemi, çok sayıda sayfa ve sürüm olduğunda ya da sayfa şablonuna müdahale edemediğinizde pratiktir. Site haritasının kök öğesine xmlns:xhtml="http://www.w3.org/1999/xhtml" ad alanı eklenir; her url kaydında önce loc ile sayfanın adresi, ardından kümedeki her sürüm için (kendisi dahil) bir <xhtml:link rel="alternate" hreflang="de-DE" href="https://example.com/de-de/produkt/hamamtuch/" /> satırı yazılır. Üç sürümlü bir kümede her url kaydı aynı üç xhtml:link satırını içerir.

Site haritası yönteminin iki sınırı vardır. Google'a göre bir site haritası yalnız bulunduğu dizinin altındaki URL'leri içerebilir; farklı alan adlarındaki sayfaları aynı haritada listelemek istiyorsanız Google'ın çapraz site gönderimi kurallarına bakın, genel kural tüm alan adlarının Search Console'da sizin adınıza doğrulanmış olmasıdır. Ayrıca her url kaydı tüm sürümleri tekrarladığı için dosya hızla büyür; site haritası protokolünün URL sayısı ve dosya boyutu sınırlarını aşmamak için haritayı parçalara bölün.

Hangi yöntemi seçmelisiniz?

Hazır bir e-ticaret altyapısı kullanıyorsanız, platformun otomatik ürettiği yöntemi kullanın ve üstüne ikinci bir yöntem eklemeyin. Shopify, Markets yapılandırmasına göre hreflang etiketlerini otomatik üretir; özel yazılımlı bir sitede ise geliştiriciniz HTML etiketi ya da site haritasından birini seçmelidir. Aynı sayfa için HTML'de bir küme, site haritasında farklı bir küme bildirmek en zor fark edilen hatalardan biridir; Google iki çelişen sinyal arasında hangisine güveneceğini bilemez.

Dil ve bölge kodları nasıl yazılır: ISO 639-1 ve ISO 3166-1 Alpha-2

Hreflang değeri, ISO 639-1 biçiminde iki harfli bir dil kodu ve isteğe bağlı olarak ISO 3166-1 Alpha-2 biçiminde iki harfli bir ülke kodundan oluşur; ikisi kısa çizgiyle birleştirilir: de-AT, en-GB, tr-TR. Dil kodu her zaman önce gelir ve zorunludur. Google'a göre yalnız ülke kodu yazmak geçerli değildir; ülke kodu tek başına kullanılamaz.

Büyük-küçük harf Google için fark etmez, ama okunabilirlik için dil kodunu küçük, ülke kodunu büyük yazmak yaygın bir alışkanlıktır. Çince gibi birden fazla yazı sistemi olan dillerde ISO 15924 yazı kodu da eklenebilir: zh-Hans (basitleştirilmiş), zh-Hant (geleneksel). Google ayrıca Latin Amerika İspanyolcası için kullanılan es-419 gibi bölge kodlarını desteklemediğini belirtir.

Son satır, bir önceki bölümdeki /uk klasörü uyarısıyla birlikte okunduğunda önemlidir: hreflang değerinde “uk” yazarsanız Google bunu Ukraynaca olarak okur. Birleşik Krallık'ı hedefliyorsanız doğru değer en-GB'dir.

Genel dil kodu ile bölge kodunu birlikte kullanmak

Google, belirli bir bölgede olmayan ama o dili konuşan kullanıcılar için genel bir dil sürümü (örneğin yalnız en) tanımlamanızı önerir. Kümenizde en-GB ve en-US varsa, Kanada ya da Avustralya'dan gelen İngilizce konuşan kullanıcı için genel bir en sürümü yoksa Google'ın seçeceği sayfa öngörülemez. Genel dil sürümü bu boşluğu kapatır; aynı sayfaya hem en hem x-default verebilirsiniz.

Çift yönlülük, kendine referans ve x-default nasıl kurulur?

Hreflang'in çalışması için kümedeki her sayfa hem kendisini hem de diğer tüm sürümleri listelemeli, listelenen her sayfa da aynı şekilde geri bağlantı vermelidir. Google'ın belgesindeki ifade nettir: iki sayfa birbirini göstermiyorsa etiketler yok sayılır. Bu kural, başka bir sitenin kendisini sizin sayfanızın alternatifi ilan etmesini engellemek için vardır; yan etkisi ise tek yönlü kurulan hreflang'in sessizce boşa gitmesidir.

Geri bağlantı (return link) şartı

Türkçe sayfa Almanca sayfayı alternatif olarak gösteriyor ama Almanca sayfa Türkçe sayfayı göstermiyorsa, bu ikili için hreflang işlemez. En sık görüldüğü yer, sonradan eklenen dillerdir: yeni bir Fransızca sürüm açılır, Fransızca sayfalara tüm küme yazılır ama eski Türkçe ve İngilizce sayfaların şablonu güncellenmez. Sonuç, Fransızcanın hiçbir kümeye bağlanamamasıdır. Google, tam kümeyi her sayfada tutmak zorsa yeni sürümleri en azından baskın dil ya da dillerinizle çift yönlü bağlamaya öncelik vermenizi önerir.

Kendine referans (self-referencing) neden gerekli?

Her sayfa, hreflang listesinde kendi adresini de içermelidir. Google'ın belgesine göre her sürüm, kendisi dahil tüm sürümleri listeler ve bu liste kümedeki her sayfada aynıdır. Bu yüzden pratikte kural basittir: kümede beş sürüm varsa, beş sayfanın her birinde aynı beş satır bulunur. Bir sayfanın kendini listeden çıkarması, kümenin tutarlılığını bozar ve hata ayıklamayı zorlaştırır.

x-default nedir, nereye verilmelidir?

x-default, kullanıcının dili ya da bölgesi kümedeki hiçbir sürümle eşleşmediğinde gösterilecek varsayılan sayfayı belirten özel bir hreflang değeridir. Google'a göre x-default en çok dil/ülke seçici sayfalar ya da ziyaretçiyi yönlendiren ana sayfalar için uygundur; dil kodu içermez. Örnek satır şöyledir: <link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://example.com/en/" />.

