Kâr marjı nasıl hesaplanır? Marj ve markup formülü, hedef marjdan satış fiyatı, adım adım sayısal örnekler, mini tablolar ve e-ticarette net marjı bulmanın yolu. Ücretsiz araçla anında hesapla.
Kısa cevap: Kâr marjı, kârın satış fiyatına oranıdır ve şu formülle hesaplanır: Kâr Marjı (%) = (Satış Fiyatı − Maliyet) ÷ Satış Fiyatı × 100. Örneğin 100 TL'ye sattığınız, maliyeti 60 TL olan bir ürünün kâr marjı (100 − 60) ÷ 100 × 100 = %40'tır. Markup (kâr çarpanı) ise kârı maliyete böler: (100 − 60) ÷ 60 × 100 = %66,7. İkisi farklı kavramdır ve karıştırılırsa fiyatınız yanlış çıkar. Hedef bir marja göre satış fiyatı bulmak için ise Satış = Maliyet ÷ (1 − Marj ÷ 100) formülünü kullanırsınız.
Kâr marjı nasıl hesaplanır sorusu, e-ticaretle uğraşan herkesin er ya da geç ciddi şekilde yüzleştiği bir konudur. Çünkü kâr marjı, bir e-ticaret işinin ya da herhangi bir satışın gerçekten para kazandırıp kazandırmadığını gösteren en temel orandır. Cironuz ne kadar yüksek olursa olsun, marjınızı bilmiyorsanız zarar ederek de büyüyebilirsiniz; üstelik bunu fark etmeniz aylar sürebilir. Bu rehberde marjın ne olduğunu, marj ile markup arasındaki farkı, hedef bir marja göre satış fiyatını nasıl bulacağınızı ve e-ticarette reklam, komisyon, kargo, iade gibi giderler düşüldükten sonra gerçek (net) marjı nasıl hesaplayacağınızı sahadan örneklerle, mini tablolarla ve kontrol listeleriyle adım adım anlatıyorum. Önce hızlıca denemek isterseniz aşağıdaki aracı kullanabilirsiniz.
Ücretsiz AraçKâr Marjı & Maliyet Hesaplama
Kâr & Maliyet
₺
₺
Kargo, paketleme, komisyon, reklam vb. — opsiyonel.
₺
16:30
Kâr & Maliyet
Hesaplama Sonucu
Soldaki alanları doldurup Hesapla butonuna basın; sonuç anında burada belirsin.
Kâr marjı, bir satıştan elde edilen kârın o satışın fiyatına oranıdır. Yüzde olarak ifade edilir ve "her 100 TL'lik satıştan kaç TL kâr kalıyor?" sorusunun cevabıdır. Marj %40 ise, 100 TL'lik her satıştan 40 TL kârınız kalıyor demektir. Marj %12 ise, aynı 100 TL'lik satıştan yalnızca 12 TL kalır; aradaki 88 TL maliyet ve giderlere gider.
Marjı doğru anlamak için önce kâr kavramını netleştirelim. Kâr = Satış Fiyatı − Maliyet. Buradaki "maliyet" hangi giderleri içerdiğine göre marjın da farklı türleri oluşur:
Brüt kâr marjı: Yalnızca ürünün doğrudan maliyeti (alış fiyatı + ürüne özel giderler) düşülerek hesaplanır. Ne kadar kazançlı ürün sattığınızı gösterir, ama gerçek kârınızı değil.
Net kâr marjı: Reklam, pazaryeri/sanal POS komisyonu, kargo, iade, paketleme, personel, kira gibi tüm giderler düşüldükten sonra elinizde kalan gerçek kârın orana dökülmüş halidir. E-ticarette asıl bakılması gereken sayı budur.
Faaliyet (operasyonel) kâr marjı: İşletme giderleri düşüldükten sonraki kârı esas alır; vergi ve finansman giderleri hariç tutulur. İşletmenizin "çekirdek" verimliliğini gösterir.
Katkı marjı (contribution margin): Satış fiyatından yalnızca değişken (satış başına oluşan) maliyetleri düşer. Sabit giderleri karşılamak için her satışın ne kadar "katkı" sağladığını gösterir; reklam ve fiyatlama kararlarında çok işe yarar.