Bir Türk e-ihracatçısı için x-default'u nereye vereceğiniz, “eşleşmeyen ziyaretçi en çok hangi sayfadan memnun kalır?” sorusunun cevabıdır. Çoğu durumda genel İngilizce sürüm en mantıklı varsayılandır; Japonya'dan gelen biri Türkçe sayfadan çok İngilizce sayfayla işini görür. Eğer bir ülke seçici sayfanız varsa (“Bulunduğunuz ülkeyi seçin”), x-default'u o sayfaya vermek de Google'ın örnekleriyle uyumludur.

Bir kümeyi doğru kurmanın adımları

1. Her içerik için karşılık tablosu çıkarın: hangi Türkçe ürün sayfası hangi Almanca, İngilizce ürün sayfasına denk geliyor? Karşılığı olmayan sayfayı kümeye eklemeyin.
2. Her sürüm için tam ve kanonik URL'yi yazın: https ile, son eğik çizgi dahil, yönlendirmesiz adres.
3. Her sürüme doğru dil ya da dil-bölge kodunu atayın; genel bir dil sürümü ve x-default belirleyin.
4. Aynı listeyi kümedeki tüm sayfalara (kendileri dahil) yazın; şablon üzerinden üretmek elle yazmaktan güvenlidir.
5. Kaynak kodda ya da bir tarama aracıyla, rastgele seçtiğiniz birkaç kümede geri bağlantıların eksiksiz olduğunu doğrulayın.
6. Yeni dil eklendiğinde ya da bir ürün kaldırıldığında kümeleri güncellemeyi yayın sürecinizin bir adımı yapın.

Hreflang ile canonical birlikte nasıl çalışır?

Her dil ya da bölge sürümü kendisini kanonik göstermeli, hreflang ise bu kanonik sürümleri birbirine bağlamalıdır. Google'ın yinelenen URL'leri birleştirme belgesine göre hreflang kullanıyorsanız kanonik sayfayı aynı dilde belirtmelisiniz; aynı dilde bir kanonik yoksa en iyi alternatif dili seçmelisiniz. Almanca sayfanın canonical etiketini Türkçe sayfaya çevirmek, Google'a “Almanca sayfa aslında Türkçe sayfanın kopyası, onu dizine ekleme” demektir ve hreflang kümesini anlamsızlaştırır.

Belgede iki önemli ayrıntı daha vardır. Birincisi, Google kanonik seçerken hreflang kümesinin parçası olan URL'leri tercih eder. İkincisi, hreflang, lang, media ya da type öznitelikleri içeren rel="canonical" işaretlemeleri kanonikleştirme için kullanılmaz. Yani canonical ve hreflang ayrı satırlarda, ayrı görevlerle yazılır.

Aynı dilde iki bölge sürümü kopya sayılır mı?

Aynı dilde, içeriği neredeyse aynı iki bölge sürümü (örneğin en-GB ve en-US) Google tarafından yinelenen içerik olarak değerlendirilebilir. Google'ın belgesine göre bir sayfanın yerelleştirilmiş sürümleri, ana içerik çevrilmeden kaldığında kopya sayılır; farklı dillere çevrilmiş sayfalar kopya değildir. Aynı dildeki sürümlerde bu çeviri farkı olmadığı için Google kümeden birini kanonik seçebilir. Hreflang doğru kurulmuşsa arama sonucunda yine bölgeye uygun URL gösterilebilir, ama en sağlam yol sürümleri gerçekten farklı kılmaktır: para birimi, fiyat, teslimat süresi, iade adresi, yerel yazım ve yerel müşteri yorumları.

Google'ın çok bölgeli siteler belgesi de aynı dildeki benzer ya da yinelenen içerik için bir tercih yapıp canonical ve hreflang'i birlikte kullanmayı önerir. Örneğin example.de ve example.com/de/ aynı Almanca içeriği aynı kitleye gösteriyorsa, bunlardan biri tercih edilen sürüm olmalıdır. Aynı pazarı aynı dilde hedefleyen iki adres tutmak, kendi sayfalarınızı birbirine rakip yapar.

En sık hreflang hataları ve çözümleri

Hreflang hatalarının çoğu sessizdir: site çalışır, sayfalar açılır, ama Google yanlış sürümü göstermeye devam eder. Google, Search Console'daki Uluslararası Hedefleme raporunu kullanımdan kaldırdığını ve hreflang'i desteklemeye devam ettiğini duyurdu; bu yüzden hreflang hatalarını artık Search Console'da hazır bir listede görmezsiniz. Kontrolü kaynak kodu, tarama araçları (Screaming Frog, Sitebulb gibi) ve dönemsel örnekleme ile kendiniz yapmanız gerekir. Genel teknik kontrol sırasını teknik SEO denetimi rehberimizde anlattık; aşağıdaki tablo yalnız uluslararası tarafa özgü hataları toplar.

Hreflang'i JavaScript ile eklemek güvenli mi?

En güvenli yol, hreflang satırlarının sunucunun gönderdiği ilk HTML'de bulunmasıdır. Google JavaScript'i işleyebilse de, etiketlerin yalnız sayfa tarayıcıda çalıştıktan sonra eklenmesi, işleme sırasına ve hatalarına bağlı yeni bir risk katmanı ekler. Bir uygulama ya da etiket yöneticisiyle hreflang basıyorsanız, URL Denetimi aracındaki işlenmiş HTML'de etiketlerin göründüğünü mutlaka kontrol edin; mümkünse şablon düzeyine taşıyın.

Ziyaretçiyi IP ya da tarayıcı diline göre otomatik yönlendirmek neden risklidir?

IP adresine ya da tarayıcı diline göre zorla yönlendirme, hem Google'ın sitenizin tüm sürümlerini görmesini engelleyebilir hem de doğru tahmin edilemeyen kullanıcıları yanlış sayfaya hapseder. Google'ın çok bölgeli siteler belgesi, kullanıcıyı bir dil sürümünden diğerine otomatik yönlendirmekten kaçınmayı ve kullanıcının dilini tahmin ederek yönlendirme yapmamayı açıkça önerir. Bunun yerine sayfalarda diğer dil sürümlerine bağlantı vermenizi, kullanıcının tıklayarak seçmesini ister.

Googlebot neden yalnız tek bir sürümü görür?

Googlebot taramalarının çoğu ABD'den yapılır ve tarayıcı Accept-Language başlığı göndermez. Siteniz ABD IP'sini gören her ziyaretçiyi /en-us/ sürümüne yönlendiriyorsa, Googlebot Almanca ya da Türkçe sürüme ulaşmakta zorlanabilir. Google'ın yerel ayara uyarlanan sayfalar belgesi de içeriği ziyaretçinin ülkesine ya da diline göre aynı URL'de değiştiren sitelerde Google'ın tüm yerel sürümleri tarayamayabileceğini, dizine ekleyemeyebileceğini ya da sıralayamayabileceğini belirtir ve her yerel sürüm için ayrı URL kullanıp hreflang ile işaretlemeyi önerir. Shopify'ın belgesi de bu riski kabul eder: Shopify'ın otomatik yönlendirmesi müşterilere uygulanır ama arama motoru tarayıcıları bunun dışında tutulur, çünkü tarayıcıları konuma göre yönlendirmek mağazanın yalnız bir sürümünün dizine eklenmesine yol açar.

Kullanıcı açısından sorun ne?

IP tabanlı tahmin sık yanılır: Almanya'da yaşayan Türk bir müşteri, iş seyahatinde olan bir İngiliz alıcı, VPN kullanan bir ziyaretçi ya da şirket ağı üzerinden başka ülkede görünen bir satın alma uzmanı yanlış sürüme düşer. Yönlendirme zorunluysa ve geri dönüş yolu yoksa, bu kişiler aradıkları sayfaya ulaşamaz. Ayrıca bir arkadaşının paylaştığı Türkçe ürün bağlantısını açan yurt dışındaki biri, istemediği halde başka bir sayfaya gönderilir.

Avrupa Birliği'ne satıyorsanız hukuki boyut

Avrupa Birliği'nin coğrafi engellemeyi düzenleyen 2018/302 sayılı Tüzüğü, satıcının müşteriyi uyruğu ya da ikamet yeri gibi nedenlerle ilk girmek istediği arayüzden farklı bir sürüme, müşterinin açık onayı olmadan yönlendirmesini yasaklar; onay verilse bile ilk sürüm müşteri için kolayca erişilebilir kalmalıdır. Shopify'ın Markets belgesinde de alan adına göre otomatik yönlendirmenin AB içinde uygulanmadığı not edilir. Tüzüğün size nasıl uygulanacağı iş modelinize bağlıdır; AB'ye doğrudan satış yapıyorsanız bu konuyu hukukçunuzla değerlendirin.

Doğru yöntem: öneri bandı ve kalıcı dil seçici

• Öneri bandı: Ziyaretçinin konumu ya da tarayıcı dili farklı bir sürüme işaret ediyorsa, sayfanın üstünde “Almanya'dan bağlanıyorsunuz gibi görünüyor, Almanca mağazaya geçmek ister misiniz?” gibi kapatılabilir bir band gösterin. Seçimi kullanıcı yapar.
• Kalıcı dil/ülke seçici: Üst menüde ya da alt bilgide her sayfadan erişilen bir seçici bulunsun ve seçici, mevcut sayfanın diğer dildeki karşılığına götürsün, ana sayfaya değil.
• Seçimi hatırlama: Kullanıcının seçimini çerezle hatırlamak sorun değildir; sorun, içeriği çerezle aynı URL'de değiştirmektir. Her sürümün kendi URL'si olsun.
• Tarayıcıları serbest bırakma: Band ya da açılır pencere, sayfa içeriğini kapatmamalı ve tarayıcıların sayfayı okumasını engellememelidir.
• Bayrak yerine dil adı: Dil seçicide bayrak tek başına yanıltıcıdır (İngilizce için hangi bayrak?); dil adını kendi dilinde yazın: Deutsch, English, Türkçe.

Çeviri değil yerelleştirme: her pazar için ne değişmeli?

Yerelleştirme, içeriği hedef pazarın dilinde, o pazarın arama alışkanlıklarına, para birimine, ölçü birimlerine, ödeme ve teslimat beklentilerine göre yeniden kurmaktır; çeviri bunun yalnız bir parçasıdır. Türkçe metni kelimesi kelimesine Almancaya aktaran bir site teknik olarak çok dillidir ama Alman alıcı için çoğu zaman güven vermez. Fiyatın TL kalması, kargo süresinin belirsizliği, iade adresinin Türkiye'de olduğunun saklanması gibi ayrıntılar dönüşümü SEO'dan daha çok etkiler.