Çoğu satıcının yaptığı hata, sadece brüt marja bakıp "ürün başına 40 TL kazanıyorum" demektir. Oysa o 40 TL'den reklam, komisyon ve kargo çıktığında geriye 5 TL kalabilir, hatta eksiye düşebilir. Bu yüzden marjı her zaman hangi maliyetleri içerdiğini bilerek konuşmak gerekir. "Marjım iyi" cümlesi, hangi marjdan bahsettiğinizi söylemeden hiçbir şey ifade etmez.
İpucu: Bir ürünün marjını konuşurken kendinize daima şu soruyu sorun: "Bu marj, kargo ve komisyon dahil mi, hariç mi?" Bu tek soru, e-ticaretteki kârlılık yanılgılarının yarısını önler.
Marj ile markup (kâr çarpanı) arasındaki fark nedir?
Bu, fiyatlamada en sık karıştırılan iki kavramdır ve farkı bilmemek doğrudan para kaybettirir. İkisi de aynı kâr tutarını kullanır ama paydaları farklıdır:
Marj kârı satış fiyatına böler: (Satış − Maliyet) ÷ Satış × 100
Satış fiyatı her zaman maliyetten büyük olduğu için, aynı üründe markup değeri marjdan her zaman yüksek çıkar. Maliyeti 60 TL, satışı 100 TL olan üründe marj %40 iken markup %66,7'dir. Bir tedarikçi size "%50 kârla satıyorum" dediğinde, bunun marj mı markup mı olduğunu sormazsanız fiyatınızı yanlış kurarsınız.
Kavram
Formül
60 TL maliyet, 100 TL satış
Neyi gösterir?
Kâr Marjı
(Satış − Maliyet) ÷ Satış × 100
%40
Cironun yüzde kaçı kâr
Markup (kâr çarpanı)
(Satış − Maliyet) ÷ Maliyet × 100
%66,7
Maliyetin üzerine kaç katı kâr koyuldu
Pratik bir not: Aynı kâr tutarında marj asla %100'ü geçemez (kâr en fazla satışın tamamı kadar olabilir), ama markup teorik olarak sınırsızdır. Maliyeti 10 TL olan ürünü 100 TL'ye satarsanız markup %900, marj %90 olur. İkisi arasındaki ilişkiyi her zaman aklınızda tutabilmek için aşağıdaki dönüşüm tablosu pratik bir başvuru kaynağıdır:
Markup
Karşılığı Marj
Markup
Karşılığı Marj
%20
%16,7
%100
%50
%30
%23,1
%150
%60
%40
%28,6
%200
%66,7
%50
%33,3
%300
%75
%67
%40
%400
%80
Bu tablodan çıkan en önemli ders şudur: maliyeti 1,40 ile çarpmak %40 marj değil, sadece %28,6 marj demektir. Aradaki 11,4 puanlık fark, düşük marjlı bir işte yıllık kârınızın yarısına denk gelebilir. Dönüşüm formülleri ise şöyledir:
Kâr marjını hesaplamak için yalnızca iki sayıya ihtiyacınız var: satış fiyatı ve maliyet. Adımlar şöyledir:
Satış fiyatını belirleyin. Müşterinin ödediği tutar. KDV ile mi KDV hariç mi çalıştığınıza karar verin; ikisini karıştırmayın. Genelde marj, KDV hariç tutarlar üzerinden hesaplanır.
Maliyeti toplayın. Ürünün alış/üretim maliyeti. Net marj istiyorsanız buraya komisyon, kargo, reklam payı, iade payı ve paketlemeyi de ekleyin.
Yüzde hesaplarında zorlanıyorsanız, oran ve yüzde mantığını tazelemek için yüzde hesaplama rehberine ya da doğrudan yüzde hesaplama aracına göz atabilirsiniz. Marj hesabı, özünde bir yüzde işleminden ibarettir; orayı sağlam kurarsanız gerisi kolaylaşır.
Hedef marja göre satış fiyatı nasıl bulunur?