Anahtar kelime araştırmasını her pazar için ayrı yapın

Türkçe anahtar kelime listenizi çevirmek, hedef pazarda insanların gerçekte ne aradığını göstermez; araştırmayı her dil ve ülke için baştan yapmanız gerekir. Örneğin peştamal için İngilizce konuşan alıcılar “Turkish towel”, “peshtemal” ve “hammam towel” gibi farklı terimler kullanır; Almanca konuşan alıcılar ise sıklıkla “Hamamtuch” der. Aynı dilde bile ülkeler ayrışır: Birleşik Krallık'ta “trainers” ve “jumper” denilen ürünler ABD'de “sneakers” ve “sweater” olarak aranır. Araştırma yöntemini, araçları ve niyet sınıflandırmasını anahtar kelime araştırması rehberimizde anlattık; aynı yöntemi her pazar için o pazarın dil ve ülke ayarıyla tekrarlayın.

• Araçlarda konum ve dil ayarını hedef pazara çevirin; Türkiye ayarıyla yapılan İngilizce araştırma yanıltıcıdır.
• Hedef ülkede o kelimeyle çıkan ilk sayfadaki sonuçlara bakın: ürün sayfası mı, rehber mi, pazaryeri mi? Niyet ülkeden ülkeye değişebilir.
• Ana dili o dil olan bir kişiyle terim listesini doğrulayın; çeviri programının önerdiği kelime pazarda kullanılmıyor olabilir.
• Kategori ve ürün adlarını, kelime araştırmasına göre o dilde yeniden adlandırın; Türkçe kategori yapısını aynen çevirmek zorunda değilsiniz.

Para birimi, fiyat ve vergi gösterimi

Her ülke sürümü, fiyatı o ülkenin para biriminde ve o ülkenin alışık olduğu biçimde göstermelidir. Almanya'da ondalık ayırıcı virgüldür, binlik ayırıcı noktadır; ABD ve Birleşik Krallık'ta tersidir. AB'deki tüketicilere satışta fiyatların vergiler dahil gösterilmesi beklenir; gümrük, KDV ve IOSS ayrıntılarını Avrupa'ya e-ihracat ve IOSS rehberimizde ayrıca ele aldık. Döviz kuruna göre otomatik çevrilen fiyatlarda yuvarlama kuralı belirleyin: 37,83 euro yerine 37,90 ya da 39,00 gibi pazarın alışık olduğu fiyat noktaları güven verir. Vergi ve fiyat gösterimine ilişkin yükümlülükler ülkeye göre değiştiği için mali müşavirinizle ve gerekiyorsa hedef ülkedeki danışmanla teyit edin.

Ölçü birimleri, beden ve teknik bilgi

Ölçü ve beden bilgisi, iade oranını doğrudan etkileyen yerelleştirme alanıdır. ABD'ye satıyorsanız inç ve pound beklenir; Birleşik Krallık'ta günlük kullanımda metrik ve eski İngiliz birimleri karışık kullanılır, bu yüzden iki birimi birlikte vermek güvenlidir; kıta Avrupası'nda santimetre ve kilogram standarttır. Giyim ve ayakkabıda ülkelere göre farklı beden sistemleri vardır; beden tablosunu her pazar için o pazarın sistemiyle verin. Elektrikli ürünlerde fiş tipi ve voltaj, gıdada içerik ve alerjen bilgisinin hedef ülke kurallarına uygun yazımı, kozmetikte etiket bilgisi yerelleştirmenin bir parçasıdır.

Ödeme yöntemleri

Kart her yerde kabul görse de birçok pazarda alıcıların bir kısmı yerel ödeme yöntemlerini tercih eder; ödeme sayfasında bu yöntemleri görmemek sepeti terk etme nedenidir. Örneğin Hollanda'da iDEAL, Belçika'da Bancontact, Polonya'da BLIK yaygın yerel yöntemlerdir; Almanya'da faturayla ya da sonradan ödeme seçenekleri de bilinir. Hangi yöntemi hangi altyapıyla sunabileceğiniz şirket yapınıza ve ödeme sağlayıcınıza bağlıdır; tahsilat tarafını e-ihracatta ödeme ve tahsilat rehberimizde karşılaştırdık. Pazara girmeden önce o ülkedeki güncel ödeme tercihlerini ayrıca araştırın.

Kargo, teslimat süresi ve iade bilgisi

Yurt dışındaki alıcı, Türkiye'den gelecek bir paketin ne zaman geleceğini, gümrük ya da ek ücret ödeyip ödemeyeceğini ve iadenin nasıl yapılacağını satın almadan önce bilmek ister. Bu bilgileri her pazarın sayfasında, o pazarın diliyle ve o pazara özgü rakamlarla verin; “uluslararası kargo” başlıklı tek bir genel sayfa yetmez. Lojistik ve gümrük kurgusunu e-ihracatta kargo ve gümrük rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz; SEO açısından önemli olan, bu bilgilerin taranabilir metin olarak ürün ve kategori sayfalarından erişilebilir olmasıdır.

Güven sinyalleri ve iletişim

Yabancı bir alıcı, tanımadığı bir Türk markasından alışveriş yaparken güven ararken önce iletişim bilgisine, yasal sayfalara ve diğer müşterilerin yorumlarına bakar. Her sürümde o dilde yazılmış iletişim sayfası, gerçek şirket bilgisi, gizlilik ve iade politikası bulunmalıdır. Gerçekte olmayan bir yerel adres ya da telefon numarası eklemeyin; Google yerel adresi bir sinyal sayar ama uydurma bilgi hem kullanıcıyı hem güveni zedeler. Müşteri hizmetini o dilde veremiyorsanız bunu dürüstçe yazın ve e-posta yanıt süresini belirtin.

Başlık, açıklama ve URL her dil için nasıl yerelleştirilir?