Çoğu satıcı tersten ilerler: "Ben her üründe %35 marj istiyorum, maliyetim 60 TL, kaça satmalıyım?" Burada en sık yapılan hata, maliyeti 1,35 ile çarpmaktır. Bu yanlıştır çünkü %35 markup verir, marj değil. Doğru formül:
Satış Fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Marj ÷ 100)
60 ÷ (1 − 0,35) = 60 ÷ 0,65 = 92,31 TL
Kontrol edelim: (92,31 − 60) ÷ 92,31 × 100 = %35. Doğru. Oysa 60 × 1,35 = 81 TL deseydiniz, gerçek marjınız (81 − 60) ÷ 81 = sadece %25,9 olurdu. Yani yıl boyunca %35 sandığınız ürünlerden %26 kazanıp farkı kaybederdiniz. 1.000 satışta ürün başına 11 TL fark bile 11.000 TL eder.
Farklı hedef marjlar için aynı 60 TL maliyetli üründe satış fiyatının nasıl değiştiğini bir tabloda görmek, "doğru çarpanı" zihninize kazımanın en hızlı yoludur:
Hedef Marj
Bölen (1 − Marj)
Satış Fiyatı (60 TL maliyet)
Maliyet Çarpanı
%20
0,80
75,00 TL
×1,25
%25
0,75
80,00 TL
×1,33
%30
0,70
85,71 TL
×1,43
%35
0,65
92,31 TL
×1,54
%40
0,60
100,00 TL
×1,67
%50
0,50
120,00 TL
×2,00
İpucu: Bu "maliyet çarpanı" sütununu ezberlemek yerine basit bir kural olarak aklınızda tutun: hedef marj ne kadar yükselirse, çarpan kabaca üstel biçimde artar. %50 marj için maliyetin iki katına satmanız gerekir; %40 marjda 1,67 kat yeterken %50'de 2,00 kata sıçraması bu yüzdendir.
Adım adım sayısal örnek
Gerçek bir senaryo üzerinden gidelim. İnternetten cilt bakım seti satan bir mağazanız var. Bir ürün için sayılar şöyle:
Satış fiyatı (KDV hariç): 400 TL
Ürün alış maliyeti: 220 TL
1) Brüt kâr ve brüt marj:
Brüt kâr = 400 − 220 = 180 TL
Brüt marj = 180 ÷ 400 × 100 = %45
İlk bakışta harika görünüyor. Ama bu mağaza ürünü reklamla satıyor ve kargoyu üstleniyor. Şimdi gerçek maliyetleri ekleyelim:
Gider kalemi
Tutar
Açıklama
Ürün maliyeti
220 TL
Alış fiyatı
Kargo
45 TL
Satıcı karşılıyor
Paketleme
8 TL
Kutu + dolgu
Sanal POS / komisyon
12 TL
~%3 ödeme komisyonu (oran sağlayıcıya göre değişir, teyit edin)
Reklam payı (ürün başına)
70 TL
Reklam harcaması ÷ satış adedi
Toplam maliyet
355 TL
2) Net kâr ve net marj:
Net kâr = 400 − 355 = 45 TL
Net marj = 45 ÷ 400 × 100 = %11,25
Aynı ürün, brüt marjda %45 görünürken net marjda %11,25'e iniyor. Bu hâlâ kârlı ama "ürün başına 180 TL kazanıyorum" sanan biri için ciddi bir uyandırma. İade oranı yükselir ya da reklam maliyeti biraz artarsa bu ürün zarara geçebilir. İşte bu yüzden net marjı bilmeden reklam bütçesi artırmak tehlikelidir.
3) Bu üründen ne kadar reklam harcayabilirim? Net marjınızı bildiğinizde, ürün başına maksimum reklam harcamanızı (yani başa baş noktasını) da çıkarabilirsiniz. Reklam payını sıfır kabul edersek ürün başına 115 TL kârınız vardı (400 − 285); demek ki reklam başına 115 TL'yi geçerseniz zarar edersiniz. Bu hesabı ROAS'a çevirmek için başa baş ROAS hesaplama aracını kullanabilir, mantığını ROAS nedir rehberinde görebilirsiniz. Net marjınızdan başa baş ROAS eşiğinizi anında görmek için aşağıdaki aracı kullanabilirsiniz.
Ücretsiz AraçBaşabaş ROAS Hesaplama
Başabaş ROAS Hesaplama
₺
₺
Ürünün size birim alış / üretim maliyeti.