Her dil sürümünün title ve meta description alanları, o dildeki anahtar kelime araştırmasına göre ayrı yazılmalıdır; Türkçe başlığın çevirisi çoğu zaman uzunluk, kelime sırası ve arama terimi açısından yanlış olur. Almanca kelimeler Türkçeden uzun olabildiği için doğrudan çeviri arama sonucunda kesilen başlıklara yol açar. Başlık ve açıklama yazmanın genel kurallarını meta title ve description rehberimizde bulabilirsiniz.

Title ve meta description

• Her dilde birincil terimi başa yakın koyun; o dilde arama sonucunda kesilmeyecek uzunlukta tutun.
• Marka adınızı her dilde aynı yazın; ürün tipini ise o dilin terimiyle yazın.
• Açıklamada o pazara özgü faydayı yazın: “Almanya'ya 3-5 iş günü teslimat” gibi bir bilgi ancak doğruysa ve sayfada da yazıyorsa yer alsın.
• Aynı açıklamayı tüm dil sürümlerine kopyalamayın; her pazar ayrı bir arama sonuç sayfasıdır.

Her dil için birkaç başlık ve açıklama seçeneği çıkarıp uzunluğunu kontrol etmek isterseniz aşağıdaki araçla taslak oluşturabilir, sonra ana dili o dil olan biriyle son hâline getirebilirsiniz.

URL'de yerel kelimeler

Google, URL'de yerel dildeki kelimeleri kullanmanızda sorun görmez; uluslararasılaştırılmış alan adları (IDN) da kullanılabilir, yeter ki URL'ler UTF-8 kodlamayla ve doğru biçimde kaçışlı yazılsın. Almanca sayfa için /de-de/produkt/hamamtuch/ adresi, /de-de/urun/pestemal/ adresinden kullanıcı için daha anlaşılırdır. Pratikte Türkçe ve Almanca karakterler (ş, ğ, ü, ß) yerine sade Latin harfleri kullanmak paylaşım ve kopyalamada sorun çıkarmaz; bu bir zorunluluk değil, işletme kolaylığıdır. Arapça ya da Rusça gibi farklı alfabeler için yerel karakterli URL'ler de mümkündür, ama tarayıcı adres çubuğu ve paylaşım biçimini önceden test edin.

Sayfa içi öğeler ve yapısal veri

Başlıklar, görsel alt metinleri, buton metinleri, form etiketleri ve hata mesajları da yerelleştirmenin parçasıdır; yarısı çevrilmiş bir sayfa Google'a karışık dil sinyali verir. Google'ın önerisi, her sayfada içeriğin ve gezinme öğelerinin tek dilde olması ve yan yana çevirilerden kaçınılmasıdır. Ürün yapısal verisinde (Product, Offer) fiyat ve para birimi o sürümün gösterdiği değerlerle aynı olmalıdır; yapısal veri ile görünür fiyatın tutarsızlığı zengin sonuçları etkileyebilir. Sayfa içi düzeni on-page SEO rehberimizde, şema işaretlemesini yapısal veri rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Yapay çeviri ve yapay zekâ ile toplu içerik: sınır nerede?

Makine çevirisi ya da yapay zekâ ile çeviri kendi başına yasak değildir; sorun, insan katkısı olmadan, kullanıcıya değer katmayan çok sayıda sayfanın sırf aramada görünmek için üretilmesidir. Google'ın spam politikaları bunu “ölçekli içerik kötüye kullanımı” olarak tanımlar: çok sayıda sayfanın kullanıcılara yardım etmekten çok arama sıralamasını manipüle etmek amacıyla üretilmesi. Politikadaki örnekler arasında, değer katmadan çok sayıda sayfa üretmek için üretken yapay zekâ araçlarının kullanılması ve başka içeriklerin eş anlamlı kelimelerle değiştirme ya da çeviri gibi otomatik dönüşümlerle çoğaltılması da sayılır.

Bu tanımın e-ihracatçı için anlamı şudur: örneğin 2.000 ürünlük bir kataloğu tek tuşla sekiz dile çevirip, hiçbir sayfasını kontrol etmeden yayına almak, hem kalite hem politika açısından risklidir. Aynı katalog, makine çevirisiyle hızlıca taslağa dönüştürülüp, öncelikli sayfaları ana dili o dil olan bir editörün elinden geçirilerek ve pazara özgü bilgilerle zenginleştirilerek yayınlanırsa, kullanıcıya gerçek değer sunan bir yerel sürüm olur. Yapay zekâyla içerik üretirken kaliteyi korumanın genel yöntemlerini yapay zekâ ile içerik üretimi rehberimizde ele aldık.

Güvenli bir çeviri ve yerelleştirme akışı

1. Öncelik listesi: En çok satan ürünleri, ana kategorileri, ana sayfayı, kargo/iade ve iletişim sayfalarını ilk dalgaya alın.
2. Terim sözlüğü: Marka adları, ürün tipleri, malzeme adları ve kategori adları için her dilde tek bir onaylı karşılık listesi tutun; çevirmen ya da araç bu listeye uysun.
3. Makine çevirisi ya da yapay zekâ taslağı: Hızlı bir ilk sürüm çıkarın; bu aşamada yayına almayın.
4. Ana dil editörü: Öncelikli sayfaları ana dili hedef dil olan biri düzeltsin; anlam hataları, resmî-samimi hitap farkı, yanlış ölçü birimi ve kültürel uygunsuzluklar burada yakalanır.
5. Yerel bilgi ekleme: Para birimi, teslimat süresi, iade adımları ve pazara özgü sık sorular eklenir.
6. Yayın ve izleme: Sayfalar yayına alınır, Search Console'da o dil klasörünün gösterim ve tıklamaları izlenir; düşük performanslı sayfalar ikinci dalgada yeniden ele alınır.