Ek Giderler (komisyon, kargo, KDV, paketleme…)
16:30
Başabaş ROAS
Hesaplama Sonucu
Soldaki alanları doldurup Hesapla butonuna basın; sonuç anında burada belirsin.
Başabaş ROAS, reklamlarınızın kâra geçmesi için aşması gereken eşiktir. Reklam panelinizdeki gerçek ROAS bu değerin üzerindeyse kârdasınız, altındaysa her satışta zarar edersiniz.
Şimdi tam tersi bir durumu inceleyelim, çünkü marj mantığı düşük fiyatlı ürünlerde çok daha acımasızdır. Telefon kılıfı satıyorsunuz:
Satış fiyatı (KDV hariç): 120 TL
Ürün maliyeti: 35 TL
Gider kalemi
Tutar
Ürün maliyeti
35 TL
Kargo
40 TL
Paketleme
5 TL
Pazaryeri komisyonu (~%15)
18 TL
Reklam payı
15 TL
Toplam maliyet
113 TL
Brüt marj = (120 − 35) ÷ 120 × 100 = %70,8
Net kâr = 120 − 113 = 7 TL
Net marj = 7 ÷ 120 × 100 = %5,8
Dikkat: brüt marj %70'in üzerinde olmasına rağmen net marj %6'ya inmiş durumda. Buradaki katil, satış fiyatına göre orantısız büyük olan kargo kalemidir. Düşük fiyatlı ürünlerde kargo, marjı en çok yiyen gider olur. Bu örnekte kargoyu 40 TL'den 25 TL'ye indirebilseniz (toplu anlaşma, daha düşük desi, bölgesel optimizasyon), net kârınız 7 TL'den 22 TL'ye, yani üç katına çıkar. Kargo maliyetini düşürmenin somut yollarını kargo ücreti nasıl hesaplanır yazısında ve desi rehberinde bulabilirsiniz.
İpucu: Düşük fiyatlı ürünlerde "ücretsiz kargo" vaadi marjınızı kolayca sıfırlar. Bu tip ürünlerde ya sepet tutarına minimum eşik koyun, ya da kargoyu fiyata gömün ama bunu net marj hesabınızda mutlaka görünür kılın.
Senaryo 3: İndirim kararı marjı nasıl etkiler?
İlk senaryodaki cilt bakım seti üzerinden gidelim (satış 400 TL, net marj %11,25, net kâr 45 TL). Pazarlama ekibi "%15 indirim yapalım, satış patlar" diyor. Bakalım ne oluyor:
Yeni satış fiyatı = 400 × 0,85 = 340 TL
Maliyetler aynı kalsaydı net kâr = 340 − 355 = −15 TL (zarar!)
Yani %15 indirim, %11 net marjlı bir üründe satışı doğrudan zarara çevirir. Bazı giderler (komisyon, ödeme komisyonu) satışla orantılı düştüğü için tablo birazcık iyileşse de, sonuç hâlâ ya sıfır ya da eksi olur. Buradan çıkan kural net: indirim oranınız net marjınızdan büyükse, o satış zarardır. %11 marjlı üründe %5 indirim bile kârın yarısını siler. İndirim kampanyası planlamadan önce her ürünün net marjını bilmek bu yüzden hayati önemdedir.
İndirim Oranı
Yeni Fiyat
Yaklaşık Net Kâr
Sonuç
%0
400 TL
+45 TL
Kârlı
%5
380 TL
+25 TL
Kârlı ama zayıf
%10
360 TL
+5 TL
Neredeyse başa baş
%15
340 TL
−15 TL
Zarar
Hedef marjı tutturmak için fiyatı nasıl ayarlarım?
Diyelim ilk üründe net olarak en az %25 marj istiyorsunuz ve ürün dışı giderleriniz (kargo + paketleme + komisyon + reklam) sabit 135 TL. Toplam maliyetiniz 220 + 135 = 355 TL. Hedef marja göre satış fiyatı:
Satış = 355 ÷ (1 − 0,25) = 355 ÷ 0,75 = 473,33 TL
Yani %25 net marj için ürünü en az 473 TL'ye satmanız gerekir. Burada dikkat: reklam payı ve komisyon satış fiyatına bağlı olduğu için (komisyon genelde yüzdeseldir) gerçek hayatta birkaç tur deneme gerekebilir. Çünkü fiyatı yükselttiğinizde yüzdesel komisyon da yükselir, bu da hedef marjı biraz aşağı çeker. Yüzde tabanlı giderleriniz varsa kâr marjı hesaplama aracında oynayarak doğru fiyatı bulmak en pratik yöntemdir.