Sadece şablonu çevirmek de bir risk

Menü, buton ve alt bilgiyi çevirip ürün açıklamalarını Türkçe bırakmak, Google'ın da belgesinde andığı bir kullanıcı deneyimi sorunudur: şablonun yalnızca bir dile çevrilip içeriğin büyük kısmının tek dilde kalması, iki dil bilen kullanıcılar için bile kötü bir deneyim yaratabilir. Bir sayfanın ana içeriği henüz çevrilmediyse, o sayfayı yabancı dil sürümünde yayınlamak yerine çeviri hazır olana kadar o dil kümesinin dışında tutmak daha temiz bir yoldur.

Her pazarda bağlantı ve marka sinyali nasıl kurulur?

Bir dil sürümünün o pazarda sıralanması için Türkiye'de kazandığınız otoriteye ek olarak o pazara özgü bağlantılara ve marka anılmalarına ihtiyacı vardır. Google, hedef kitleyi anlamada yararlandığı sinyaller arasında yerel sitelerden gelen bağlantıları sayar. Alt klasör yapısında ana alan adının gücü dil sürümlerine de yansır, ama Almanca sayfalarınıza Almanca konuşulan pazardan gelen ilgili bağlantılar, o pazarda “gerçek bir oyuncu” olduğunuzu gösterir.

Gerçekçi bağlantı ve anılma kaynakları

• Distribütör ve bayiler: Ürününüzü satan yerel mağazaların sitelerinde marka sayfanıza ya da ilgili dil sürümüne bağlantı.
• Fuarlar ve sektör dernekleri: Katıldığınız uluslararası fuarların katılımcı listeleri ve sektör derneklerinin üye rehberleri.
• Yerel basın ve sektör yayınları: Ürününüzün hikâyesi (zanaat, malzeme, üretim yeri) o pazarın yayınları için ilgi çekiciyse, tanıtım bülteni yerine gerçek bir haber açısı.
• İçerik ortaklıkları: O pazardaki blog yazarları, ürün inceleme siteleri ve video içerik üreticileriyle şeffaf iş birlikleri.
• Yerel yorum platformları: Müşteri yorumlarını o pazarda bilinen platformlarda toplamak, hem güven hem marka araması üretir.

Bağlantı satın almak, yapay bağlantı ağlarına girmek ya da düşük kaliteli dizin ve makale sitelerine toplu bağlantı yerleştirmek Google'ın bağlantı spam politikalarına girer; kısa vadede bir şey kazandırsa bile riski yüksektir. Bağlantı stratejisinin genel çerçevesini backlink ve bağlantı inşası rehberimizde anlattık; uluslararası tarafta aynı ilkeleri her pazar için ayrı bir liste çıkararak uygulayın.

Marka araması ve diğer kanallar

Hedef pazarda markanızın adıyla yapılan aramalar, reklam, sosyal medya, pazaryeri ve e-posta gibi kanalların ortak sonucudur ve organik görünürlüğü dolaylı olarak destekler. Örneğin Google Merchant Center'da her ülke için doğru dil ve para birimiyle ürün verisi sunmak, ücretsiz ürün listelemeleri ve alışveriş reklamları yoluyla marka tanınırlığı yaratır; ürün verisi kurgusunu Merchant Center ve ürün feed'i rehberimizde anlattık. Bu kanallar SEO'nun yerine geçmez, ama yeni bir pazarda organik trafiğin oturması zaman alırken talebi ölçmenizi ve markanın bilinmesini sağlar.

Shopify Markets ve ikas'ta çok dil ve çok para birimi nasıl kurulur?

Hem Shopify hem ikas, çok dilli ve çok para birimli satış için alt klasör tabanlı bir yapı sunar; teknik altyapının bir kısmını platform üstlenir, içerik ve yerelleştirme ise mağaza sahibinin işidir. Aşağıdaki bilgiler iki platformun kendi yardım belgelerine dayanır; menü adları ve özellikler zamanla değişebileceği için kurulum öncesinde güncel belgeleri kontrol edin.

Shopify Markets

Shopify'da uluslararası satış, Markets ayarlarından yönetilir: her pazar (tek ülke ya da ülke grubu) için dil, para birimi ve alan adı yapısı belirlenir. Shopify'ın uluslararası SEO belgesine göre pazar ve dil yapılandırmasına göre hreflang etiketleri otomatik üretilir, tüm sayfalarda canonical URL'ler otomatik ayarlanır ve site haritaları pazara özgü URL'leri içerecek şekilde otomatik oluşturulur. URL yapısı olarak alt klasör, alt alan adı ya da ayrı üst düzey alan adı seçilebilir; Shopify çoğu mağaza için alt klasörü önerir.

• Çeviri: İçeriği çevirmek ve pazara göre uyarlamak için Shopify'ın Translate & Adapt uygulaması kullanılabilir. Çevirinin kalitesi ve pazara uygunluğu yine sizin kontrolünüzdedir.
• Otomatik hreflang: Varsayılan olarak açıktır. Kapatılırsa hreflang etiketlerini temaya sizin eklemeniz gerekir; Shopify kapatmanın SEO'yu olumsuz etkileyebileceği uyarısını yapar.
• Yönlendirme: Shopify'ın otomatik yönlendirmesi müşterilere uygulanır, arama motoru tarayıcıları bunun dışında tutulur.
• Pazara kapalı ürünler: Belirli pazarlarda satılmayan ürünler o pazarda 404 döner ve hreflang etiketleri o pazarı göstermez; bu, kümelerin kendiliğinden doğru kalmasını sağlar ama iç bağlantılarınızı kontrol etmenizi gerektirir.
• Site haritası: Shopify, her alan adı ve alt alan adı için site haritasını Search Console'a ayrıca göndermenizi önerir.