Pratik kontrol listesi — fiyat belirlemeden önce:
Ürün alış/üretim maliyetini KDV hariç netleştirdiniz mi?
Kargoyu doğru desi üzerinden hesapladınız mı?
Pazaryeri/sanal POS komisyon oranını güncel ve doğru mu aldınız?
Reklam payını ürün başına tutarlı bir yöntemle dağıttınız mı?
İade oranını ortalama bir maliyet olarak eklediniz mi?
Paketleme ve operasyon (işçilik) payını koydunuz mu?
Marj sadece bir muhasebe terimi değil; günlük olarak verdiğiniz neredeyse her kararın arkasındaki sayıdır. Sahada en çok şu noktalarda kullanırsınız:
Fiyatlama: Yeni bir ürünü hangi fiyata koyacağınızı hedef marjdan geriye doğru hesaplarsınız. Maliyetin üzerine "tahmini" rakam koymak yerine net marjı hedefleyerek fiyatlarsınız.
Reklam bütçesi ve ROAS: Marj, kârlı ROAS eşiğinizi belirler. Düşük marjlı bir üründe başa baş ROAS yüksek olur; yani reklamın çok verimli olması gerekir. Marjı bilmeden "ROAS 3 iyidir" demek anlamsızdır. Google Ads ve Meta Ads kampanyalarınızı marjınıza göre kurgulamak, reklam bütçesini boşa harcamamanın temelidir.
İndirim ve kampanya kararı: %20 indirim yapmadan önce, o indirimin net marjınızı sıfıra ya da eksiye düşürüp düşürmediğini görmeniz gerekir. Yukarıdaki Senaryo 3'te gördüğünüz gibi, düşük marjlı üründe %15 indirim çoğu zaman doğrudan zarardır.
Pazaryeri seçimi: Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi pazaryerlerinin komisyon oranları kategoriye göre değişir ve doğrudan net marjınızı etkiler. Trendyol komisyon oranları, Hepsiburada komisyon oranları ve Amazon komisyon oranları yazılarından kendi kategorinizin oranını teyit edip maliyete eklemelisiniz. Aynı ürün, komisyon oranı düşük pazaryerinde kârlı, yüksek olanda zararlı olabilir.
Pazaryeri mi, kendi sitem mi kararı: Pazaryeri komisyonu marjınızı yiyorsa kendi siteniz daha kârlı olabilir; ama trafiği kendiniz getirmeniz gerekir. Bu dengeyi pazaryeri mi kendi sitem mi yazısında somut sayılarla tartışıyoruz.
Ürün karması (portföy yönetimi): Hangi ürünlere reklam vereceğinizi, hangilerini öne çıkaracağınızı marjlarına göre seçersiniz. Yüksek ciro getiren ama düşük marjlı ürün, düşük ciro getiren yüksek marjlı üründen daha az kâr bırakabilir.
Müşteri kazanım maliyeti (CAC) ile dengeleme: Bir müşteriyi kazanmak için ne kadar harcayabileceğiniz, o müşterinin yaşam boyu bıraktığı kâra (marja) bağlıdır. Bu dengeyi LTV/CAC rehberinde ve LTV/CAC hesaplama aracında kurabilirsiniz.
A'dan Z'ye Kapsamlı Rehber — ücretsiz indirin, e-ticarette bir adım öne geçin.
Net marj hesaplama tablosu: tüm kalemler bir arada
Net marjı gerçekten doğru hesaplamak istiyorsanız, her ürün için aşağıdaki gibi bir tabloyu doldurma alışkanlığı edinin. Bu tabloyu kendi ürününüze uyarlamak, "marjım ne?" sorusuna saniyeler içinde net cevap vermenizi sağlar:
Kalem
Nasıl bulunur?