Shopify Markets'in vergi, ödeme ve kargo tarafını Shopify ile e-ihracat ve Markets rehberimizde ayrıntılı işledik. Mağaza kurulumu ve pazar yapılandırmasında destek arıyorsanız Shopify partner hizmetimizin kapsamına bakabilirsiniz.

ikas: Lokalizasyon ile Diller ve Çeviriler

ikas'ta çok dilli satış iki menüyle kurulur: dil ve çeviriler “Ayarlar > Diller ve Çeviriler” alanında eklenir, bölgeye özel mağaza sürümü ise “Satış Kanalları > [Satış Kanalı] > Lokalizasyon” alanında “Yeni Bölge Ekle” ile tanımlanır. ikas'ın Lokalizasyon belgesine göre her bölge için lokalizasyonun geçerli olacağı ülke ya da ülkeler, dil ve fiyat listesi (para birimi ve fiyatlandırma) seçilir; seçilen dilin önceden “Diller ve Çeviriler” alanında eklenmiş ve çevrilmiş olması gerekir.

• Alt dizin: Her lokalizasyon için /uk, /de gibi bir alt dizin tanımlanır. ikas, ana pazarınız için alt dizin belirlememenizi önerir; yani Türkiye sürümü kök adreste kalır.
• Dinamik fiyatlandırma: Hedef para birimi ve yuvarlama tercihi tanımlanarak fiyatların o para birimine çevrilmesi sağlanır.
• Katalog bağlantıları: Her lokalizasyon için Google Merchant Center ve Meta katalog bağlantıları ayrı oluşturulabilir; bu bağlantılar lokalizasyon kaydedildikten sonra kullanılabilir.
• Site haritası: ikas'ın Search Console belgesine göre lokalizasyonlu mağazalarda ana haritanın yanında bölgeye ait ayrı site haritaları da oluşur.
• Hreflang: ikas belgelerinde hreflang ayrıntısı anlatılmıyor. İncelediğimiz lokalizasyonlu bir ikas mağazasında hreflang satırlarının otomatik basıldığını ve listede çok sayıda bölge kodu yer aldığını gözlemledik; kendi mağazanızda sayfa kaynağını açıp hangi kodların listelendiğini, özellikle satış yapmadığınız bölgelerin listeye girip girmediğini kontrol edin.

ikas'ın genel SEO altyapısını, platformun hazır verdiklerini ve mağaza sahibine kalan işleri ikas SEO karnesi yazımızda inceledik. Lokalizasyonlu bir ikas mağazasında arama görünürlüğünü planlamak isterseniz ikas SEO hizmet sayfamız kapsamı anlatıyor.

İki platformda da size kalan işler

Platform hreflang ve URL yapısını kurar, ama doğru kodların seçilmesi, çevirinin kalitesi, anahtar kelime araştırması, pazara özgü kargo ve iade metinleri ile her dil için ayrı title ve description sizin işinizdir. Kurulumdan sonra en az bir kez sayfa kaynağında hreflang ve canonical satırlarını, site haritasında dil sürümlerini ve dil seçicinin mevcut sayfanın karşılığına gidip gitmediğini kontrol edin. Hangi altyapının sizin pazar planınıza uyduğuna henüz karar vermediyseniz, e-ticaret danışmanlığı sürecimizde bu soruyu satış hedefinizle birlikte ele alıyoruz.

Search Console'da uluslararası performans nasıl izlenir?

Search Console'da uluslararası performansı izlemenin temeli, Performans raporunu ülkeye ve sayfa adresine (dil klasörüne) göre filtrelemek, Sayfa dizine ekleme raporunda dil sürümlerinin durumunu ve URL Denetimi aracında Google'ın seçtiği kanonik adresi kontrol etmektir. Search Console'un genel kullanımını Search Console rehberimizde anlattık; burada yalnız çok dilli bir sitede neye bakılacağını sıralıyoruz.

Mülk yapısını doğru kurun

Alan adı mülkü sitenin tamamını tek yerde gösterir; buna ek olarak her dil klasörü için ayrı bir URL öneki mülkü (örneğin https://example.com/de-de/) eklemek, o pazarın raporlarını ayrı izlemeyi kolaylaştırır. Ayrı alan adı ya da alt alan adı kullanıyorsanız her biri için mülk açın ve site haritasını her birine ayrı gönderin. Ekipte pazar bazında sorumlular varsa, her birine yalnız kendi mülkünün erişimini vermek de mümkündür.

Performans raporunda neye bakılır?

• Ülke + sayfa filtresi: Ülke olarak Almanya'yı, sayfa olarak “/de-de/ içerir” filtresini seçin. Almanya'dan gelen gösterimlerin büyük kısmı Almanca sayfalara gidiyorsa küme çalışıyordur.
• Ters kontrol: Ülke Almanya, sayfa “/de-de/ içermez” filtresiyle Almanya'da Türkçe ya da İngilizce sayfaların ne kadar gösterildiğine bakın. Bu oran yüksekse hreflang ya da içerik eksiktir.
• Sorgu dili: Almanca sayfaların hangi sorgularla göründüğüne bakın; Almanca sorgular yerine Türkçe marka sorgularıyla görünüyorsa, sayfalar o dilde aranan terimleri karşılamıyordur.
• Tıklama oranı: Aynı sorguda bir ülkedeki tıklama oranı diğerlerinden belirgin düşükse, o dildeki title ve description'ı yeniden yazın.

Dizine ekleme ve kanonik kontrolü

Sayfa dizine ekleme raporunda “Alternate page with proper canonical tag” (uygun kanonik etiketli alternatif sayfa) ve “Duplicate, Google chose different canonical than user” (Google'ın kullanıcıdan farklı bir kanonik seçtiği kopya) durumlarına bakın; arayüz dilinize göre bu durumların adları Türkçe görünebilir. Dil sürümlerinizden biri ikinci durumda listeleniyorsa, Google o sayfayı başka bir sürümün kopyası saymış olabilir. URL Denetimi aracında “Google tarafından seçilen kanonik” alanını kontrol edin: Almanca sayfanın kanoniği Türkçe sayfa olarak görünüyorsa, çeviri eksik ya da canonical etiketi yanlış olabilir.

Uluslararası Hedefleme raporu artık yok

Google, Search Console'daki Uluslararası Hedefleme raporunu ve bu rapordaki ülke hedefleme ayarını kullanımdan kaldırdı; hreflang desteği ise sürüyor. Bu yüzden eski rehberlerde geçen “Search Console'dan hedef ülke seçin” adımı artık uygulanamaz. .com gibi genel bir alan adında ülke hedefini hreflang, içerik ve yerel sinyallerle vermeniz gerekir; hreflang hatalarını da tarama araçlarıyla kendiniz bulmalısınız.

Uluslararası SEO uygulama kontrol listesi

Aşağıdaki liste, yeni bir dil ya da ülke sürümünü yayına almadan önce ve yayından sonraki ilk haftalarda kontrol etmeniz gerekenleri sırayla toplar. Her maddeyi platformunuzda ve sayfa kaynağında doğrulayın; bir maddeyi atlamak çoğu zaman sessiz bir hreflang ya da dizine ekleme sorununa dönüşür.

Üç örnek senaryo

Aşağıdaki senaryolar varsayımsaldır ve sık görülen başlangıç noktalarını gösterir; kendi durumunuza en yakın olanı bir çerçeve olarak kullanabilirsiniz.

• Tek pazarla başlayan ev tekstili markası: Ana site example.com'da Türkçe. Almanya talebi Search Console'da görünür olunca /de-de/ klasörü açılır; en çok satan ürünler ve kategoriler ana dili Almanca olan bir editörle yerelleştirilir; euro fiyat, Almanya'ya özel kargo ve iade metni eklenir. Kümede tr-TR ve de-DE bulunur. Genel İngilizce sürüm henüz olmadığı için x-default geçici olarak eşleşmeyen ziyaretçiye en anlaşılır gelecek sürüme verilir; İngilizce sürüm açıldığında x-default ona taşınır.
• Dünyaya dolarla satan el yapımı ürün markası: Fiyat ve koşullar ülkeye göre değişmediği için ülke hedeflemesine gerek yoktur. example.com/en/ genel İngilizce sürüm olarak kurulur, hreflang'de en ve x-default aynı sayfaları gösterir; Türkçe sürüm tr ile kümeye bağlanır.
• Bayi ağı arayan sanayi üreticisi: Satış sepetten değil, teklif formundan gelir. Hedef ülkelerin dillerinde ürün kataloğu sayfaları, teknik belgeler ve PDF kataloglar hazırlanır; PDF'ler için hreflang HTTP başlığıyla verilebilir. Bağlantı çalışması fuar katılımcı listeleri, sektör dernekleri ve distribütör siteleri üzerinden yürür.

Uluslararası SEO çalışmasının işe yaradığını nasıl ölçersiniz?

Uluslararası SEO'nun işe yaradığını, hedef pazarda doğru dil sürümünün gösterim, tıklama ve satış payının zaman içinde artmasıyla anlarsınız; yalnız toplam trafik artışına bakmak yanıltıcıdır. Yeni bir dil sürümünün taranması, dizine eklenmesi ve sıralama kazanması zaman alır; ilk haftalarda teknik doğruluğu, sonraki aylarda ise görünürlüğü ve dönüşümü ölçün. Süre; sitenin genel otoritesine, rekabete ve içerik kalitesine göre değiştiği için kesin bir takvim vermek doğru olmaz.

Dönüşümü pazar bazında ayırın

GA4'te organik trafiği ülke ve açılış sayfası boyutuyla birlikte inceleyin; Almanca sayfalardan gelen satışlar ile Almanya'dan gelen ama Türkçe sayfaya düşen ziyaretçilerin davranışı ayrı ayrı görülmelidir. Ödeme adımında ülkeye göre terk oranı belirgin şekilde yüksekse, sorun SEO değil, ödeme yöntemi, kargo ücreti ya da güven eksikliği olabilir. Bu ayrım, bütçeyi doğru kaleme yönlendirmenizi sağlar.

Kendiniz yapabilecekleriniz ve uzman desteği gereken durumlar

Hazır bir altyapıda tek bir yabancı dil açmak, hreflang'i platformun otomatik özelliğine bırakmak ve öncelikli sayfaları ana dil editörüyle yerelleştirmek çoğu işletmenin kendi ekibiyle yapabileceği bir iştir. Uzman desteği şu durumlarda zaman kazandırır: alan adı değişikliği ya da .com.tr'den .com'a taşıma, özel yazılımlı bir sitede hreflang altyapısı kurma, aynı dilde birden fazla ülke sürümü yönetme, binlerce ürünlük bir kataloğun öncelik sıralaması ve birden fazla pazarda eşzamanlı bağlantı çalışması. Bu tür bir proje için SEO hizmetimizin kapsamını inceleyebilirsiniz.

Alis Dijital, Kayseri merkezli bir e-ticaret ve dijital pazarlama ajansıdır; ikas ve Shopify partneriyiz, 10 yıllık deneyimimiz var ve son 5 yılda 200+ markayla çalıştık. Yurt dışına açılan bir mağazada URL yapısı, hreflang, yerelleştirme ve ölçüm planını tek bir yol haritasında toplamak isterseniz, uluslararası SEO ve teknik SEO desteğimiz hakkında ekibimizle görüşebilirsiniz.