Örnek
(A) Satış fiyatı (KDV hariç)
Liste fiyatı ÷ 1,20 (KDV %20 ise)
500 TL
(B) Ürün maliyeti
Alış/üretim faturası
250 TL
(C) Kargo
Desiye göre tarife
50 TL
(D) Komisyon
Satış × komisyon oranı
500 × %12 = 60 TL
(E) Ödeme/sanal POS
Satış × POS oranı
500 × %2 = 10 TL
(F) Paketleme
Sabit
8 TL
(G) İade payı
(Satış+kargo) × iade oranı
550 × %8 = 44 TL
(H) Reklam payı
Reklam ÷ satış adedi
40 TL
Toplam maliyet
B+C+D+E+F+G+H
462 TL
Net kâr
A − Toplam maliyet
38 TL
Net marj
Net kâr ÷ A × 100
%7,6
Bu örnekte 500 TL'ye satılan, maliyeti 250 TL (yani brüt marj %50) olan bir ürünün net marjı, tüm gerçek giderler düşüldüğünde yalnızca %7,6'ya iniyor. Aradaki 42 puanlık fark, e-ticaret kârlılığının neden "ürün maliyeti × çarpan" basitliğinden çok uzakta olduğunu net biçimde gösteriyor.
İpucu: İade payını (G) çoğu satıcı unutur. İade gelen üründe yalnızca gidiş değil çoğu zaman dönüş kargosu, yeniden paketleme ve bazen ürünün satılamaz hale gelmesi gibi ek maliyetler de oluşur. Kategorinizin gerçek iade oranını ölçüp her ürüne ortalama olarak dağıtmadan net marjınız doğru olmaz.
Kâr marjı hesaplarken sık yapılan hatalar
Sahada en sık gördüğüm, satıcılara en çok para kaybettiren hatalar şunlar:
Marj ile markup'ı karıştırmak. En yaygın ve en pahalı hata. Maliyeti 1,40 ile çarpıp "%40 marj koydum" sanmak, gerçekte yaklaşık %28,6 marjla satmak demektir. Hedef marj için her zaman Maliyet ÷ (1 − Marj ÷ 100) formülünü kullanın.
Sadece brüt marja bakmak. Ürün maliyetini düşüp kalanı "kâr" sanmak. Reklam, komisyon, kargo, iade ve paketleme düşülmeden bakılan marj, gerçeği yansıtmaz. Kararlarınızı net marja göre verin.
İade ve kayıp payını unutmak. İade oranı %10 olan bir kategoride, sattığınız her 10 üründen 1'i geri geliyorsa (ve kargosu/işçiliği size yük oluyorsa), bu maliyeti ortalama olarak her ürüne dağıtmanız gerekir. İadeyi hesaba katmamak net marjı olduğundan yüksek gösterir.
KDV'yi yanlış konumlandırmak. Marjı KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplamak yanıltıcıdır; çünkü KDV sizin gelirinizin değil devletin payıdır. Marjı KDV hariç tutarlar üzerinden hesaplayın. Ayrıntı için KDV nasıl hesaplanır yazısına bakın.
Reklam maliyetini tüm satışlara değil sadece reklamla gelene yüklemek (ya da tersi). Reklam payını ürün başına dağıtırken tutarlı bir yöntem seçin. Genelde toplam reklam harcamasını toplam satış adedine bölmek pratik bir başlangıçtır.
Komisyon oranlarını sabit varsaymak. Pazaryeri komisyonları kategoriye ve kampanyalara göre değişir; sanal POS oranları da bankaya/sağlayıcıya göre farklıdır. Marj hesabında kullandığınız oranları güncel tutun ve teyit edin.
Sabit giderleri (kira, personel, yazılım) hiç dağıtmamak. Ürün bazlı net marj iyi görünse de, aylık sabit giderlerinizi karşılayacak toplam kârı üretip üretmediğinizi ayrıca kontrol etmelisiniz. Marj başına değil, ay sonu toplam net kâra da bakın.
Kargoyu satış fiyatından bağımsız değerlendirmek. Düşük fiyatlı üründe sabit bir kargo bedeli marjı orantısız biçimde yer. Senaryo 2'de gördüğünüz gibi 40 TL kargo, 120 TL'lik üründe felaket, 1.200 TL'lik üründe ihmal edilebilir olur.
Yuvarlama ve "yaklaşık" hesap. Düşük marjlı ürünlerde birkaç kuruşluk hata bile yüzde noktasında ciddi sapma yaratır. Kritik fiyatlamada tahmin yerine araçla hesaplayın.
Tüm ürünlere aynı marjı uygulamak. Marj, ürünün rekabet durumuna, talebine ve maliyet yapısına göre değişmeli. Tek tip "%30 koyarım" kuralı, hem kâr fırsatlarını kaçırtır hem de bazı ürünleri pazarın dışına iter.
Marj ne kadar olmalı?
"İyi marj kaçtır?" sorusunun tek bir cevabı yoktur; sektöre, ürün tipine ve iş modeline göre değişir. Hızlı tüketim ve yüksek hacimli ürünlerde net marj tek haneli olabilirken, niş/el yapımı/markalı ürünlerde %40-60 net marj görülebilir. Önemli olan rakamı bir başkasından duymak değil, kendi maliyet yapınızı çıkarıp net marjınızı bilmektir. Sabit giderlerinizi karşılayıp üzerine büyüyebileceğiniz bir net marj hedefi, sektör ortalamasından daha anlamlıdır.
Pratik bir yön çizgisi olarak: net marjınız tek haneliyse, küçük bir maliyet artışı ya da reklam verimsizliği sizi kolayca zarara sokar; bu durumda ya fiyatı, ya maliyet yapısını, ya da kanal seçiminizi gözden geçirmeniz gerekir. Net marj %20'nin üzerindeyse hem büyümek hem de dalgalanmalara dayanmak için sağlam bir tamponunuz var demektir. Hangi aralıkta olduğunuza karar vermeden önce mutlaka net marjı doğru hesaplayın; çünkü "iyi marj" tartışması, yanlış sayıyla yapıldığında tamamen anlamsızdır.
Sık sorulan: KDV ve marj birlikte nasıl ele alınır?
Marjı her zaman KDV hariç tutarlar üzerinden hesaplayın. Müşterinin ödediği KDV dahil fiyat, sizin geliriniz değildir; o tutarın içindeki KDV'yi devlete beyan edip ödersiniz. Eğer marjı KDV dahil fiyat üzerinden hesaplarsanız, hem brüt hem net marjınız olduğundan yüksek görünür ve fiyatlama kararlarınız sistematik olarak yanlış olur. Liste fiyatından KDV'yi ayırmak için fiyatı 1 + KDV oranına bölersiniz (KDV %20 ise ÷ 1,20). Ayrıntılı örnekler için KDV nasıl hesaplanır yazısına ve KDV hesaplama aracına bakabilirsiniz. Liste fiyatınızdan matrahı saniyeler içinde ayırmak için aşağıdaki aracı da kullanabilirsiniz.
Ücretsiz AraçKDV Hesaplama
KDV Hesaplama
₺
16:30
KDV Hesaplama
Hesaplama Sonucu
Soldaki alanları doldurup Hesapla butonuna basın; sonuç anında burada belirsin.
Kâr marjı, satıştan kalan kârın satış fiyatına oranıdır ve formülü (Satış − Maliyet) ÷ Satış × 100'dür. Markup ile karıştırmayın, hedef marj için Maliyet ÷ (1 − Marj ÷ 100) formülünü kullanın ve e-ticarette mutlaka reklam, komisyon, kargo, iade düşülmüş net marja bakın. Yukarıdaki üç senaryoda gördüğünüz gibi, brüt marjı %45-70 olan ürünler bile gerçek giderler düştüğünde tek haneli net marja inebilir. Bu disiplini kurarsanız fiyatlama, indirim ve reklam kararlarınız tahmine değil sayıya dayanır.
Marjlarınızı tek tek hesaplamak yerine tüm ürün kataloğunuzu kârlılık açısından kurgulamak, doğru pazaryerini seçmek ve reklam bütçenizi net marja göre yönetmek istiyorsanız, bu işin uçtan uca planlamasını birlikte yapabiliriz. Alis Dijital olarak e-ticaret danışmanlığı ile maliyet-fiyat-marj yapınızı kurar, dijital pazarlama danışmanlığı ile reklam harcamanızı kârlı marj eşiğinde tutarız. Mağazanızın gerçek kârlılığını konuşmak için bizimle iletişime geçin, isterseniz önce kâr marjı hesaplama aracıyla kendi ürününüzü deneyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Kâr marjı formülü nedir?
Kâr marjı (%) = (Satış Fiyatı − Maliyet) ÷ Satış Fiyatı × 100. Örneğin maliyeti 60 TL olan ürünü 100 TL'ye satarsanız marj (100 − 60) ÷ 100 × 100 = %40 olur. Net marj istiyorsanız maliyete reklam, komisyon, kargo ve iade payını da ekleyin.
Marj ile markup (kâr çarpanı) arasındaki fark nedir?
Marj kârı satış fiyatına bölerken markup kârı maliyete böler. Maliyeti 60, satışı 100 TL olan üründe marj %40, markup %66,7'dir. Aynı üründe markup her zaman marjdan yüksek çıkar; ikisini karıştırmak fiyatlamayı yanlış kurar.
Hedef bir marja göre satış fiyatını nasıl bulurum?
Satış Fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Marj ÷ 100) formülünü kullanın. %35 marj ve 60 TL maliyet için 60 ÷ (1 − 0,35) = 60 ÷ 0,65 = 92,31 TL. Maliyeti 1,35 ile çarpmak yanlıştır; bu marj değil markup verir.
Brüt marj ile net marj arasındaki fark nedir?
Brüt marj yalnızca ürünün doğrudan maliyetini düşer ve ne kadar kazançlı ürün sattığınızı gösterir. Net marj ise reklam, komisyon, kargo, iade ve paketleme gibi tüm giderler düşüldükten sonra elinizde kalan gerçek kârı yansıtır. E-ticarette karar verirken net marja bakılmalıdır; brüt marjı %45-70 olan ürünler bile net marjda tek haneye inebilir.
%40 marj için ürünü maliyetin kaç katına satmalıyım?
%40 marj için Satış = Maliyet ÷ (1 − 0,40) = Maliyet ÷ 0,60 = Maliyet × 1,667. Yani maliyeti yaklaşık 1,67 ile çarparsınız. Maliyeti 1,40 ile çarparsanız bu %40 markup olur ve gerçek marjınız sadece yaklaşık %28,6 çıkar.
E-ticarette iyi bir kâr marjı kaç olmalı?
Tek bir doğru oran yoktur; sektöre, ürün tipine ve hacme göre değişir. Yüksek hacimli ürünlerde net marj tek haneli olabilirken niş veya markalı ürünlerde %40-60 görülebilir. Net marjı tek haneli olan işler küçük maliyet artışlarına çok kırılgandır; önemli olan sabit giderlerinizi karşılayıp üzerine büyüyebileceğiniz bir net marj hedeflemektir.
KDV kâr marjını nasıl etkiler?
KDV sizin geliriniz değil devletin payıdır, bu yüzden marjı KDV hariç tutarlar üzerinden hesaplamak doğrudur. Marjı KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplarsanız kârınızı olduğundan yüksek görürsünüz. Liste fiyatından KDV'yi ayırmak için fiyatı 1 + KDV oranına bölersiniz (KDV %20 ise ÷ 1,20).
Reklam ve komisyon kâr marjını nasıl etkiler?
Pazaryeri komisyonu, sanal POS ücreti ve reklam harcaması doğrudan maliyete eklenir ve net marjı düşürür. Brüt marjda %45 görünen bir ürün, bu giderler düştükten sonra %11'e inebilir. Bu yüzden reklam bütçesini ve kârlı ROAS eşiğini her zaman net marja göre belirlemek gerekir.
İndirim kararı marjı nasıl etkiler?
İndirim oranınız net marjınızdan büyükse o satış zarardır. Net marjı %11 olan bir üründe %15 indirim, satışı doğrudan zarara çevirir; %5 indirim bile kârın yaklaşık yarısını siler. Bu yüzden her kampanya öncesi ürünlerin net marjını bilmek şarttır.
Kâr marjını otomatik hesaplayan bir araç var mı?
Evet. Maliyet ve satış fiyatını girip marj, markup ve hedef marja göre satış fiyatını anında görmek için kâr marjı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Yüzde tabanlı giderlerle (komisyon gibi) çalışıyorsanız araçta değerleri değiştirerek doğru fiyatı pratik biçimde bulabilirsiniz.